Đọc hiểu Dấu làng (Vũ Thị Huyền Trang) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Trong khổ thơ đầu, “dấu làng” hiện lên qua các hình ảnh:

+ Nằm dưới gót chân cha

+ Nứt nẻ như ruộng đồng tháng hạn

+ Đỏ quạch màu phèn chua

+ In vào đời những vết chân quanh co

+ Thăng trầm như bản đồ làng nước

Giải thích:

Đây là những hình ảnh giàu giá trị tạo hình và biểu cảm, gợi sự lam lũ, khắc nghiệt nhưng cũng rất đỗi thân thương của làng quê.

- So sánh “tôi như hạt giống”

- Tác dụng:

+ Làm lời thơ sinh động, giàu hình ảnh, tăng sức gợi hình gợi cảm

+ Nhấn mạnh sự gắn bó máu thịt giữa nhân vật trữ tình với làng quê.

+ Khẳng định tình yêu, lòng biết ơn và sức mạnh từ quê hương.

Giải thích:

“Hạt giống” chỉ có thể lớn lên nhờ đất đai, giống như con người trưởng thành từ quê hương đã nuôi dưỡng mình. Vì thế, dù cuộc đời có nhiều “bão giông”, nhân vật trữ tình vẫn “ngẩng đầu”, giữ được sức sống và bản lĩnh.

- Khổ 1: Cảm xúc ban đầu là sự thấm thía, trân trọng dấu ấn của làng trong những vất vả của cha ông

- Khổ 2: Cảm xúc biết ơn, tự hào khi nhận ra mình lớn lên từ đường cày, từ lao động của làng.

- Khổ 3: Cảm xúc thiết tha, khẳng định bản sắc quê hương trong giọng nói, trong thổ nhưỡng.

- Khổ 4: Cảm xúc lắng đọng, mênh mang, nhớ thương khi liệt kê những hình ảnh bình dị, thân thuộc

=> Sự vận động: từ trân trọng, biết ơn đến khẳng định, tự hào và cuối cùng là nỗi nhớ da diết, sâu lắng.

Giải thích:

“Dấu làng” ban đầu gắn với “gót chân cha”, “đường cày”, gợi sự vất vả; tiếp đó, “tôi” nhận ra mình “như hạt giống lớn lên” từ quê hương và khẳng định dấu làng đã in vào giọng nói, tâm hồn. Đến khổ cuối, hàng loạt hình ảnh “khói rạ khói rơm”, “lá lúa”, “đàn bò”, “đàn chim” khiến tình cảm ấy lắng lại thành nỗi nhớ da diết về quê nhà.

Đoạn văn tham khảo:

Hai ngữ liệu có sự tương đồng về ý nghĩa khi cùng khắc họa những dấu ấn thiêng liêng của làng quê trong tâm hồn mỗi người. Cả hai đều lựa chọn những hình ảnh giản dị, gần gũi, thân thuộc của làng quê Việt Nam để làm nổi bật mạch cảm xúc chủ đạo. Nếu ngữ liệu 1 của Vũ Thị Huyền Trang gợi không gian làng quê qua khói rạ khói rơm, con muỗm muỗm đậu cong lá lúa, đàn bò no cỏ và tiếng đòi ru ngủ những đàn chim thì ngữ liệu 2 lại khắc họa hồn làng qua những gì máu thịt nhất như bà, cha, mẹ, củ sắn, mớ khoai, mùi mồ hôi trên vai cha và hương sữa lúa trên tà áo mẹ. Dù ở mỗi cách thể hiện khác nhau, điểm chung nổi bật là cả hai đều khẳng định dấu làng không chỉ tồn tại ở không gian bên ngoài mà đã thấm sâu vào ký ức, thành tình cảm, thành hồn cốt và bản sắc không thể phai mờ của mỗi con người. Qua đó, hai ngữ liệu đều thể hiện tình yêu quê hương tha thiết, sự trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống và khơi gợi lòng biết ơn sâu nặng đối với cội nguồn đã nuôi dưỡng tâm hồn mỗi người.

Giải thích:

Cả hai ngữ liệu đều không dùng những hình ảnh lớn lao mà lựa chọn những sự vật rất gần gũi với đời sống làng quê. Những điều tưởng như nhỏ bé ấy lại tạo nên dấu ấn sâu đậm, khiến con người dù đi xa vẫn luôn nhớ về nơi mình đã sinh ra và lớn lên.