Trang chủ

200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Mẹ tôi (Nguyễn Mỹ Hạnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Mẹ ngồi đếm tiếng thời gian Khúc kha khúc khích bên giàn mùng tơi Ngỡ rằng con đã về rồi

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

MẸ TÔI

Mẹ ngồi đếm tiếng thời gian

Khúc kha khúc khích bên giàn mùng tơi

Ngỡ rằng con đã về rồi

Nụ cười móm mém trên môi...

Mẹ mừng!

Đắng cay ngang trái đã từng

Đớn đau giấu lệ trọn thương con mình

Tảo tần từ chớm bình minh

Lưng còng mẹ gánh im thinh khuya trời...

Mồ hôi mẹ – tiếng con cười

Nước mắt mẹ đổi cuộc đời an yên

Mẹ giành trăm nỗi muộn phiền

Cho con tung cánh mọi miền trời xanh.

Mẹ ngồi dệt nắng bên mành

Con về, mẹ tặng an lành bé thơ

Sáng trông

Trưa đợi

Tối chờ

Bước chân quen thuộc....

“Con khờ phải không?"

À ơi... mẹ ngóng mẹ trông

À ơi...khúc hát tấm lòng mẹ tôi!

(Nguyễn Mỹ Hạnh, thuvientho.com, ngày 3/12/2022)

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản?

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ

- Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ, số dòng, gieo vần, ngắt nhịp

Lời giải chi tiết

Bài thơ thuộc thể thơ tự do

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không đều, cách gieo vần và ngắt nhịp linh hoạt.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Hãy liệt kê những từ ngữ khắc họa hình ảnh người mẹ mà tác giả sử dụng trong hai khổ thơ đầu bài thơ. Những hình ảnh đó giúp người đọc hình dung như thế nào về cuộc đời của mẹ và những tình cảm của con dành cho mẹ?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Tìm các từ ngữ, hình ảnh miêu tả trong hai khổ đầu.

- Phân tích ý nghĩa biểu đạt

Lời giải chi tiết

- Từ ngữ, hình ảnh: “ngồi đếm tiếng thời gian”, “khúc kha khúc khích”, “nụ cười móm mém”, “đớn đau giấu lệ”, “lưng còng”

- Ý nghĩa:

+ Cuộc đời của mẹ: Vất vả, lam lũ, hi sinh thầm lặng, chịu đựng gian truân.

+ Tình cảm của con dành cho mẹ: Xót xa, thương yêu, biết ơn sâu sắc, trân trọng những hi sinh âm thầm của mẹ.

Giải thích:

Các từ “tảo tần”, “lưng còng”, “đắng cay”, “đớn đau”, “giấu lệ” trực tiếp gợi một cuộc đời nhiều gian khó. Đặc biệt, hình ảnh mẹ chịu đau khổ nhưng “giấu lệ” cho thấy mẹ luôn âm thầm chịu đựng để dành những điều tốt đẹp cho con, qua đó làm nổi bật tình cảm trân trọng, yêu thương của người con.

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Việc tác giả sử dụng chuỗi hình ảnh Sáng trông - Trưa đợi - Tối chờ trong khổ thơ thứ tư bài thơ mang lại hiệu quả nghệ thuật như thế nào?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ trong chuỗi “Sáng trông - Trưa đợi - Tối chờ”, sau đó phân tích nội dung được nhấn mạnh và hiệu quả biểu cảm.

Lời giải chi tiết

- Chuỗi hình ảnh: “Sáng trông - Trưa đợi - Tối chờ” là phép liệt kê kết hợp điệp cấu trúc.

- Hiệu quả nghệ thuật:

+ Nhấn mạnh sự chờ đợi liên tục, kéo dài suốt cả ngày của mẹ.

+ Thể hiện nỗi mong nhớ con da diết, không nguôi.

+ Làm nổi bật tình mẫu tử sâu nặng, bền bỉ theo thời gian.

Giải thích:

Ba mốc thời gian “Sáng - Trưa - Tối” nối tiếp nhau, còn các từ “trông - đợi - chờ” đều hướng vào một tâm thế duy nhất là mong con trở về. Vì thế, người đọc cảm nhận rõ mẹ gần như dành trọn cả ngày trong nỗi nhớ và sự chờ đợi con.

Mở rộng

- Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Em hãy cho biết ý nghĩa của việc sử dụng dấu chấm lửng trong hai câu thơ cuối bài thơ?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về chức năng của dấu chấm lửng

Lời giải chi tiết

+ Dấu chấm lửng gợi tiếng ru ngân dài, tha thiết, chứa đựng bao nỗi niềm yêu thương, mong nhớ khôn nguôi của mẹ.

+ Diễn tả cảm xúc dâng trào, nghẹn ngào, xúc động của tác giả khi nghĩ về tấm lòng bao la của mẹ. Nó để lại dư âm sâu lắng, khiến người đọc suy ngẫm về tình mẫu tử thiêng liêng.

Giải thích:

Cụm từ “À ơi” vốn gắn với lời ru, khi được ngắt bằng dấu chấm lửng sẽ tạo khoảng ngân dài, như tiếng ru vẫn còn vang vọng. Tình yêu và nỗi ngóng trông của mẹ vì thế không được khép lại ở câu thơ mà còn tiếp tục ngân lên trong cảm xúc người đọc.

Mở rộng

- Dấu chấm lửng là dấu chấm thông thường sẽ xuất hiện ở giữa hoặc ở cuối câu, có kí hiệu là …

- Tác dụng của việc sử dụng dấu chấm lửng:

+ Tức ý vẫn còn chưa diễn đạt hết, vẫn còn điều muốn nói.

+ Sử dụng với mục đích ngập ngừng, ngắt quãng trong câu.

+ Hoặc trong một vài trường hợp dấu chấm lửng còn là dấu hiệu cho sự châm biếm, mỉa mai.

+ Dấu chấm lửng còn là đoạn kéo dài của một loại âm thanh nào đó.

- Chú ý: Khi đọc bài có dấu chấm lửng cần ngắt nghỉ

Link tham khảo:

Tìm hiểu về Dấu chấm lửng

Công dụng của dấu chấm lửng

Câu 5

Mẹ luôn vất vả chăm lo cho con để mong muốn con có một tương lai tốt đẹp. Với vai trò là một người con, em thấy mình cần làm gì để xứng đáng với niềm mong đợi đó của mẹ?

Xem lời giải