Đọc hiểu U tôi (Băng Sơn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tấm gương là người bạn chân thật suốt một đời mình, không bao giờ biết xu nịnh ai, dù đó là kẻ vương giả uy quyền hay giàu sang hãnh

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Tấm gương là người bạn chân thật suốt một đời mình, không bao giờ biết xu nịnh ai, dù đó là kẻ vương giả uy quyền hay giàu sang hãnh tiến. Dù gương có tan xương nát thịt thì vẫn cứ nguyên tấm lòng ngay thẳng trong sạch như từ lúc mẹ cha sinh ra nó. Nếu ai có bộ mặt không xinh đẹp thì gương không bao giờ nói dối, nịnh xằng là xinh đẹp. Nếu ai mặt nhọ, gương nhắc nhở ngay. Nếu ai buồn phiền cau có thì gương cũng buồn phiền cau có theo như để an ủi, sẻ chia cho người đỡ buồn phiền sầu khổ.

Là người, ai dám tự bảo mình là trong sáng suốt đời như tấm gương kia. Thiếu gì kẻ ác độc, nịnh hót, hớt lẻo, dối trá, có kẻ còn tham lam mà bảo trắng là đen, gọi xấu là tốt đấy sao.

Không một ai mà không soi gương, từ già đến trẻ, từ đàn ông đến đàn bà. Soi gương nhiều nhất có lẽ là các chị chúng ta, những cô gái càng xinh đẹp thì càng thích soi gương.

Không hiểu ông Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi có lúc nào soi gương để buồn phiền cho gương mặt xấu xí của mình, để rồi làm ra bài phú “Hoa sen giếng ngọc” nổi tiếng bao đời.

Anh Trương Chi nữa, anh ngồi trên con thuyền lơ lửng mặt sông, có soi vào dòng nước để tủi cho khuôn mặt mình, nên đành gửi lòng vào tiếng hát cho say đắm lòng cô gái cấm cung và bao người khác nữa… thành câu chuyện đau buồn.

Có một gương mặt đẹp soi vào gương quả là hạnh phúc. Nhưng hạnh phúc càng trọn vẹn hơn nếu có một tâm hồn đẹp để mỗi khi soi vào tấm gương lương tâm sâu thẳm mà lòng không hổ thẹn.

Còn tấm gương bằng thuỷ tinh tráng bạc, nó vẫn là người bạn trung thực, chân thành, thẳng thắn, không hề nói dối, cũng không bao giờ biết nịnh hót hay độc ác với bất cứ ai.

(Băng Sơn, U tôi, Theo sách Ngữ văn 7, Tập một, nxb Giáo Dục Việt Nam 2015)

Câu 1

Văn bản trên thuộc thể loại văn học nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Vận dụng kiến thức đã học về các thể loại văn học.

Lời giải chi tiết

Xác định thể loại: Nghị luận xã hội

Giải thích:

Văn bản bàn về phẩm chất trung thực, ngay thẳng của con người thông qua hình ảnh tấm gương, đồng thời sử dụng lí lẽ và bằng chứng để làm rõ quan điểm.

Mở rộng

- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận

- Mục đích của văn bản nghị luận là để thuyết phục người đọc, người nghe về ý kiến, quan điểm của người viết trước một vấn đề đời sống hoặc văn học.

- Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.

- Mọi vấn đề của đời sống xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học,… đều có thể được nêu ra để bàn trong văn bản nghị luận.

- Trong văn bản nghị luận, phương thức biểu đạt chính là nghị luận

Link tham khảo: Văn nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Câu 2

Chỉ ra đặc tính nổi bật của tấm gương được nêu trong văn bản? Từ đặc tính của tấm gương, tác giả liên tưởng so sánh với điều gì trong cuộc sống?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những từ ngữ trực tiếp miêu tả đặc tính của tấm gương, sau đó xác định đối tượng được tác giả liên tưởng từ những đặc tính ấy.

Lời giải chi tiết

- Đặc tính nổi bật của tấm gương: trung thực, chân thành, thẳng thắn, trong sạch - không biết nói dối hay nịnh hót, ác độc với bất cứ ai.

- Từ đặc tính của tấm gương, tác giả liên tưởng so sánh với tính cách, phẩm chất của con người.

Giải thích:

Tấm gương luôn phản chiếu đúng sự thật, không xu nịnh hay che giấu khuyết điểm. Từ đặc tính ấy, tác giả liên hệ với con người để đề cao lối sống trung thực, ngay thẳng, đồng thời phê phán sự dối trá, nịnh hót.

Câu 3

Nêu cách tác giả dùng lí lẽ và bằng chứng để trình bày quan điểm của mình nhằm thuyết phục người nghe, người đọc

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định quan điểm của tác giả, sau đó tìm những lí lẽ và bằng chứng được sử dụng để làm rõ, củng cố quan điểm ấy.

Lời giải chi tiết

Để thuyết phục người nghe, người đọc về quan điểm đề cao lòng ngay thẳng, không dối trá hay nịnh hót và biết trân trọng, tôn trọng sự chân thành trong giao tiếp và hành động trong cuộc sống tác giả dùng

- Lí lẽ: Câu khẳng định “Là người, ai dám tự bảo mình là trong sáng suốt đời như tấm gương kia… gọi xấu là tốt đấy sao”; câu phủ định để khẳng định “Không một ai mà không soi gương, …thích soi gương”…

- Bằng chứng được dẫn từ câu chuyện lịch sử, văn học có tính xác thực rõ ràng, sinh động, hấp dẫn: Mạc Đĩnh Chi, Trương Chi.

Giải thích:

Lí lẽ giúp tác giả trực tiếp bộc lộ và phân tích quan điểm; các dẫn chứng về Mạc Đĩnh Chi và Trương Chi khiến vấn đề trở nên cụ thể, gần gũi. Sự kết hợp này làm cho lập luận có cơ sở và dễ thuyết phục người đọc hơn.

Mở rộng

- Lí lẽ trong văn bản nghị luận là những điều được nêu ra một cách có căn cứ, hợp lô-gic để làm rõ tính đúng đắn của luận điểm. Có thể đan xen yếu tố biểu cảm, nhưng cần chặt chẽ, khúc chiết, sắc bén, tránh dài dòng và cảm tính

- Bằng chứng trong văn bản nghị luận là những câu văn, đoạn văn, dòng thơ, chi tiết, hình ảnh,… được dẫn từ tác phẩm văn học; hoặc những tài liệu, trích dẫn liên quan được dùng để làm rõ cho luận điểm.

Một số link tham khảo:

Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Luận đề, luận điểm, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản nghị luận

Câu 4

Thái độ mà tác giả muốn biểu đạt qua bài văn?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những đối tượng được tác giả ca ngợi và phê phán để xác định thái độ của người viết.

Lời giải chi tiết

Thái độ tác giả biểu đạt qua bài văn: biểu dương những con người trung thực, ngay thẳng - phê phán những kẻ xu nịnh, dối trá.

Giải thích:

Tác giả nhiều lần ca ngợi tấm gương vì sự “trung thực, chân thành, thẳng thắn”, đồng thời đối lập với những người “ác độc, nịnh hót, hớt lẻo, dối trá”. 

Câu 5

Theo em, điều gì tạo nên sức thuyết phục của văn bản nghị luận trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xem xét cách tác giả xây dựng luận điểm, sử dụng lí lẽ, bằng chứng và cách diễn đạt để xác định những yếu tố tạo nên sức thuyết phục của văn bản. 

Lời giải chi tiết

- Luận điểm, lí lẽ, bằng chứng quan hệ chặt chẽ với vấn đề trọng tâm của văn bản, tình cảm của tác giả được thể hiện qua giọng điệu văn bản, yếu tố tự sự, biểu cảm làm tăng hiệu quả biểu đạt của văn bản.

- Lí lẽ chính xác, giúp làm rõ luận đề…

Giải thích:

Những yếu tố trên bổ trợ cho nhau: luận điểm xác định vấn đề, lí lẽ làm sáng tỏ vấn đề, bằng chứng tăng độ cụ thể và cách diễn đạt giàu cảm xúc giúp người đọc dễ tiếp nhận. Vì vậy, quan điểm về giá trị của sự trung thực, ngay thẳng trở nên tự nhiên và có sức thuyết phục.

Mở rộng

Văn bản nghị luận thuyết phục người đọc bằng những lí lẽ và bằng chứng, coi trọng tính lô gích trong lập luận

Link tham khảo: Sức thuyết phục của văn bản nghị luận

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close