Trang chủ

200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Hoa sữa (Nguyễn Phan Hách) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tuổi mười lăm em lớn từng ngày, Một buổi sáng bỗng biến thành thiếu nữ. Hôm ấy mùa thu anh vẫn nhớ,

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

HOA SỮA

Tuổi mười lăm em lớn từng ngày,

Một buổi sáng bỗng biến thành thiếu nữ.

Hôm ấy mùa thu anh vẫn nhớ,

Hoa sữa thơm ngây ngất bên hồ.

Tình yêu đầu mang hương sắc mùa thu,

Mùi hoa sữa tan trong áo em và mái tóc.

Tình yêu đầu tưởng không gì chia cắt,

Vậy mà tan trong sương gió mong manh.

Tại mùa thu, tại em hay tại anh?

Tại sang đông không còn hoa sữa?

Tại siêu hình tại gì không biết nữa?

Tại con bướm vàng có cánh nó bay?

Đau khổ nhiều nhưng éo le thay.

Không phải thời Romeo và Juliette

Nên chẳng có đứa nào dám chết,

Đành lòng thôi mỗi đứa một phương.

Chỉ mùa thu còn trọn vẹn yêu thương,

Hương hoa sữa cứ trở về mỗi độ,

Hương của tình yêu đầu nhắc nhở,

Có hai người xưa đã yêu nhau...

(Nguyễn Phan Hách, in trong tập thơ Tình bạn tình yêu, NXB Giáo dục năm 1980)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ.

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ

- Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ, gieo vần, ngắt nhịp

Lời giải chi tiết

Số chữ trong các dòng thơ không đồng nhất/không bằng nhau là cơ sở để xác định thể thơ tự do của văn bản.

Giải thích:

Các dòng thơ có độ dài khác nhau như “Tuổi mười lăm em lớn từng ngày” (7 tiếng), “Một buổi sáng bỗng biến thành thiếu nữ” (9 tiếng).

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Xác định biểu hiện của biện pháp tu từ lặp cấu trúc được sử dụng ở khổ thơ thứ hai.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc khổ thơ thứ hai

- Nhận diện phép lặp cấu trúc (hay điệp cấu trúc)

Lời giải chi tiết

Biện pháp tu từ lặp cấu trúc: "Tình yêu đầu... Tình yêu đầu..."

Giải thích:

Phép lặp cấu trúc này nhấn mạnh những đặc điểm thiêng liêng, đẹp đẽ như cũng mong manh, dễ vỡ của mối tình đầu.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 3

Trình bày hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời tâm sự của anh và em trong bài thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định hình thức lời thơ mang tính trò chuyện, tâm tình và phân tích tác dụng đối với việc thể hiện cảm xúc.

Lời giải chi tiết

Hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời tâm sự của anh và em:

- Tạo giọng điệu tâm tình, giãi bày cảm xúc.

- Bày tỏ sự thăng hoa của những xúc cảm về mối tình đầu đã xa.

Giải thích:

Các cách xưng hô “anh”, “em” cùng những lời tự hỏi như “Tại mùa thu, tại em hay tại anh?” khiến bài thơ giống một cuộc đối thoại, tâm tình về nguyên nhân của sự chia xa. Nhờ vậy, cảm xúc nhớ thương và tiếc nuối trở nên chân thực, gần gũi.

Mở rộng

Tâm sự thường dùng khi chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ cá nhân với người thân, bạn bè.

Link tham khảo: Khái niệm tâm sự

Câu 4

Nêu sự vận động cảm xúc của của nhân vật trữ tình anh được thể hiện trong bài thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Xác định nhân vật trữ tình “anh” là chủ thể bộc lộ cảm xúc xuyên suốt bài thơ.

- Đọc và phát hiện diễn biến cảm xúc theo mạch thơ

Lời giải chi tiết

Sự vận động cảm xúc của của nhân vật trữ tình anh:

- Hoài niệm về những rung động tinh khôi của trái tim nảy nở trong một ngày thu đẹp trời, trong sắc trắng tinh khiết.

- Kết cục đau buồn, đầy nuối tiếc xót xa của mối tình đầu đã "tan theo sương gió mong manh" "tưởng không gì chia cắt".

Giải thích:

Ban đầu, “anh” nhớ về cô gái tuổi mười lăm và tình yêu đầu gắn với “mùa thu”, “hoa sữa”. Sau đó, cảm xúc chuyển sang đau đớn, băn khoăn qua những câu hỏi “Tại mùa thu, tại em hay tại anh?” và hình ảnh tình yêu “tan trong sương gió mong manh”. Cuối bài, hương hoa sữa trở về mỗi độ lại đánh thức kí ức về “hai người xưa đã yêu nhau”, khiến nỗi buồn chuyển thành sự hoài niệm và trân trọng.

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ

Câu 5

Từ lời tâm sự của nhân vật trữ tình anh về tình yêu đầu tan vỡ trong bài thơ, anh/chị hãy rút ra bài học về cách ứng xử trong tình yêu (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải

Phương pháp giải

Từ câu chuyện tình yêu trong bài thơ, rút ra một bài học về cách ứng xử; bài học cần phù hợp với văn bản và có ý nghĩa thực tế.

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Qua lời tâm sự của nhân vật “anh”, tôi rút ra bài học học ý nghĩa về cách ứng xử trong tình yêu: dù kết thúc có ra sao, hãy luôn giữ cho nhau sự tôn trọng và lòng vị tha. Không oán trách, đổ lỗi, không để tình yêu kết thúc trong hận thù hay cay đắng. Thay vào đó, hãy trân trọng những khoảnh khắc đẹp đẽ đã từng có, xem đó là hành trang quý giá để trưởng thành. Ứng xử đẹp khi tình yêu tan vỡ chính là cách ta khẳng định giá trị của tình yêu đã qua và gìn giữ nhân phẩm của chính mình.

Giải thích:

Bài học xuất phát từ sự nuối tiếc của nhân vật “anh” khi mối tình đầu tan vỡ nhưng những kỉ niệm vẫn còn được lưu giữ qua “hương hoa sữa”. Vì vậy, khi tình yêu không còn, điều cần thiết là biết trân trọng những gì đã có và ứng xử tử tế với nhau.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?