Trang chủ

200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Tâm sự mùa hoa lửa (Hoàng Kim Phượng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Gom hết những nắng vàng Để thắp lên ngọn lửa, Gom hết cả mây nữa

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

TÂM SỰ MÙA HOA LỬA

Gom hết những nắng vàng

Để thắp lên ngọn lửa,

Gom hết cả mây nữa

Để tuôn cơn mưa rào.

Mùa hạ chợt lao xao

Những suy tư trăn trở

Và rồi mùa thi nữa,

Trong mắt biếc lung linh.

Vạn vật chợt hữu hình

Như là nghe tiếng gió,

Như là nghe tiếng cỏ,

Cựa mình và băn khoăn...

Vươn lên tiếp, hay nằm?

Tận hưởng hay tận hiến?

Mùa hạ - mùa li biệt,

Còn gì lại phía sau?

Chân vẫn bước mau mau

Cháy lên một lần nữa!

(Hoàng Kim Phượng, Tạp chí Văn học và Tuổi trẻ, số tháng 5/2021)

Câu 1

Nhan đề “Tâm sự mùa hoa lửa” gợi lên hình ảnh một mùa hè như thế nào?

Phương pháp giải

- Chú ý ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh “hoa lửa”, “mùa hạ”.

- Liên hệ cảm xúc, không khí chung của bài thơ để khái quát nội dung nhan đề.

Lời giải chi tiết

Nhan đề “Tâm sự mùa hoa lửa” gợi lên hình ảnh một mùa hè rực rỡ/sôi nổi/cháy bỏng/tràn đầy ánh nắng/sự nhiệt huyết và cảm xúc (trả lời đúng một từ khoá thì cho trọn điểm).

Giải thích:

“Hoa lửa” gợi sắc đỏ rực của mùa hè, biểu tượng cho sức sống, đam mê và khát vọng tuổi trẻ. Từ “tâm sự” cho thấy mùa hè không chỉ sôi động mà còn chất chứa nhiều cảm xúc, suy tư trước ngưỡng cửa trưởng thành.

Mở rộng

Nhan đề là tên của văn bản, thường do tác giả đặt. Có những nhan đề có ý nghĩa gắn với chủ đề của văn bản, gợi mở cho người đọc nhiều suy nghĩ,…

Link tham khảo: Nhan đề và cách đặt nhan đề văn bản văn học

Câu 2

Chỉ ra các từ láy có trong bài thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về từ láy.

- Đọc kĩ văn bản, tìm những từ có sự lặp lại âm hoặc vần nhằm gợi hình, gợi cảm.

Lời giải chi tiết

Các từ láy trong bài thơ: "lao xao, lung linh".

Giải thích:

“Lao xao” có sự lặp lại về vần, gợi âm thanh xao động; “lung linh” có sự lặp lại về âm đầu, gợi vẻ đẹp trong trẻo, óng ánh của đôi mắt.

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 3

Phân tích hiệu quả biểu đạt của các cặp từ đối lập “vươn lên - nằm”, “tận hưởng - tận hiến” trong hai câu thơ: “Vươn lên tiếp, hay năm?/ Tận hưởng hay tận hiến?”

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ đối lập/tương phản.

- Phân tích ý nghĩa của các cặp từ trong việc thể hiện tâm trạng, suy nghĩ của nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

- Những cặp từ đối lập “vươn lên - nằm”, “tận hưởng - tận hiến" cho thấy nhân vật trữ tình đang đứng trước những lựa chọn khác nhau về cách sống.

- Nhân vật trữ tình thể hiện sự băn khoăn, suy tư của tuổi trẻ khi phải đưa ra những quyết định quan trọng trong cuộc đời.

Giải thích:

“Vươn lên” đối lập với “nằm”, “tận hưởng” đối lập với “tận hiến” tạo nên hai hướng sống khác nhau. Những câu hỏi liên tiếp “Vươn lên tiếp, hay nằm?”, “Tận hưởng hay tận hiến?” cho thấy nhân vật trữ tình đang nghiêm túc suy nghĩ về giá trị và hướng đi của tuổi trẻ.

Mở rộng

- Đối: là biện pháp tu từ, theo đó người viết (người nói) xếp đặt những từ ngữ hoặc câu có đặc điểm ngữ âm, ngữ nghĩa, ngữ pháp tương tự hoặc tương phản nhau ở những vị trí đối xứng trong câu hoặc trong văn bản để gợi ra một nội dung hoàn chỉnh, làm nổi bật một ý nghĩa nhất định

- Tác dụng: tạo nên vẻ đẹp cân xứng, hài hoà cho lời thơ, câu văn

Link tham khảo: Khái niệm biện pháp tu từ đối và tác dụng

Câu 4

Từ hai câu thơ: “Chân vẫn bước mau mau/ Cháy lên một lần nữa!”, anh/chị hãy rút ra bài học về thái độ sống của người trẻ trước những thử thách và lựa chọn của cuộc sống hôm nay.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc hiểu ý nghĩa hình ảnh thơ.

- Liên hệ thực tế đời sống để rút ra bài học nhận thức và hành động.

Lời giải chi tiết

- Hai câu thơ gợi ra bài học rằng người trẻ cần có thái độ sống tích cực, chủ động và dấn thân trước những thử thách của cuộc sống.

- Người trẻ cần vững bước tiến lên, dám sống hết mình và không ngại thử thách để tuổi trẻ có ý nghĩa.

Giải thích:

“Chân vẫn bước mau mau” gợi sự chủ động tiến về phía trước, không dừng lại; “cháy lên một lần nữa” thể hiện nhiệt huyết, khát vọng được sống hết mình. Hai câu thơ vì thế khẳng định tinh thần không bỏ cuộc và dám dấn thân của tuổi trẻ.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 5

Từ nội dung bài thơ, anh/chị hãy bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ của mình trước thời khắc chia tay tuổi học trò (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Viết đoạn văn ngắn nêu cảm xúc, suy nghĩ cá nhân.

- Kết hợp biểu cảm với suy ngẫm; diễn đạt mạch lạc, đúng dung lượng.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Thể hiện được cảm xúc cá nhân (bâng khuâng, lưu luyến, tiếc nuối, xúc động...).

- Gắn với thời khắc chia tay tuổi học trò, mùa hè, mùa thi.

- Diễn đạt mạch lạc, đủ dung lượng.

Đoạn văn tham khảo:

Thời khắc chia tay tuổi học trò luôn để lại trong em nhiều cảm xúc bâng khuâng và xúc động. Mùa hè cuối cấp không chỉ có tiếng ve, sắc phượng mà còn có cả những lo lắng, lưu luyến trước lúc mỗi người bước sang một chặng đường mới. Em sẽ nhớ mãi những giờ học, những tiếng cười đùa cùng thầy cô và bạn bè dưới mái trường thân yêu. Dù có chút tiếc nuối, em hiểu rằng chia tay là để trưởng thành hơn. Vì thế, em muốn sống hết mình cho tuổi trẻ, mạnh mẽ theo đuổi ước mơ và lưu giữ những kỉ niệm đẹp của tuổi học trò trong tim.

Giải thích:

Đoạn văn thể hiện được cảm xúc bâng khuâng, lưu luyến, tiếc nuối, đồng thời nhận thức rằng chia tay tuổi học trò là bước chuyển để trưởng thành. Cảm xúc này phù hợp với hình ảnh “mùa hạ - mùa li biệt” và tinh thần “cháy lên một lần nữa” của bài thơ.