Đọc hiểu Vội vàng (Xuân Diệu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tôi muốn tắt nắng đi Cho màu đừng nhạt mất; Tôi muốn buộc gió lại

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

VỘI VÀNG

(Xuân Diệu)

Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất;

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi.

Của ong bướm này đây tuần tháng mật;

Này đây hoa của đồng nội xanh rì;

Này đây lá của cành tơ phơ phất;

Của yến anh này đây khúc tình si;

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi,

Mỗi sáng sớm, thần Vui hằng gõ cửa;

Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;

Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa:

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.

Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua,

Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,

Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất.

Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật,

Không cho dài thời trẻ của nhân gian;

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lạ

Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi,

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;

Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi,

Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt….

Con gió xinh thì thào trong lá biếc,

Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi ?

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi,

Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa ?

Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa…

Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm,

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non nước, và cây, và cỏ rạng,

Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng,

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

- Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

(Theo Thơ thơ, NXB Đời nay, Hà Nội, 1938)

Chú thích:

Xuân Diệu (1916 – 1985), còn có bút danh là Trảo Nha, tên khai sinh là Ngô Xuân Diệu. Ông xuất thân trong một gia đình nhà nho, quê ở làng Trảo Nha (nay là xã Đại Lộc), huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Xuân Diệu được mệnh danh là nhà thơ “mới nhất trong các nhà thơ mới” (Hoài Thanh). Vội vàng được in trong tập Thơ thơ, là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất của Xuân Diệu trước Cách mạng tháng Tám.

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ

- Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ, số dòng, gieo vần, ngắt nhịp

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không đều, cách gieo vần và ngắt nhịp linh hoạt.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Chủ thể trữ tình của bài thơ xuất hiện trực tiếp qua từ ngữ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những từ xưng hô trực tiếp thể hiện người đang bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Chủ thể trữ tình của bài thơ xuất hiện trực tiếp qua các từ: "tôi, ta"

Giải thích:

Các từ “tôi”, “ta” trực tiếp gọi tên người đang cảm nhận, suy tư và bộc lộ tình yêu, niềm say mê cũng như nỗi lo âu trước sự trôi chảy của thời gian.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả. 

 Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Nêu tác dụng của các từ láy được sử dụng trong các câu thơ:

"Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng,

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các từ láy, sau đó làm rõ sắc thái ý nghĩa và tác dụng biểu đạt của chúng trong mạch cảm xúc. 

Lời giải chi tiết

- Các từ láy trong đoạn thơ: "chếnh choáng, đã đầy, no nê".

- Tác dụng:

+ Diễn tả những trạng thái hưởng thụ thỏa thuê, cực tả cảm giác tận hưởng tới mãn nguyện của thi nhân.

+Tạo nhịp điệu, làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho câu thơ

Giải thích:

“Chếnh choáng” gợi trạng thái ngây ngất, say mê; “no nê” gợi cảm giác đầy đủ, thỏa mãn. Đặt trong điệp cấu trúc “Cho... cho... cho...”, những từ ngữ ấy nhấn mạnh mong muốn ôm trọn, tận hưởng vẻ đẹp và sức sống của trần thế khi còn trẻ.

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 4

Anh/chị hiểu như thế nào về ý nghĩa của hai câu thơ:

"Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua,

Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích các cặp từ đối lập và đặt chúng trong mạch cảm xúc, quan niệm về thời gian của bài thơ để làm rõ ý nghĩa. 

Lời giải chi tiết

Hai câu thơ đã thể hiện một phát hiện vô cùng tinh tế của Xuân Diệu về quy luật nghiệt ngã của thời gian. Bằng thủ pháp đối lập tài tình giữa "tới" và "qua", giữa "non" và "già", nhà thơ đã chỉ ra một sự thật: mùa xuân đang đến cũng chính là lúc nó đang trôi đi, tuổi xuân còn non trẻ thì tất yếu sẽ già nua và mất đi. Không có gì tồn tại vĩnh viễn, quy luật sinh - diệt, tàn - phai là bất biến. Từ cách cảm nhận ấy, nhà thơ gửi gắm một triết lí sống vô cùng thức thời: tuổi trẻ, tình yêu và hạnh phúc đều vô cùng ngắn ngủi, chỉ một đi không trở lại. Bởi vậy, con người không thể sống thờ ơ hay lãng phí, mà phải sống thật nhanh, thật cuống quýt, tận hưởng hết mình từng khoảnh khắc trước khi thời gian kịp cướp đi tất cả. Hai câu thơ ngắn gọn nhưng đã trở thành một trong những tiếng nói tiêu biểu nhất cho quan niệm "vội vàng" của Xuân Diệu, vừa nồng nàn yêu đời, vừa da diết lo âu.

Giải thích:

Các cặp từ “tới - qua”, “non - già” đặt cạnh nhau cho thấy thời gian luôn vận động theo một chiều: cái đang đến cũng đồng thời đang mất đi. Vì tuổi trẻ không trở lại, nhà thơ mới có tâm thế “vội vàng” để sống hết mình với cuộc đời.

Câu 5

Anh/ chị có đồng tình với quan điểm của tác giả gửi gắm trong câu thơ: “Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm”? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Có thể theo hướng:

- Bày tỏ quan điểm: đồng tình/ không đồng tình/ không hoàn toàn đồng tình.

- Lí giải:

+ Đồng tình: thời gian là một dòng chảy trôi tuyến tính, một đi không trở lại, mỗi phút trôi qua là mất đi vĩnh viễn. Bởi vậy mỗi người cần phải khẩn trương, tích cực, tăng cường độ sống để tận hưởng trọn vẹn cuộc sống.

+ Không đồng tình: trong nhịp sống hối hả, xô bồ, đôi khi con người cần lắng lòng, “sống chậm” để tận hưởng và hiểu hết ý nghĩa của cuộc sống.

+ Không hoàn toàn đồng tình: cần lí giải kết hợp cả 2 nội dung trên

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Em không hoàn toàn đồng tình với quan điểm của tác giả. Trước hết, em đồng ý rằng thời gian là một dòng chảy tuyến tính, một đi không trở lại. Mỗi giây phút trôi qua đều là mãi mãi, bởi vậy con người cần sống khẩn trương, tích cực và tăng cường độ sống để tận hưởng trọn vẹn những khoảnh khắc đẹp đẽ của tuổi trẻ và cuộc đời. Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại quá hối hả, xô bồ, đôi khi việc chạy đua với thời gian lại khiến con người mệt mỏi và bỏ lỡ những điều giản dị, sâu sắc. Chính vì thế, em cho rằng bên cạnh lúc cần “mau đi” để nắm bắt cơ hội, con người cũng cần biết lắng lòng, “sống chậm” để cảm nhận, chiêm nghiệm và thấu hiểu ý nghĩa đích thực của cuộc sống. Quan niệm sống vội vàng của Xuân Diệu rất đáng trân trọng, nhưng cần được dung hòa với những phút giây trầm lắng để cuộc sống thêm phần trọn vẹn và sâu sắc.

Giải thích:

Quan điểm của Xuân Diệu xuất phát từ ý thức c về sự hữu hạn của tuổi trẻ và thời gian. Tuy nhiên, vận dụng vào cuộc sống hôm nay, “mau đi” nên được hiểu là không trì hoãn, không sống hoài phí, chứ không phải lúc nào cũng phải sống gấp gáp.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close