Đọc hiểu Nhớ cơn mưa quê hương (Lê Anh Xuân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Quê nội ơi Mấy năm trời xa cách Đêm nay, ta nằm nghe mưa rơi

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Quê nội ơi

Mấy năm trời xa cách

Đêm nay, ta nằm nghe mưa rơi

Nghe tiếng trời gầm xa lắc...

Cớ sao lòng thấy nhớ thương.

Ôi cơn mưa quê hương

Đã ru hát hồn ta thuở bé,

Đã thấm nặng lòng ta những tình yêu chớm hé.

Nghe tiếng mưa rơi trên tàu chuối, bẹ dừa,

Thấy mặt trời lên khi tạnh những cơn mưa.

Ta yêu quá như lần đầu mới biết

Ta yêu mưa như yêu gì thân thiết

Như tre, dừa, như làng xóm quê hương.

Như những con người - biết mấy yêu thương.

Ôi tuổi thơ, ta dầm mưa ta tắm.

Ta lội tung tăng trên mặt nước mặt sông

Ta lặn xuống, nghe vang xa tiếng sấm

Nghe mưa rơi, tiếng ấm tiếng trong

(Nhớ cơn mưa quê hương, Lê Anh Xuân, Tập Trường Sơn - đường khát vọng, NXB Chính trị quốc gia, 2009)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn trích trên

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số chữ trong mỗi dòng, cách ngắt nhịp, gieo vần 

Lời giải chi tiết

Văn bản thuộc thể thơ tự do

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không hoàn toàn giống nhau, cách ngắt nhịp và gieo vần linh hoạt.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Tìm hai hình ảnh miêu tả cơn mưa quê hương đã để lại ấn tượng, cảm xúc trong lòng tác giả.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn thơ.

- Xác định các hình ảnh miêu tả trực tiếp cơn mưa gắn với cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Hai hình ảnh tiêu biểu:

- “Nghe tiếng mưa rơi trên tàu chuối, bẹ dừa”

- “Nghe mưa rơi, tiếng ấm tiếng trong”

Giải thích:

Những hình ảnh này giàu tính gợi tả, gợi âm thanh quen thuộc của làng quê, khơi dậy kí ức tuổi thơ sâu đậm trong tâm hồn tác giả.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Chỉ ra và phân tích hiệu quả tu từ trong những câu thơ sau:

"Nghe tiếng mưa rơi trên tàu chuối, bẹ dừa,

Thấy mặt trời lên khi tạnh những cơn mưa.

Ta yêu quá như lần đầu mới biết

Ta yêu mưa như yêu gì thân thiết"

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ: điệp ngữ, so sánh, liệt kê.

- Phân tích tác dụng trong việc biểu đạt nội dung, cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- So sánh:

+ “Ta yêu quá như lần đầu mới biết”

+ “Ta yêu mưa như yêu gì thân thiết”

- Hiệu quả nghệ thuật:

+ Giúp câu thơ sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm cho diễn đạt

+ Nhấn mạnh tình yêu sâu nặng, gắn bó máu thịt của tác giả với cơn mưa quê hương.

Giải thích:

Điệp ngữ “Ta yêu” đặt ở đầu hai câu thơ tạo sự nhấn mạnh, như một lời khẳng định tình cảm. Hình ảnh so sánh “như lần đầu mới biết”, “như yêu gì thân thiết” cho thấy dù đã xa quê nhiều năm, tình yêu với cơn mưa quê hương vẫn nguyên vẹn, tươi mới và gần gũi như thuở ban đầu.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Anh/chị nhận xét gì về tình cảm của tác giả với quê hương được thể hiện qua đoạn trích?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích các từ ngữ, hình ảnh, giọng điệu thể hiện tình cảm

- Khái quát những biểu hiện cụ thể của tình yêu quê hương

- Đánh giá vẻ đẹp tình cảm của tác giả

Lời giải chi tiết

Đoạn trích Nhớ cơn mưa quê hương của Lê Anh Xuân đã thể hiện một tình yêu quê hương tha thiết, sâu nặng và vô cùng trong trẻo của tác giả:

- Tình yêu gắn với những kỷ niệm tuổi thơ bình dị, hồn nhiên

- Tình yêu mãnh liệt, dâng trào

- Tình yêu gắn liền với nỗi nhớ thương da diết khi xa cách

Đoạn văn tham khảo:

Qua đoạn trích Nhớ cơn mưa quê hương, tôi cảm nhận được một tình yêu quê hương tha thiết, sâu nặng và vô cùng trong trẻo của nhà thơ Lê Anh Xuân. Tình yêu ấy không phải là thứ tình cảm trừu tượng, xa vời mà được thể hiện qua những hình ảnh bình dị, thân thương nhất của làng quê: tiếng mưa rơi trên tàu chuối, bẹ dừa, những buổi chiều tạnh mưa mặt trời lên, những kỷ niệm tuổi thơ lội tung tăng dưới mưa, lặn xuống dòng sông nghe tiếng sấm vang xa. Điều đặc biệt, dù đã "mấy năm trời xa cách", tình cảm trong lòng tác giả vẫn nguyên vẹn, tươi mới "như lần đầu mới biết". Cách so sánh ấy cho thấy nỗi nhớ quê luôn thường trực, chỉ cần một đêm mưa là ùa về da diết. Tình yêu quê hương của Lê Anh Xuân là tình yêu gắn liền với tuổi thơ, với thiên nhiên, với những điều thân thuộc nhất, giản dị nhất và chính sự giản dị ấy đã làm nên chiều sâu và sức lay động mạnh mẽ trong trái tim người đọc.

Giải thích:

Ngay từ đầu, nỗi nhớ đã được thể hiện qua câu “Mấy năm trời xa cách” và “Cớ sao lòng thấy nhớ thương”. Cơn mưa quê hương gợi lại hàng loạt hình ảnh thân thuộc như “tàu chuối, bẹ dừa”, “tre, dừa”, “làng xóm”, cùng những kỉ niệm “dầm mưa”, “lội tung tăng”, “lặn xuống” thời thơ ấu. Điệp ngữ “Ta yêu” và những lời khẳng định “Ta yêu quá”, “Ta yêu mưa” cho thấy tình yêu quê hương chân thành, tha thiết của tác giả.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close