Đọc hiểu Yêu xứ sở thương đồng bào (Công Lê Huy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Hòn đá có thể cho lửa, cành cây có thể cho lửa.Nhưng chỉ có con người mới biết nuôi lửa và truyền lửa...
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Hòn đá có thể cho lửa, cành cây có thể cho lửa.Nhưng chỉ có con người mới biết nuôi lửa và truyền lửa. Lửa xuất hiện khi có tương tác, ít ra là hai vật tạo lửa. Lửa là kết quả của số nhiều… Nước Việt hình chữ S, hiện thân của số nhiều, lẽ nào thiếu lửa? Không có lửa, con rồng chẳng phải là rồng, chỉ là con giun con rắn. Không có lửa, làm gì có “nồng” nàn, “nhiệt” tâm! Làm gì có “sốt” sắng, “nhiệt” tình! Làm gì còn “nhiệt” huyết,“cháy” bỏng! Sẽ đâu rồi“lửa” yêu thương? Việc mẹ, việc cha, việc nhà việc nước, làm gì với đôi vai lạnh lẽo ơ hờ? Không có lửa, em lấy gì “hun” đúc ý chí, “nấu” sử sôi kinh?…
Cho nên: biết ủ lửa để giữ phẩm cách Người, nhân cách Việt. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội. Thế nhưng: Nếu không có lửa, sao thành mùa xuân? Vậy thì: Hãy thắp mình cho đất nước sang xuân.
(Đoàn Công Lê Huy, Yêu xứ sở thương đồng bào, NXB Kim Đồng 2016, tr 46)
Câu 1
Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định mục đích chính của đoạn văn: kể chuyện, miêu tả hay bày tỏ quan điểm, cung cấp thông tin.
Lời giải chi tiết
Phương thức biểu đạt chính: nghị luận
Giải thích:
Tác giả bàn luận về ý nghĩa của “lửa” trong đời sống, từ đó nêu quan điểm và lời kêu gọi mỗi người, đặc biệt là tuổi trẻ, cần sống nhiệt huyết, có trách nhiệm và biết cống hiến.
Mở rộng
Nghị luận là phương thức chủ yếu được dùng để bàn bạc phải trái, đúng sai nhằm bộc lộ rõ chủ kiến, thái độ của người nói, người viết rồi dẫn dắt, thuyết phục người khác đồng tình với ý kiến của mình.
Theo tác giả, nếu không có lửa cuộc sống sẽ như thế nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kĩ văn bản.
- Tìm các chi tiết, hình ảnh trong văn bản thể hiện.
Lời giải chi tiết
Không có lửa, con rồng chẳng phải là rồng, chỉ là con giun con rắn. Không có lửa, làm gì có “nồng” nàn, “nhiệt” tâm! Làm gì có “sốt” sắng, “nhiệt” tình! Làm gì còn “nhiệt” huyết,“cháy” bỏng! Sẽ đâu rồi“lửa” yêu thương? Việc mẹ, việc cha, việc nhà việc nước, làm gì với đôi vai lạnh lẽo ơ hờ? Không có lửa, em lấy gì “hun” đúc ý chí, “nấu” sử sôi kinh?…
Giải thích:
“Lửa” được tác giả dùng theo nghĩa biểu tượng cho nhiệt tình, tình yêu thương, ý chí và nhiệt huyết. Vì vậy, “không có lửa” đồng nghĩa với việc con người sống lạnh lẽo, thờ ơ, thiếu động lực và trách nhiệm.
Câu 3
Phân tích và nêu tác dụng của biện pháp tu từ chính trong đoạn văn sau: "Không có lửa, làm gì có “nồng” nàn, “nhiệt” tâm! Làm gì có “sốt” sắng, “nhiệt” tình! Làm gì còn “nhiệt” huyết, “cháy” bỏng! Sẽ đâu rồi “lửa” yêu thương? Việc mẹ, việc cha, việc nhà việc nước, làm gì với đôi vai lạnh lẽo ơ hờ? Không có lửa, em lấy gì “hun” đúc ý chí, “nấu” sử sôi kinh?…"
Xem lời giải
Phương pháp giải
Chú ý những từ ngữ, cấu trúc được lặp lại trong đoạn văn; xác định biện pháp tu từ và phân tích tác dụng đối với nội dung, cảm xúc và cách diễn đạt.
Lời giải chi tiết
- Biện pháp tu từ chính: Điệp cấu trúc câu "Không có lửa, làm gì có…"
- Tác dụng: Nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc nuôi và truyền lửa đối với mỗi người trong đời sống hàng ngày. Nếu không biết giữ lửa chúng ta sẽ không thể nhiệt tình, cháy bỏng trong công việc, sẽ chẳng thể yêu thương chân thành, và cũng không thể hun đúc ý chí và lòng quyết tâm cho tương lai.
Giải thích:
Việc liên tục đặt ra “Không có lửa…” rồi chỉ ra những điều sẽ mất đi giúp người đọc cảm nhận rõ “lửa” là yếu tố cần thiết để con người sống tích cực, có nhiệt huyết và trách nhiệm.
Mở rộng
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
Vì sao tác giả Đoàn Công Lê Huy lại cho rằng phải biết ủ lửa để giữ phẩm cách Người, nhân cách Việt?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào cách tác giả giải thích ý nghĩa của “lửa” trong văn bản để làm rõ mối quan hệ giữa “ủ lửa” và phẩm chất của con người.
Lời giải chi tiết
Đoàn Công Lê Huy cho rằng phải biết ủ lửa để giữ phẩm cách Người, nhân cách Việt vì: theo tác giả lửa có nghĩa là lòng nhiệt tình, nhiệt huyết cháy bỏng, là tình yêu thương và ý chí quyết tâm của con người. Tất cả những điều đó sẽ quyết định đến phẩm cách con người, đồng thời cũng là nét đẹp truyền thống của con người Việt. Vậy mỗi người cần phải biết ủ lửa, tức là phải biết nhen nhóm, nuôi dưỡng ngọn lửa đam mê, nhiệt huyết, ngọn lửa yêu thương và ước mơ trong tâm hồn.
Giải thích:
“Ủ lửa” là nuôi dưỡng những phẩm chất tích cực trong tâm hồn. Khi có nhiệt huyết, yêu thương và ý chí, con người mới có thể sống đẹp và đóng góp cho cộng đồng, đất nước.
Câu 5
Anh/ chị cảm nhận như thế nào về thông điệp: Hãy thắp mình cho đất nước sang xuân.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Giải thích ý nghĩa của hình ảnh “thắp mình”, “đất nước sang xuân”, sau đó nêu suy nghĩ về trách nhiệm của mỗi người, đặc biệt là tuổi trẻ, đối với cộng đồng và đất nước.
Lời giải chi tiết
Cảm nhận về thông điệp: Hãy thắp mình cho đất nước sang xuân.
- Mùa xuân là mùa khởi đầu cũng là mùa đẹp nhất trong năm, là mùa cho vạn vật sinh sôi, trỗi dậy.
- Yếu tố quan trọng để làm nên mùa xuân đất nước chính là con người. Mỗi người cần phải thắp mình cho đất nước sang xuân, tức là sống phải có lửa, phải cống hiến hết mình như một ngọn lửa. Chúng ta phải biết nhiệt tình, tận tâm với công việc, cháy bỏng với đam mê, phải biết chia sẻ và yêu thương nhau, phải mạnh mẽ tự tin, dám nghĩ dám làm, dám theo đuổi ước mơ và hoài bão. Chỉ một cá nhân cháy hết mình thôi chưa đủ, ta còn phải biết truyền lửa cho người khác.
- Thông điệp vô cùng ý nghĩa, tất cả mọi người hãy cùng cháy hết mình thể thắp lên mùa xuân cho đất nước.
Đoạn văn tham khảo:
Thông điệp "Hãy thắp mình cho đất nước sang xuân" mang giá trị nhân văn sâu sắc và là lời thức tỉnh mạnh mẽ đối với mỗi cá nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Nếu như mùa xuân của thiên nhiên là sự bừng nở của hoa lá, cây cỏ thì "mùa xuân" của đất nước lại được dệt nên từ những cống hiến, hy sinh và hoài bão của con người. "Thắp mình" chính là sống chủ động, sống có lý tưởng và sẵn sàng cống hiến hết mình như một ngọn lửa rực rỡ. Để thắp sáng bản thân, mỗi người cần nhiệt huyết, tận tâm trong công việc, cháy hết mình với đam mê, đồng thời biết sẻ chia và lan tỏa tình yêu thương đến cộng đồng. Không dừng lại ở việc tự thắp sáng riêng mình, chúng ta còn phải biết "truyền lửa", truyền cảm hứng và niềm tin đến những người xung quanh. Khi mỗi cá nhân là một ngọn nến lung linh tỏa sáng, tất cả sẽ hòa chung thành ánh hào quang ấm áp, mang lại sự đổi mới, phát triển và trường tồn cho đất nước. Thông điệp không chỉ là một nhận thức đúng đắn mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, nhắc nhở chúng ta sống có trách nhiệm để góp phần làm nên những "mùa xuân" tươi đẹp cho dân tộc.
Giải thích:
Thông điệp đề cao vai trò của mỗi cá nhân trong sự phát triển của đất nước. “Mùa xuân” của đất nước không tự nhiên mà có, mà được tạo nên từ nhiệt huyết, trách nhiệm và những đóng góp cụ thể của con người.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Danh sách bình luận