Đọc hiểu Tờ hoa (Nguyễn Tuân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
“Tại một công trường làm đường Tây Bắc, 1966.
Tôi nhìn ra cái tàu lăn nghiến đá mặt đường mới, nhìn ra những kíp thợ xây dựng mở
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
TỜ HOA
Tại một công trường làm đường Tây Bắc, 1966.
Tôi nhìn ra cái tàu lăn nghiến đá mặt đường mới, nhìn ra những kíp thợ xây dựng mở đường, nhìn ra một tổ ong của anh chị em làm đường vừa mang được ong chúa về. Cửa sổ buồng tôi viết, lúc nào cũng nhộn nhịp cánh tay người và những cánh ong quen dần với tổ mới. Ong bay trên trang sổ tay tôi. Ong tua tròn trên trang giấy chữ nhật trắng, như là tàu bay đảo nhiều vòng chờ lệnh hạ cánh xuống. Buồng bên có người bị ong đốt. Bởi vì người đó hoảng hốt vừa giết ong một cách không cần thiết, và ngửi thấy mùi máu, bọn ong cùng tổ liền xông tới đốt. Rồi ong cũng lăn ra chết, linh hồn xuất theo luôn với nọc đốt. Con ong bé cũng như con voi to, vốn tín lành nhưng khiêu khích chúng thì chúng đánh lại ngay, dẫu rằng có phải lấy bổn mạng ra mà trả lời. Anh cán bộ địa chất liền cho tôi mượn một số tạp chí khoa học có mấy trang về nuôi ong. Giờ tôi mới biết rằng đó là một thế giới đầy sinh thú. Đời Sống con ong để lại cho người đọc nó một bài học về kiên nhẫn, về cần lao, về tích lũy, chế tạo và sáng tạo. Người ta đã đánh dấu con ong, theo dõi nó, và thấy rằng cái giọt mật làm ra đó, là kết quả của 2.700.000 chuyến (bay) đi, đi từ tổ nó đến khắp các nơi có hoa quanh vùng. Và trong một nửa lít mật ong đóng chai, phân chất ra được 5 vạn thứ hoa. Tính ra thành bước chân người thì tổng cộng đường bay của con ong đó là 8.000.000 cây số.
Giữa rừng Tây Bắc đầy hoa, đầy bướm, đầy ong, cái tôi thấy say say trong chính mình là dầu không được một chuyến đi bằng một đời ong, mình cũng là một con sinh vật đang nung một thứ mật gì. Sự tích lũy ở mình cũng ngày ngày có giọt ra mà phần nào đem thơm thảo vào sự sống. Đối hoa xuân lắng ong mật mà thêm ngẫm tới đàn bướm tốt mã chấp chới bay, lộng lẫy những sắc phấn của sáo ngữ ồn ào. Bướm phù phiếm cũng bay vào hoa, nhưng cặp cánh hào nhoáng cũng chẳng để lại gì. Từ ngày có lịch sử tiến hóa của loài người, chưa ai dám nói đến mật bướm
(Trích Tờ hoa,Tuyển tập Nguyễn Tuân (tập 2) Nxb Văn học, 1998,trang 5,6)
Câu 1
Đối tượng chủ yếu nhân vật “tôi” đề cập đến đoạn trích trên là gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định sự vật, đối tượng được nhân vật “tôi” quan sát, miêu tả và suy ngẫm nhiều nhất.
Lời giải chi tiết
Đối tượng chủ yếu nhân vật “tôi” đề cập đến đoạn trích trên là: Loài ong và đời sống của chúng.
Giải thích:
Đoạn trích tập trung miêu tả hoạt động, đặc điểm, sự lao động và quá trình làm mật của loài ong, từ đó nhân vật “tôi” rút ra những suy ngẫm về con người và sự tích lũy.
Mở rộng
Nhân vật văn học là con người được nhà văn miêu tả trong tác phẩm bằng phương tiện văn học. Những con người này có thể được miêu tả kỹ hay sơ lược, sinh động hay không rõ nét, xuất hiện một hay nhiều lần, thường xuyên hay từng lúc, giữ vai trò quan trọng nhiều, ít hoặc không ảnh hưởng nhiều lắm đối với tác phẩm.
Người kể trực tiếp xưng “tôi” và kể lại những gì mình quan sát, trải nghiệm, đồng thời bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ về loài ong.
Mở rộng
Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.
Tác dụng của sự kết hợp các yếu tố tự sự và trữ tình trong đoạn trích trên?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Chỉ ra các yếu tố tự sự, trữ tình.
- Nêu hiệu quả nghệ thuật.
Lời giải chi tiết
- Yếu tố tự sự là các sự kiện được nói đến trong đoạn trích:
+ Tại một công trường làm đường Tây Bắc, 1966.
+ Buồng bên có người bị ong đốt. Bởi vì người đó hoảng hốt vừa giết ong một cách không cần thiết, và ngửi thấy mùi máu, bọn ong cùng tổ liền xông tới đốt. Rồi ong cũng lăn ra chết, linh hồn xuất theo luôn với nọc đốt.
+ Người ta đã đánh dấu con ong, theo dõi nó, và thấy rằng cái giọt mật làm ra đó, là kết quả của 2.700.000 chuyến (bay) đi, đi từ tổ nó đến khắp các nơi có hoa quanh vùng; và trong một nửa lít mật ong đóng chai, phân chất ra được 5 vạn thứ hoa.
- Yếu tố trữ tình là khung cảnh thiên nhiên đẹp và cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật “tôi”:
+ Giữa rừng Tây Bắc đầy hoa, đầy bướm, đầy ong
+ Con ong bé cũng như con voi to, vốn tính lành nhưng khiêu khích chúng thì chúng đánh lại ngay, dẫu rằng có phải lấy bổn mạng ra mà trả lời.
+ Cái tôi thấy say say trong chính mình là dầu không được một chuyến đi bằng một đời ong, mình cũng là một con sinh vật đang nung một thứ mật gì.
+ Sự tích lũy ở mình cũng ngày ngày có giọt ra mà phần nào đem thơm thảo vào sự sống. Đối hoa xuân lắng ong mật mà thêm ngẫm tới đàn bướm tốt mã chấp chới bay,lộng lẫy những sắc phấn của sáo ngữ ồn ào.
- Tác dụng của việc kết hợp hai yếu tố đó:
+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho diễn đạt. Đoạn văn sinh động, hấp dẫn và thuyết phục người đọc.
+ Thể hiện rõ nét đặc trưng của thể loại kí: sự kết hợp linh hoạt giữa yếu tố tự sự và yếu tố trữ tình. Từ đó thể hiện phong cách nghệ thuật của người viết.
+ Khắc họa chân thực, khách quan về loài ong và đời sống của nó. Từ đó, để nhà văn thể hiện cảm xúc, cùng những suy tư trữ tình về loài ong, về người nghệ sĩ và nghề viết văn.
Giải thích:
Những câu chuyện, thông tin cụ thể về loài ong là cơ sở để nhân vật “tôi” bộc lộ cảm xúc và liên tưởng đến con người. Vì vậy, đoạn trích thông qua việc kể về loài ong để gửi gắm suy ngẫm về giá trị của lao động và sự tích lũy.
Mở rộng
- Yếu tố tự sự là yếu tố dùng để trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này nối tiếp sự việc kia để cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa. Trong văn học, tự sự là cách kể chuyện, giúp kết nối các ý tưởng, khái niệm hoặc sự kiện để trình bày cho người đọc hoặc người nghe bằng một chuỗi những câu viết hoặc nói.
- Đặc điểm của yếu tố tự sự:
+ Trình bày sự kiện: Các sự kiện được sắp xếp theo trình tự thời gian hoặc logic, dẫn dắt người đọc từ sự kiện này đến sự kiện khác.
+ Nhân vật: Thường có sự xuất hiện của các nhân vật, và câu chuyện xoay quanh hành động, suy nghĩ và cảm xúc của họ.
+ Cốt truyện: Một chuỗi các sự kiện liên kết với nhau tạo thành cốt truyện, có mở đầu, diễn biến và kết thúc.
+ Ý nghĩa: Cuối cùng, câu chuyện thường mang một ý nghĩa hoặc thông điệp nhất định.
- Biểu cảm là bộc lộ những tình cảm, cảm xúc của bản thân trước sự vật, sự việc, hiện tượng con người trong đời sống.
Anh/Chị có đồng tình với quan niệm: “Sự tích lũy ở mình cũng ngày ngày có giọt ra mà phần nào đem thơm thảo vào sự sống”trong đoạn trích hay không? Vì sao?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Nêu rõ quan điểm đồng tình hoặc không đồng tình và lí giải bằng những lập luận phù hợp với nội dung đoạn trích.
Lời giải chi tiết
- Nếu đồng tình, lí giải theo hướng:
+ Kết quả của quá trình chăm chỉ, nỗ lực, cố gắng từng ngày, từng giờ của mỗi con người đều sẽ tạo ra những giá trị nhất định.
+ Những giá trị đó dù nhỏ bé hay lớn lao cũng đều đóng góp cho cuộc đời, cho con người, cho nghệ thuật.
- Nếu không đồng tình, lí giải theo hướng:
+ Sự cố gắng, nỗ lực của con người không phải lúc nào cũng đem lại hiệu quả và tạo ra những giá trị nhất định. Sự cố gắng, nỗ lực không hướng đến mục tiêu chính, không phù hợp với năng lực, sở trường của bản thân thì sẽ không đem lại hiệu quả cao.
+ Những giá trị được tạo ra không phải giá trị nào cũng đóng góp cho cộng đồng, xã hội nếu nó không được xuất phát từ một cái tâm trong sáng
Giải thích:
Hình ảnh con ong phải thực hiện hàng triệu chuyến bay mới tạo nên mật ong là minh chứng cho giá trị của sự tích lũy. Từ đó, tác giả liên tưởng đến con người: những thành quả có ý nghĩa cũng được tạo nên từ quá trình cố gắng và tích lũy lâu dài.
Câu 5
Từ nội dung đoạn trích, hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 6 đến 8 dòng) trình bày suy nghĩ của bản thân về vai trò của lòng kiên nhẫn?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Giải thích ngắn gọn khái niệm, nêu vai trò của lòng kiên nhẫn và rút ra bài học cho bản thân.
Lời giải chi tiết
- Giải thích: kiên nhẫn là sự kiên trì, nhẫn nại, bình tĩnh trước mọi vấn đề, mọi khó khăn để tìm ra cách giải quyết tốt nhất cho bản thân.
- Vai trò của lòng kiên nhẫn: Kiên nhẫn giúp con người có ý chí bền bỉ hơn để theo đuổi mục tiêu, ước mơ; giúp con người xử lí những vấn đề bất ngờ một cách tốt hơn;giúp con người điềm tĩnh hơn, sáng suốt hơn….
Đoạn văn tham khảo:
Qua bài học về sự lao động bền bỉ của loài ong trong đoạn trích Tờ hoa, ta càng thêm trân trọng giá trị của lòng kiên nhẫn trong cuộc sống. Kiên nhẫn là sự bền bỉ, nhẫn nại và giữ được sự điềm tĩnh trước mọi khó khăn để kiên trì theo đuổi mục tiêu đã đề ra. Nhờ có lòng kiên nhẫn, con người mới có đủ bản lĩnh để vượt qua những thử thách, tích lũy tri thức và rèn luyện kĩ năng nhằm chạm tới thành công. Không chỉ vậy, đức tính này còn giúp chúng ta rèn luyện sự sáng suốt, giữ vững tâm lý bình tĩnh để giải quyết các vấn đề phát sinh một cách tối ưu nhất. Ngược lại, sự vội vàng, thiếu nhẫn nại thường dẫn đến những thất bại và nuối tiếc không đáng có. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình lòng kiên nhẫn từ những việc nhỏ nhất hằng ngày để tạo nên những "giọt mật" giá trị cho cuộc đời.
Giải thích:
Đoạn văn xuất phát từ đặc điểm của loài ong trong văn bản: phải bền bỉ thực hiện rất nhiều chuyến bay mới tạo nên mật. Qua đó, có thể thấy kiên nhẫn giúp con người duy trì nỗ lực và biến những cố gắng nhỏ thành thành quả có giá trị.
Tất cả chúng ta đều được sinh ra để làm những điều có ý nghĩa. Nhưng hành trình thực hiện điều đó không phải lúc nào cũng thênh thang rộng mở, mà luôn có những cá nhân và
Tôi từng đứng trước dòng sông và nhìn nước chảy. Chảy trong ban mai, chảy trong hoàng hôn và chảy trong bóng tối. Và tôi nghĩ về lịch sử của sự sáng tạo. Lịch sử của sáng tạo
Danh sách bình luận