Đọc hiểu Mưa tháng giêng (Nguyễn Việt Chiến) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tháng giêng mưa ngoài phố Mưa như là sương thôi Những bóng cây dáng khói

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Tháng giêng mưa ngoài phố

Mưa như là sương thôi

Những bóng cây dáng khói

Như mộng du bên trời

 

Tháng giêng ngày mỏng quá

Nỗi buồn nghe cũ rồi

Mà bên kia tờ lịch

Nỗi niềm mưa xót rơi

 

Tháng giêng mưa trên tóc

Những người đi lễ chùa

Theo giọt mưa cầu phúc

Tiếng chuông từ bi mơ

 

Tháng giêng mưa dưới bến

Mỏng mai cô lái đò

Mắt mưa em lúng liếng

Trói tôi bằng vu vơ

 

Tháng giêng mưa như cỏ

Non xanh đến tận trời

Trước vô cùng năm tháng

Thơ mình - sương khói thôi

(Mưa tháng giêng, Nguyễn Việt Chiến, dẫn theo thivien.net)

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản trên

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về đặc điểm các thể thơ

- Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ mỗi dòng, gieo vần, ngắt nhịp

Lời giải chi tiết

Thể thơ: tự do

Giải thích:

Các dòng thơ trong văn bản không bị gò bó về số tiếng, nhịp thơ linh hoạt, cách gieo vần không cố định nên bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ sau:

"Tháng giêng mưa ngoài phố

Mưa như là sương thôi

Những bóng cây dáng khói

Như mộng du bên trời"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn thơ, tìm những hình ảnh được đặt trong quan hệ đối chiếu thông qua các từ ngữ so sánh. 

Lời giải chi tiết

Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn: So sánh: “Mưa như là sương”, “Những bóng cây dáng khói” - “Như mộng du bên trời”

Giải thích:

Các từ “như là”, “như” là dấu hiệu trực tiếp của phép so sánh, đặt “mưa” với “sương”, “bóng cây dáng khói” với “mộng du” để gợi vẻ mỏng nhẹ, mơ hồ, bảng lảng của cảnh vật tháng Giêng.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 3

Nêu nội dung của những dòng thơ sau:

"Tháng giêng mưa như cỏ

Non xanh đến tận trời

Trước vô cùng năm tháng

Thơ mình - sương khói thôi"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát ý nghĩa của các hình ảnh “mưa”, “non xanh”, “năm tháng”, “thơ mình” và mối quan hệ giữa chúng. 

Lời giải chi tiết

Nội dung của những dòng thơ:

- Vẻ đẹp của tháng giêng với những cơn mưa xuân đem lại sức sống tràn trề cho cảnh sắc

- Tác giả cảm nhận sự hữu hạn của đời người trước thời gian

Giải thích:

Hình ảnh “mưa như cỏ”, “non xanh đến tận trời” gợi một không gian thiên nhiên xanh non, rộng lớn, giàu sức sống. Đối lập với sự “vô cùng” của “năm tháng”, “thơ mình - sương khói thôi” cho thấy ý thức của tác giả về sự nhỏ bé, hữu hạn của con người và những gì mình tạo ra trước thời gian.

Câu 4

Nhận xét về tình cảm của tác giả thể hiện trong văn bản trên

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Khái quát nội dung toàn bài thơ.

- Chú ý các hình ảnh thiên nhiên, giọng điệu và cảm xúc được thể hiện xuyên suốt bài thơ.

Lời giải chi tiết

Tình cảm của tác giả thể hiện trong văn bản: Bài thơ là một nỗi buồn đẹp, là tiếng lòng thi nhân thiết tha với mưa tháng Giêng, lan tỏa đến mọi người tình yêu cuộc đời, con người và quê hương đất nước. Ý thức sự hữu hạn của đời người trước thời gian để trân trọng hơn những vẻ đẹp đang hiện hữu.

Giải thích:

Tình yêu thiên nhiên thể hiện qua những hình ảnh “mưa”, “bóng cây”, “non xanh”, “trời”; tình cảm với con người gợi qua “những người đi lễ chùa”, “cô lái đò”. Bên cạnh đó, các câu “Nỗi buồn nghe cũ rồi”, “Trước vô cùng năm tháng / Thơ mình - sương khói thôi” cho thấy nỗi buồn và sự trăn trở trước thời gian.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 5 – 7 dòng) nêu suy nghĩ của bản thân về điều cần làm để vượt qua giới hạn trong cuộc sống.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý:

- Xác định mục tiêu bởi mục tiêu không chỉ là "kim chỉ nam" mà còn là động lực giúp con người không ngừng tiến về phía trước, không ngừng phát triển.

- Tích cực học tập, rèn luyện trang bị kiến thức, kĩ năng cho bản thân.

- Thái độ sẽ quyết định hành động. Bắt đầu từ những việc nhỏ và không ngại tìm kiếm sự hỗ trợ. Còn sự động viên, hỗ trợ, giúp đỡ của người khác (cả về vật chất lẫn tinh thần) khiến chúng ta có thêm sức mạnh, có thêm ý chí để vượt qua giới hạn của bản thân.

- Nghiêm khắc với bản thân bởi lười biếng, lãng phí thời gian, trốn tránh, đổ lỗi, trì hoãn, hay than phiền… là những thói quen xấu, ngăn cản chúng ta hoàn thiện bản thân cũng như thành công trong cuộc sống.

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Trong cuộc sống, ai cũng có những giới hạn riêng cần vượt qua để trưởng thành hơn. Theo em, trước hết mỗi người cần xác định cho mình mục tiêu rõ ràng để có động lực cố gắng. Bên cạnh đó, chúng ta phải không ngừng học tập, rèn luyện kiến thức và kĩ năng để hoàn thiện bản thân. Quan trọng hơn, cần có ý chí kiên trì, dám đối mặt với khó khăn thay vì sợ hãi hay bỏ cuộc. Mỗi người cũng nên nghiêm khắc với bản thân, tránh lối sống lười biếng, trì hoãn. Khi biết nỗ lực từng ngày, con người sẽ dần vượt qua giới hạn của chính mình và đạt được thành công trong cuộc sống.

Giải thích:

Đoạn văn tập trung vào những việc làm thiết thực để vượt qua giới hạn: xác định mục tiêu, học tập và rèn luyện, kiên trì, khắc phục thói quen xấu và chủ động bước ra khỏi vùng an toàn.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close