Đọc hiểu Bông súng và siêu bão (Thanh Thảo) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

bông súng tím mọc lên từ nước bão Haiyan mọc lên từ biển bão Haiyan cho tôi kinh hoàng

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

BÔNG SÚNG VÀ SIÊU BÃO

bông súng tím mọc lên từ nước

bão Haiyan mọc lên từ biển

bão Haiyan cho tôi kinh hoàng

bông súng tím cho tôi bình yên

rồi có thể người ta quên mà nhớ

trong siêu bão một bông súng nởbông súng ấy màu tím

bão Haiyan màu gì?

(Báo Thanh niên chủ nhật, 17/11/2013 )

Câu 1

Chỉ ra và phân tích giá trị của thủ pháp nghệ thuật chính mà nhà thơ đã sử dụng để khắc họa hai hình tượng “bông súng” và “siêu bão” trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định cách tác giả đặt hai hình tượng “bông súng” và “siêu bão” trong mối quan hệ với nhau, từ đó phân tích ý nghĩa của sự đối lập. 

Lời giải chi tiết

- Thủ pháp nghệ thuật chính được sử dụng để khắc họa hai hai hình tượng “bông súng” và “siêu bão” trong bài thơ là phép đối- khi đối tương đồng, khi đối tương phản.

- Giá trị của thủ pháp nghệ thuật: thể hiện những loại trừ và bao hàm, hủy diệt và sinh sôi…bản chất vĩnh hằng, sự kì diệu, sự bất ưng của cuộc sống…

Giải thích:

Tác giả đặt “bông súng tím” bên cạnh “bão Haiyan”, đồng thời đối chiếu “bình yên” với “kinh hoàng”. Nhờ đó, vẻ đẹp mong manh nhưng có sức sống của bông súng càng nổi bật giữa sức tàn phá của siêu bão, qua đó gợi suy ngẫm về khả năng tồn tại và vươn lên của sự sống trước nghịch cảnh.

Mở rộng

- Đối: là biện pháp tu từ, theo đó người viết (người nói) xếp đặt những từ ngữ hoặc câu có đặc điểm ngữ âm, ngữ nghĩa, ngữ pháp tương tự hoặc tương phản nhau ở những vị trí đối xứng trong câu hoặc trong văn bản để gợi ra một nội dung hoàn chỉnh, làm nổi bật một ý nghĩa nhất định

- Tác dụng: tạo nên vẻ đẹp cân xứng, hài hoà cho lời thơ, câu văn

Link tham khảo: Khái niệm biện pháp tu từ đối và tác dụng

Câu 2

Nêu ngắn gọn ý nghĩa tượng trưng của hình tượng “bông súng” và “siêu bão” trong bài thơ

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về hình tượng thơ và ý nghĩa tượng trưng.

- Khái quát hóa nội dung từ hình ảnh cụ thể sang tầng nghĩa biểu tượng.

Lời giải chi tiết

- “Siêu bão” là tượng trưng cho những tai ương, bất trắc; sự hủy diệt. 

- “Bông súng” tượng trưng cho cái đẹp, sự sống và bình yên.

Giải thích:

Trong bài thơ, “bông súng tím” mang đến cho tác giả “bình yên”, lại có thể “nở” ngay trong “siêu bão”, nên gợi sự sống và cái đẹp có khả năng tồn tại, vươn lên trong nghịch cảnh. Ngược lại, “bão Haiyan” đem đến “kinh hoàng”, gợi những biến cố dữ dội và sức tàn phá của thiên nhiên, cuộc đời.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 3

Em hiểu như thế nào về hai câu thơ:

"bông súng ấy màu tím

bão Haiyan màu gì?"

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích chi tiết nghệ thuật.

- Chú ý yếu tố câu hỏi tu từ và ý nghĩa biểu tượng của màu sắc trong thơ.

Lời giải chi tiết

- Những dạng thái của cái đẹp, sự sống…có thể nắm bắt, thấu nhận bởi sự hữu hình;

- Tai họa, sự hủy diệt…khó nắm bắt bởi vô ảnh vô hình, bất ưng, ngoài mọi quy luật.

Giải thích:

“Bông súng” được xác định rõ “màu tím”, trong khi tác giả lại đặt câu hỏi “bão Haiyan màu gì?”. Câu hỏi không nhằm tìm kiếm một màu sắc thực tế mà gợi suy ngẫm: cái đẹp có thể hiện hữu cụ thể và được nâng niu, còn tai họa, mất mát thường khó định hình nhưng lại để lại những ám ảnh sâu sắc trong con người.

Mở rộng

- Câu hỏi tu từ là câu hỏi không dùng để hỏi mà để khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc,…

- Câu hỏi tu từ được sử dụng nhằm đạt một số hiệu quả giao tiếp như tăng sắc thái biểu cảm, biểu đạt ý nghĩa một cách tế nhị, uyển chuyển.

- Đặc điểm của câu hỏi tu từ:

+ Hình thức như một câu nghi vấn, có dấu chấm hỏi kết thúc câu

+ Mục đích: nhằm khẳng định, nhấn mạnh nội dung, ý nghĩa

+ Thông tin truyền tải dễ hiểu, mang ý nghĩa tượng trưng

+ Cách dùng: theo lối nói ẩn dụ, thể hiện sắc thái biểu đạt

+ Có thể mang hàm ý phủ định

Link tham khảo: Câu hỏi tu từ là gì? Đặc điểm của câu hỏi tu từ

Câu 4

Em có đồng tình với quan điểm của tác giả trong câu thơ “rồi có thể người ta quên mà nhớ”? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản và liên hệ hiểu biết bản thân để bày tỏ ý kiến cá nhân

Lời giải chi tiết

Ví dụ một hướng trả lời:

+ Tôi đồng tình với quan điểm: “rồi có thể người ta quên mà nhớ”.

+ Lí giải: dòng chảy thời gian và những thay đổi của cuộc đời có thể xóa nhòa những kí ức của con người, khiến người ta “quên” đi những đau khổ và hạnh phúc; nhưng cũng có những kí ức đau khổ hoặc hạnh phúc khắc sâu và tâm khảm khiến người ta nhớ mãi.

Đoạn viết mẫu:

Tôi đồng tình với quan điểm: “rồi có thể người ta quên mà nhớ”. Trong dòng chảy không ngừng của thời gian, con người phải đối diện với biết bao biến động của cuộc đời, vì thế những đau khổ hay hạnh phúc đã từng trải qua có thể dần bị phủ mờ, khiến ta tưởng như đã “quên”. Tuy nhiên, có những kí ức vẫn âm thầm tồn tại trong chiều sâu tâm hồn, chỉ cần một hoàn cảnh, một hình ảnh gợi nhắc cũng đủ làm chúng sống dậy nguyên vẹn. Điều đó cho thấy sự lãng quên không phải là mất đi hoàn toàn, mà là một trạng thái tạm lắng của cảm xúc; bởi những gì từng chạm đến trái tim con người thì vẫn có thể được “nhớ” lại theo một cách rất tự nhiên và sâu sắc.

Giải thích:

Trong bài thơ, dù những biến cố của “bão Haiyan” có thể lùi xa theo thời gian, hình ảnh “một bông súng nở” giữa siêu bão vẫn có thể trở thành dấu ấn khiến con người nhớ lại. Vì vậy, “quên” ở đây không nhất thiết là mất hẳn kí ức mà có thể là sự lắng xuống của kí ức, để rồi một lúc nào đó lại được khơi dậy.

Câu 5

“trong siêu bão một bông súng nở”

Hãy rút ra một thông điệp từ câu thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

– Rút ra thông điệp từ hình tượng thơ.

– Liên hệ với ý nghĩa nhân sinh.

Lời giải chi tiết

Thông điệp có thể rút ra:

- Dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt, sự sống và cái đẹp vẫn tồn tại và vươn lên.

- Trong nghịch cảnh luôn tiềm ẩn hi vọng.

- Con người cần giữ vững niềm tin, bởi giữa những biến cố dữ dội nhất vẫn có thể nảy nở điều tốt đẹp.

Đoạn viết mẫu:

Câu thơ “trong siêu bão một bông súng nở” gửi đến người đọc một thông điệp giàu ý nghĩa nhân sinh: trong những hoàn cảnh khắc nghiệt và dữ dội nhất của cuộc đời, sự sống và cái đẹp vẫn có thể tồn tại và vươn lên. “Siêu bão” tượng trưng cho nghịch cảnh, mất mát, còn “bông súng nở” gợi hình ảnh của niềm tin và hi vọng không bị dập tắt. Qua đó, tác giả nhắn nhủ con người cần giữ vững bản lĩnh, nuôi dưỡng niềm tin vào những điều tốt đẹp, bởi ngay giữa giông tố, mầm sống vẫn có thể âm thầm sinh sôi.

Giải thích:

“Siêu bão” gợi nghịch cảnh và sức hủy diệt, còn “bông súng nở” biểu tượng cho sự sống và cái đẹp. Hình ảnh bông súng vẫn nở giữa siêu bão cho thấy nghịch cảnh không nhất thiết có thể dập tắt sự sống và niềm hi vọng, qua đó khích lệ con người giữ vững bản lĩnh trước những biến cố của cuộc đời.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close