Đọc hiểu Câu chuyện về cây sồi | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Cách đây hàng triệu năm, sa mạc Sahara còn là những khu rừng xanh tốt, cây cối um tùm. Các loài cây đều thỏa thuê hút và tận hưởng

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Cách đây hàng triệu năm, sa mạc Sahara còn là những khu rừng xanh tốt, cây cối um tùm. Các loài cây đều thỏa thuê hút và tận hưởng dòng nước ngầm dồi dào mát lành và thi nhau đâm cành trổ lá xum xuê. Riêng có cây sồi Tenere là vẫn chịu khó đâm xuyên những chiếc rễ của mình xuống tận sâu dưới lòng đất. Cho đến một ngày kia khi nguồn nước ngỡ như vô tận bỗng cạn kiệt dần rồi biến mất hẳn, các loài cây đều không chịu nổi hạn hán và chết dần, duy chỉ có cây sồi Tenere là vẫn còn tồn tại giữa sa mạc Sahara. Tên tuổi của nó được cả thế giới biết đến khi một mình đứng giữa sa mạc, xung quanh bán kính 400km không một bóng cây nào bầu bạn. Người ta kinh ngạc khi phát hiện ra rễ cây đã đâm sâu xuống đất tận 36m để tìm nước.

Bạn có thấy rằng trong cuộc sống cũng có một dòng chảy luôn vận động không ngừng không? Đó chính là thời gian; nó quan trọng như là nước đối với cây cối.

Sẽ có những người chỉ sử dụng thời gian để lớn lên, hưởng những thú vui đời thường và rồi những thách thức cuộc đời sẽ đánh gục họ, khiến họ phải đau khổ, giống như những cái cây chỉ biết “hút và tận hưởng”.

Nhưng có những người có sự chuẩn bị tốt, họ học cách sử dụng thời gian hiệu quả, họ đầu tư cho sự phát triển bản thân cũng giống như cây sồi đầu tư cho sự phát triển bộ rễ của mình.

Họ hiểu triết lí: Bộ rễ yếu ớt không thể nào giữ được cái thân to khoẻ. Bạn khó có thể thành công nếu không có sự chuẩn bị tốt về những kĩ năng và kiến thức nền tảng.

(Phỏng theo Hạt giống tâm hồn - Câu chuyện về cây sồi)

Câu 1

Theo tác giả thời gian quan trọng như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn văn và xác định câu văn trực tiếp nêu nhận định của tác giả về thời gian

Lời giải chi tiết

Theo tác giả, thời gian quan trọng: cuộc sống cũng có một dòng chảy luôn vận động không ngừng. Đó chính là thời gian; nó quan trọng như là nước đối với cây cối.

Giải thích:

Tác giả sử dụng hình ảnh “nước đối với cây cối” để nhấn mạnh vai trò thiết yếu của thời gian đối với con người. Cũng như cây cối cần nước để tồn tại và phát triển, con người cần thời gian để trưởng thành, học tập, rèn luyện và chuẩn bị cho cuộc sống.

Câu 2

Theo anh (chị) câu văn sau có ý nghĩa gì:“Nhưng có những người có sự chuẩn bị tốt, họ học cách sử dụng thời gian hiệu quả, họ đầu tư cho sự phát triển bản thân cũng giống như cây sồi đầu tư cho sự phát triển bộ rễ của mình”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa câu văn cần làm rõ cả nghĩa trực tiếp và ý nghĩa hàm ẩn, chú ý đến hình ảnh so sánh “con người” với “cây sồi” và mối liên hệ giữa việc sử dụng thời gian với sự phát triển bản thân.

Lời giải chi tiết

Câu văn: “Nhưng có những người có sự chuẩn bị tốt, họ học cách sử dụng thời gian hiệu quả, họ đầu tư cho sự phát triển bản thân cũng giống như cây sồi đầu tư cho sự phát triển bộ rễ của mình”, có ý nghĩa: Câu văn khẳng định vai trò, tầm quan trọng của thời gian và việc sử dụng thời gian cho sự phát triển một con người. Con người muốn đứng vững trong xã hội có nhiều mối quan hệ, nhiều cơ hội và thách thức, cần phải biết sử dụng thời gian hợp lí, hiệu quả để đầu tư cho sự phát triển của bản thân.

Giải thích:

“Đầu tư cho sự phát triển bản thân” là sử dụng thời gian để tận hưởng, học tập, rèn luyện và chuẩn bị cho tương lai. Hình ảnh cây sồi phát triển bộ rễ là cách tác giả cụ thể hóa việc con người cần xây dựng nền tảng vững chắc cho bản thân.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng một biện pháp tu từ xuất hiện trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ qua các từ ngữ, hình ảnh đặc biệt; sau đó nêu tác dụng về nghệ thuật và nội dung.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh: Đó chính là thời gian; nó quan trọng như là nước đối với cây cối.

- Tác dụng:

+ Giúp câu văn trở nên sinh động, gợi hình, gợi cảm, thu hút người đọc.

+ Làm nổi bật giá trị của thời gian và tầm quan trọng của việc chủ động rèn luyện, tích lũy kiến thức, kỹ năng nền tảng để vững vàng vượt qua thử thách trong cuộc sống.

Giải thích:

Tác giả đặt “thời gian” bên cạnh “nước đối với cây cối” vì cả hai đều có vai trò thiết yếu đối với sự tồn tại và phát triển. Cách so sánh này giúp người đọc dễ nhận thấy thời gian quý giá và cần được sử dụng có ý nghĩa, thay vì lãng phí vào những thú vui nhất thời.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Anh (chị) hiểu như thế nào về ý nghĩa biểu tượng của hai hình ảnh: Hình ảnh cây sồi Tenere với bộ rễ đâm sâu xuống lòng đất để tìm kiếm nguồn nước và hình ảnh những loài cây khác chỉ biết “hút và tận hưởng”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc điểm của hai hình ảnh trong văn bản để xác định ý nghĩa biểu tượng và liên hệ với cách sống của con người.

Lời giải chi tiết

Ý nghĩa biểu tượng của hai hình ảnh: Hình ảnh cây sồi Tenere với bộ rễ đâm sâu xuống lòng đất để tìm kiếm nguồn nước và hình ảnh những loài cây khác chỉ biết “hút và tận hưởng”:

- Hình ảnh cây sồi Tenere với bộ rễ đâm sâu xuống lòng đất để tìm kiếm nguồn nước là biểu tượng cho những người có sự chuẩn bị tốt, họ học cách sử dụng thời gian hiệu quả, họ dùng thời gian để đầu tư cho sự phát triển bản thân, khả năng sinh tồn mạnh mẽ.

- Hình ảnh những loài cây khác chỉ biết “hút và tận hưởng” là biểu tượng cho những người lãng phí thời gian, chỉ sử dụng thời gian để lớn lên, hưởng những thú vui đời thường và rồi những thách thức cuộc đời sẽ đánh gục họ, khiến họ phải đau khổ, khả năng chịu đựng yếu kém, khả năng sinh tồn mong manh.

Giải thích:

Sự đối lập giữa hai hình ảnh thể hiện hai cách sống khác nhau. Cây sồi “đâm sâu” để tìm nguồn nước cho thấy sự chủ động chuẩn bị từ sớm; vì thế nó có thể tồn tại khi môi trường khắc nghiệt. Những cây chỉ “hút và tận hưởng” lại phụ thuộc vào điều kiện sẵn có nên không đủ khả năng thích nghi khi nguồn nước cạn kiệt. Qua đó, tác giả muốn nhấn mạnh con người cần xây dựng nền tảng cho bản thân thay vì chỉ tận hưởng những gì đang có.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 5

Thông điệp nào của đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Thông điệp có ý nghĩa nhất trong đoạn là: "Bạn khó có thể thành công nếu không có sự chuẩn bị tốt về kiến thức và nền tảng". Câu này có ý nghĩa với em vì nó khuyên em phải học tập trang bị kiến thức cũng như những nền tảng ngay từ bây giờ, giống như cây sồi dành thời gian hàng ngày để chăm chút cho bộ rễ của nó. Có như vậy, sau này em mới có thể thuận lợi trên con đường sự nghiệp của mình.

Đoạn văn tham khảo:

Thông điệp có ý nghĩa nhất đối với em qua đoạn trích trên là: "Bạn khó có thể thành công nếu không có sự chuẩn bị tốt về những kỹ năng và kiến thức nền tảng". Như cây sồi Tenere kiên trì đâm rễ sâu 36m xuống lòng đất để tìm nguồn nước trước khi hạn hán đến, con người cũng cần sự chủ động tích lũy trong cuộc sống. Thời gian trôi qua không ngừng, nếu chỉ biết "hút và tận hưởng" những thú vui ngắn hạn, chúng ta sẽ sớm gục ngã trước những biến cố và thử thách nghiệt ngã. Việc đầu tư cho tri thức và kỹ năng chính là quá trình xây dựng bộ rễ vững chắc, giúp bản thân đủ bản lĩnh vượt qua khó khăn và gặt hái thành công bền vững trên con đường sự nghiệp sau này.

Giải thích:

Thông điệp này được rút ra trực tiếp từ hình ảnh cây sồi Tenere: nhờ chuẩn bị bộ rễ đủ sâu trước khi nguồn nước cạn kiệt, cây vẫn có thể tồn tại. Tương tự, con người cần chuẩn bị kiến thức và kĩ năng trước khi những khó khăn xuất hiện. Vì vậy, biết chuẩn bị từ sớm là điều cần thiết để có thể thích ứng và vượt qua thử thách.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close