Đọc hiểu Chân trời (Nguyễn Nhật Ánh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Chân trời ơi Sao mày xa tít tắp Đám mây kia bay mãi không dừng

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

CHÂN TRỜI

Chân trời ơi

Sao mày xa tít tắp

Đám mây kia bay mãi không dừng

Ngọn gió nọ thổi hoài không nghỉ

Mà chân trời, mày ở đâu?

 

Tuổi lên năm tôi đi kiếm chân trời

Chân trời ở nơi con diều bay lạc

Nơi cha tôi đi làm ăn xứ khác

Mẹ tôi ngồi trông ngóng cùng tôi

 

Chân trời của tuổi hai mươi

Mang hình dáng một tà áo mỏng

Nơi mơ ước lẫn cùng tuyệt vọng

Chân trời là cánh cổng màu xanh

 

Tháng ngày tôi lớn lên nhanh

Chân trời hôm nay vẫn là chân trời cũ

Tôi đi khắp đất đai xứ sở

Lạ lùng chưa, vẫn không gặp chân trời!

 

Tuổi bốn mươi tôi chợt hiểu ra rồi

Nơi xa nhất là nơi gần gũi nhất

Nếu tôi có đi giáp vòng trái đất

Nơi cuối cùng tôi gặp chính là tôi.

1994

(Nguyễn Nhật Ánh, Viết và đọc - Chuyên đề mùa hạ 2024, NXB Hội nhà văn, 2024, tr.263)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu nhận biết thể thơ của văn bản 

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ 

- Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ mỗi dòng, gieo vần, ngắt nhịp 

Lời giải chi tiết

Bài thơ thuộc thể thơ tự do

- Số chữ trên một dòng thơ không đều nhau

- Cách gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt, không theo quy tắc

Giải thích:

Các dòng thơ có độ dài khác nhau như “Chân trời ơi”, “Đám mây kia bay mãi không dừng”, “Tuổi bốn mươi tôi chợt hiểu ra rồi”.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Ở tuổi hai mươi, “chân trời” của tôi là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ và nội dung văn bản để giải thích từ ngữ

Lời giải chi tiết

Ở tuổi hai mươi, “chân trời” của tôi là: "hình dáng một tà áo mỏng; cánh cổng màu xanh".

Giải thích:

Những hình ảnh này gợi một chân trời tuổi trẻ gắn với tình yêu, mơ ước và những khát vọng về tương lai. Tuy nhiên, “chân trời” ấy cũng chứa cả “mơ ước lẫn tuyệt vọng”, cho thấy tuổi hai mươi vừa nhiều hi vọng vừa có những băn khoăn, thử thách.

Mở rộng

Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Phân tích tác dụng của câu hỏi tu từ “Mà chân trời, mày ở đâu?”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định câu hỏi tu từ và đặt nó trong mạch cảm xúc của khổ thơ đầu để làm rõ tâm trạng của chủ thể trữ tình.

Lời giải chi tiết

- Câu hỏi tu từ: "Mà chân trời, mày ở đâu?"

- Tác dụng:

+ Thể hiện sự băn khoăn, khắc khoải, ngỡ ngàng của chủ thể trữ tình trước sự vô định, xa vời của chân trời.

+ Tăng sự sinh động, gợi cảm cho lời thơ

Giải thích:

Trước đó, “đám mây” bay mãi, “ngọn gió” thổi hoài nhưng “chân trời” vẫn xa tít tắp. Vì thế, câu hỏi “mày ở đâu?” bộc lộ rõ tâm thế của một đứa trẻ trước một thế giới rộng lớn: vừa tò mò, vừa khao khát khám phá nhưng chưa thể xác định được đích đến.

Mở rộng

- Câu hỏi tu từ là câu hỏi không dùng để hỏi mà để khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc,…

- Câu hỏi tu từ được sử dụng nhằm đạt một số hiệu quả giao tiếp như tăng sắc thái biểu cảm, biểu đạt ý nghĩa một cách tế nhị, uyển chuyển.

- Đặc điểm của câu hỏi tu từ:

+ Hình thức như một câu nghi vấn, có dấu chấm hỏi kết thúc câu

+ Mục đích: nhằm khẳng định, nhấn mạnh nội dung, ý nghĩa

+ Thông tin truyền tải dễ hiểu, mang ý nghĩa tượng trưng

+ Cách dùng: theo lối nói ẩn dụ, thể hiện sắc thái biểu đạt

+ Có thể mang hàm ý phủ định

Link tham khảo: Câu hỏi tu từ là gì? Đặc điểm của câu hỏi tu từ

Câu 4

Anh/chị hiểu như thế nào về hai câu thơ sau:

"Nơi xa nhất là nơi gần gũi nhất
Nơi cuối cùng tôi gặp chính là tôi."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa của hai câu thơ theo nghĩa hình ảnh và nghĩa triết lí, chú ý mối quan hệ giữa hành trình đi tìm “chân trời” và hành trình nhận thức bản thân. 

Lời giải chi tiết

- "Nơi xa nhất là nơi gần gũi nhất": diễn tả một nghịch lý đầy triết lý: những điều tưởng chừng xa vời, khó nắm bắt nhất hóa ra lại vô cùng gần gũi, không ở đâu xa lạ.

- "Nơi cuối cùng tôi gặp chính là tôi": Sau tất cả những hành trình đi tìm, những khát vọng, mơ ước, thất bại và trải nghiệm, con người cuối cùng nhận ra rằng đích đến quan trọng nhất không phải một vùng đất hứa nào xa xôi, mà chính là sự thấu hiểu, đối diện và chấp nhận chính bản thân mình. 

=> Hai câu thơ khẳng định một triết lý nhân sinh sâu sắc: hạnh phúc và ý nghĩa cuộc đời không ở những chân trời xa lạ mà ở ngay trong tâm hồn mỗi người. Hành trình lớn nhất của đời người chính là hành trình trở về, khám phá và chấp nhận chính mình.

Giải thích:

“Tôi” đã đi từ tuổi lên năm, tuổi hai mươi đến tuổi bốn mươi và “đi khắp đất đai xứ sở” nhưng vẫn không tìm thấy “chân trời”. Chỉ khi nhìn lại, nhân vật mới nhận ra “chân trời” không phải một địa điểm xa xôi mà nằm ở sự nhận thức về chính mình.

Câu 5

Qua bài thơ, rút ra thông điệp em thấy ý nghĩa nhất.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản rút ra thông điệp phù hợp 

Lời giải chi tiết

- Hành trình đi tìm ý nghĩa cuộc đời thực chất là hành trình trở về với chính mình.

- Đừng mải miết chạy theo những chân trời xa vời mà bỏ lỡ hạnh phúc ngay trước mắt.

Đoạn văn tham khảo:

Thông điệp ý nghĩa nhất mà em rút ra được là: con người thường mải mê chạy theo những mục tiêu xa vời, những khát vọng lớn lao ở bên ngoài mà quên mất rằng hạnh phúc và sự bình an thực sự lại nằm ngay trong chính tâm hồn mình. Càng đi xa, càng tìm kiếm, ta càng ngộ ra rằng nơi cuối cùng cần đến không phải một chân trời nào khác, mà chính là sự thấu hiểu và chấp nhận bản thân. Bởi vậy, đừng để những ảo ảnh xa xôi làm ta lạc lối; hãy học cách lắng nghe chính mình, trân trọng những giá trị gần gũi và sống thật với con người mình đang có.

Giải thích:

Thông điệp được rút ra trực tiếp từ sự thay đổi nhận thức của nhân vật: từ việc “đi kiếm chân trời” khi còn nhỏ đến nhận ra “nơi cuối cùng tôi gặp chính là tôi” ở tuổi bốn mươi. Bài thơ vì thế không phủ nhận việc khám phá thế giới mà nhấn mạnh rằng sau mọi hành trình, sự thấu hiểu chính mình mới là một đích đến quan trọng.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close