Đọc hiểu Nói cùng anh (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

...Nhưng lúc này anh ở bên em Niềm vui sướng trong ta là có thật Như chiếc áo trên tường như trang sách

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

...Nhưng lúc này anh ở bên em

Niềm vui sướng trong ta là có thật

Như chiếc áo trên tường như trang sách

Như chùm hoa mở cánh trước hiên nhà

 

Em hiểu rằng mỗi lúc đi xa

Tình anh đối với em là xứ sở

Là bóng rợp trên con đường nắng lửa

Trái cây thơm trên miền đất khô cằn

 

Đấy tình yêu, em muốn nói cùng anh:

Nguồn gốc của muôn ngàn khát vọng

Lòng tốt để duy trì sự sống

Cho con người thực sự Người hơn.

(Trích Nói cùng anh, Thơ Xuân Quỳnh, Tự Hát, 1984)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về đặc điểm các thể thơ hiện đại.

- Chú ý: số tiếng trong mỗi dòng thơ, cách gieo vần, nhịp điệu

Lời giải chi tiết

Văn bản sử dụng thể thơ tự do

Giải thích:

Đoạn thơ có số chữ trong mỗi dòng không đều nhau, không tuân theo quy luật gieo vần cố định, nhịp thơ linh hoạt, tự nhiên theo mạch cảm xúc.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Theo đoạn trích, niềm vui của em khi ở bên anh được so sánh với những hình ảnh nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn thơ.

- Xác định các hình ảnh xuất hiện sau từ “như” (dấu hiệu của phép so sánh).

Lời giải chi tiết

Theo đoạn trích, niềm vui của “em” khi ở bên “anh” được so sánh với những hình ảnh: “chiếc áo trên tường”, “trang sách”, “chùm hoa mở cánh trước hiên nhà”

Giải thích:

Đây đều là những hình ảnh quen thuộc, gần gũi, có thật trong đời sống hằng ngày, gợi cảm giác bình dị, ấm áp và hiện hữu rõ ràng. Qua đó, niềm vui được khẳng định là cụ thể, chân thực, không mơ hồ.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong khổ thơ sau:

"Em hiểu rằng mỗi lúc đi xa

Tình anh đối với em là xứ sở

Là bóng rợp trên con đường năng lửa

Trái cây thơm trên miền đất khô cằn"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các hình ảnh được dùng để so sánh với “tình anh”, sau đó làm rõ đặc điểm, ý nghĩa của tình yêu được gợi ra qua từng hình ảnh. 

Lời giải chi tiết

- Tác giả sử dụng phép so sánh qua từ “là”, đặt tình yêu ngang hàng với các hình ảnh: “xứ sở”, “bóng rợp trên con đường nắng lửa”, “trái cây thơm trên miền đất khô cằn”

- Tác dụng:

+ Làm nổi bật ý nghĩa to lớn, thiết yếu của tình yêu.

+ Nhấn mạnh tình yêu như nguồn nâng đỡ tinh thần, mang lại sự sống và hi vọng.

+ Tăng sức gợi cảm, làm cảm xúc trở nên sâu lắng và thuyết phục hơn.

Giải thích:

“Xứ sở” gợi một không gian thân thuộc để trở về; “bóng rợp” đem lại sự mát lành giữa “con đường nắng lửa”; “trái cây thơm” đem đến vị ngọt trên “miền đất khô cằn”. Các hình ảnh đều gợi sự chở che, bù đắp và nuôi dưỡng, qua đó cho thấy tình anh đối với em có ý nghĩa đặc biệt trong cuộc sống.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Nhận xét về tình yêu của "anh" và "em" thể hiện trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những cảm xúc, cách nhân vật trữ tình nói về “anh” và những giá trị mà tình yêu mang lại để nhận xét về tình yêu của hai người. 

Lời giải chi tiết

Tình yêu của "anh" và "em" thể hiện trong đoạn trích:

- Đoạn trích là những cảm nhận của "em" về tình yêu "anh" dành cho em; đồng thời cũng bộc lộ tình yêu "em" dành cho "anh";

- Qua đoạn trích, người đọc có thể cảm nhận được tình cảm giữa "anh" và "em" là tình yêu chân thành, đằm thắm, tình yêu ấy giúp gắn kết tâm hồn hai con người; giúp họ biết sống vì nhau, hướng tới những điều cao cả.

Giải thích:

“Em” cảm nhận niềm hạnh phúc rất đỗi chân thực khi “anh” ở bên; khi xa cách, tình anh lại trở thành “xứ sở”, “bóng rợp”, “trái cây thơm” nâng đỡ tâm hồn em. Đặc biệt, tình yêu được khẳng định là “nguồn gốc của muôn ngàn khát vọng” và “lòng tốt”, cho thấy đây là tình yêu có khả năng làm con người sống tốt đẹp hơn.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Khổ thơ cuối của đoạn trích cho em hiểu điều gì về sức mạnh của tình yêu?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý những hình ảnh, từ ngữ trực tiếp nói về ý nghĩa của tình yêu trong khổ thơ cuối để rút ra nhận thức. 

Lời giải chi tiết

- Trong khổ cuối, nhân vật trữ tình khẳng định: tình yêu của anh và em là nguồn gốc của khát vọng, là lòng tốt, giúp con người sống “người” hơn.

- Từ cảm nhận của nhân vật trữ tình trong khổ thơ cuối, em hiểu sức mạnh của tình yêu vô cùng lớn lao: Tình yêu giúp khơi nguồn khát vọng, giúp con người trở nên hoàn thiện, trưởng thành hơn; giúp đối phương biết sống vì nhau, biết vươn tới cái chân, thiện, mĩ. Những người biết yêu chân thành, thủy chung, sâu sắc là những người có trái tim nhân hậu, vị tha. Vì vậy, họ sẽ nhận được sự trân trọng của đối phương, có được cuộc sống hạnh phúc.

Đoạn văn tham khảo:

Trong khổ thơ cuối, nhân vật trữ tình khẳng định rằng tình yêu của anh và em chính là nguồn gốc của mọi khát vọng, là lòng tốt giúp con người sống “Người” hơn đúng nghĩa. Từ cảm nhận ấy, có thể thấy sức mạnh của tình yêu vô cùng lớn lao. Tình yêu không chỉ mang lại hạnh phúc mà còn khơi dậy những ước mơ, thôi thúc con người hoàn thiện và trưởng thành hơn mỗi ngày. Nhờ tình yêu, con người biết sống vì nhau, biết hướng tới những giá trị chân - thiện - mĩ trong cuộc sống. Những người biết yêu chân thành, thủy chung và sâu sắc thường là những người có trái tim nhân hậu, vị tha. Chính vì thế, họ luôn nhận được sự trân trọng từ người mình yêu và có cơ hội xây dựng một cuộc sống hạnh phúc, bền lâu.

Giải thích:

Tác giả trực tiếp gọi tình yêu là “nguồn gốc của muôn ngàn khát vọng” và “lòng tốt để duy trì sự sống”. Vì vậy, tình yêu không chỉ được nhìn nhận như cảm xúc riêng tư giữa “anh” và “em” mà còn khơi dậy ước mơ, lòng nhân ái và làm cho con người sống tốt đẹp hơn.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close