Trang chủ

200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Đường đi học (Nguyễn Ngọc Hưng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Khúc khuỷu ruột dê ổ gà ổ chó Đường dẫn con đi suốt tuổi thơ mình Nhiều gai góc nhưng cũng đầy hoa cỏ

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

ĐƯỜNG ĐI HỌC

Khúc khuỷu ruột dê ổ gà ổ chó

Đường dẫn con đi suốt tuổi thơ mình

Nhiều gai góc nhưng cũng đầy hoa cỏ

Vui rập rờn theo những cánh bướm xinh…

Mười cây số bốn mùa chân xuôi ngược

Manh áo nghèo mưa nắng bạc tóc hoe

Không ngăn nổi hồn nhiên chim sáo hót

Chiều vô tư ngõ đom đóm lập lòe

Ôi! Thương quá cái thời cơm cõng củ

Lén nhìn con cạo rá mẹ thở dài

Bữa cháo bữa rau qua ngày giáp hạt

Túc tắc rồi con cũng lớn như ai.

Thêm một tuổi là con thêm một lớp

Bước dài hơn, đi đứng chững chạc hơn

Con đường cũ mở ra nhiều lối mới

Cánh bướm xưa vẫn bay lượn chập chờn.

Mê lộ đời lắm ngả ngang ngả dọc

Chợt xênh xang chợt heo hút dặm mòn

Đường đi học vẫn là đường đẹp nhất

Sớm muộn về vẫn có mẹ chờ con !

(Trích Từ khi có phượng, Nguyễn Ngọc Hưng, NXB Hội nhà văn, 2005, tr.7-8)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ.

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ

- Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số tiếng trong mỗi dòng thơ, ngắt nhịp, gieo vần,...

Lời giải chi tiết

Văn bản sử dụng thể thơ 8 chữ

Giải thích:

Mỗi dòng thơ trong bài đều gốm 8 tiếng, nhịp thơ và gieo vần linh hoạt

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ

Câu 2

Chỉ ra những từ ngữ diễn tả con đường đi học khó đi nhưng đầy thơ mộng của tác giả.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ các khổ thơ đầu.

- Tìm các từ ngữ miêu tả: Sự khó khăn và vẻ đẹp thơ mộng của con đường

Lời giải chi tiết

- Từ ngữ diễn tả khó đi: “khúc khuỷu”, “ổ gà ổ chó”, “gai góc”, “mười cây số”, “mưa nắng”.

- Từ ngữ diễn tả thơ mộng: “hoa cỏ”, “cánh bướm xinh”, “chim sáo hót”, “đom đóm lập lòe”.

Giải thích:

Con đường đi học vừa gian nan, vất vả vừa giàu chất thơ, gắn với tuổi thơ hồn nhiên.

Mở rộng

Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong câu thơ sau:

“Ôi ! Thương quá cái thời cơm cõng củ

Lén nhìn con cạo rá mẹ thở dài”

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định hình ảnh được gọi, tả như con người, sau đó phân tích tác dụng đối với nội dung và cảm xúc của đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

- Nhân hóa: “cơm cõng củ”

- Hiệu quả:

+ Làm cho câu thơ thêm sinh động, tăng sức gợi hình gợi cảm

+ Làm nổi bật sự nghèo khó, thiếu thốn của gia đình; gợi hình ảnh bữa ăn đạm bạc, chắt chiu.

+ Thể hiện nỗi thương mẹ, thương tuổi thơ vất vả của nhân vật trữ tình.

Giải thích:

“Cõng” vốn là hành động của con người nhưng được dùng để miêu tả “cơm”, khiến hình ảnh bữa ăn trở nên cụ thể, gợi cảm. Qua đó, cái nghèo không chỉ được nhìn thấy mà còn được cảm nhận bằng nỗi xót xa, thương yêu.

Mở rộng

Nhân hóa là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

Link tham khảo: Khái niệm nhân hóa

Câu 4

Nêu sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình con trong bài thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Theo dõi mạch cảm xúc qua từng khổ thơ.

- Xác định sự thay đổi về trạng thái tình cảm.

Lời giải chi tiết

Sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình con trong bài thơ diễn ra một cách tự nhiên và sâu sắc. Ban đầu là cảm xúc hồn nhiên, vui tươi khi nhớ về con đường tuổi thơ quen thuộc, dù còn nhiều khó khăn. Tiếp đó, nhân vật dần cảm nhận rõ hơn những gian khó, thiếu thốn trong cuộc sống nhưng vẫn giữ được sự lạc quan. Từ đó, cảm xúc chuyển sang xúc động, thương mẹ, thấu hiểu nỗi vất vả của gia đình. Cuối cùng là sự trưởng thành trong nhận thức, để rồi khẳng định rằng con đường đi học luôn là con đường đẹp nhất, bởi ở đó luôn có mẹ dõi theo và chờ đợi.

Giải thích:

Mạch cảm xúc được thể hiện rõ qua các từ ngữ “vui rập rờn”, “thương quá”, rồi chuyển sang sự chiêm nghiệm ở “thêm một tuổi”, “mê lộ đời”. Đến cuối bài, cảm xúc lắng đọng trong tình yêu và lòng biết ơn đối với mẹ.

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ

Câu 5

Từ cảm xúc của nhân vật trữ tình con trong bài thơ, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về con đường đi học của mình. (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải

Phương pháp giải

Từ hình ảnh con đường đi học trong bài thơ, liên hệ với trải nghiệm của bản thân để nêu suy nghĩ, tình cảm và bài học phù hợp.

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Con đường đi học của mỗi người có thể khác nhau, nhưng đều chứa đựng nhiều kỉ niệm đáng nhớ. Với tôi, đó không chỉ là hành trình tiếp nhận tri thức mà còn là quãng thời gian trưởng thành từng ngày. Dù có những lúc mệt mỏi, áp lực học tập, tôi vẫn cảm thấy may mắn vì luôn có gia đình dõi theo, động viên. Nhìn lại, tôi hiểu rằng con đường đi học chính là nền tảng quan trọng để bước vào đời. Vì vậy, tôi cần trân trọng hiện tại và cố gắng học tập tốt hơn mỗi ngày.

Giải thích:

Đoạn văn thể hiện được tình cảm trân trọng con đường đi học, đồng thời gắn với ý nghĩa của gia đình và sự trưởng thành, phù hợp với cảm xúc mà bài thơ gửi gắm.