Trang chủ

200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Giếng khơi (Tiểu Mục Đồng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Thả gàu xuống giếng Tôi múc lên hạt mưa ca dao Tìm con cá bống

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

GIẾNG KHƠI

Thả gàu xuống giếng

Tôi múc lên hạt mưa ca dao

Tìm con cá bống

Chỉ nghe hương thị thoang thoảng quanh làng.

Phả giọt nước mát vào mặt

Giọt nước gội trắng tóc bà, gội xanh tóc chị

Giọt nước đầy thùng trĩu đôi vai mẹ

Nghe trầm tích xì xầm

Rỉ mạch đá ong.

(Trích Giếng khơi, Tiểu Mục Đồng, Nguồn https://tamhonxanh.com/chum-tho-ve-tinh-me-vo-cung-sau-sac-va-xuc-dong/)

Câu 1

Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?

Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn thơ.

- Căn cứ vào số dòng, số chữ, niêm luật, vần nhịp, thanh điệu,...

Lời giải chi tiết

Đoạn trích trên được viết theo thể thơ: Tự do

Mở rộng

Giải thích:

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Trong đoạn thơ, giọt nước đã gợi cho tác giả nhớ đến đặc điểm của những ai?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn thơ.

- Chỉ ra các nhân vật tác giả gợi nhớ.

Lời giải chi tiết

Trong đoạn thơ, giọt nước đã gợi cho tác giả nhớ đến:

- Giọt nước gợi nhớ đến đặc điểm tóc trắng của bà.

- Giọt nước gợi nhớ đến đặc điểm tóc xanh của chị.

- Giọt nước gợi nhớ đến đặc điểm đôi vai nặng trĩu của mẹ.

Mở rộng

Giải thích:

Hình ảnh giọt nước mang tính chất hoài niệm và kết nối thế hệ. Qua hành động "gội", giọt nước thấm đượm thời gian và ân tình của người mẹ, người chị, người bà. Mỗi người mang một vẻ đẹp và gánh nặng riêng của cuộc đời, được chắt chiu qua mạch nước nguồn rỉ ra từ trầm tích đá ong – nơi lưu giữ hồn quê và tình mẫu tử, gia đình sâu nặng.

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của 01 biện pháp tu từ xuất hiện trong đoạn thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Điệp từ / Điệp cấu trúc ("Giọt nước...").

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh sự gắn bó sâu nặng của giọt nước giếng khơi với các thế hệ trong gia đình (bà, chị, mẹ). Giọt nước ấy không chỉ tưới mát cuộc sống vật chất mà còn đong đầy giá trị tinh thần, lưu giữ ký ức, thời gian và sự hy sinh thầm lặng của những người phụ nữ thân yêu.

+ Tạo nhịp điệu nhịp nhàng, âm hưởng thiết tha, sâu lắng cho đoạn thơ, làm cho câu thơ thêm phần giàu hình ảnh và sức gợi cảm.

Mở rộng

Giải thích:

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Anh/chị hiểu gì về tâm hồn của con người Việt Nam qua hai dòng thơ sau?

Tìm con cá bống

Chỉ nghe hương thị thoang thoảng quanh làng.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Giải nghĩa câu thơ.

- Rút ra ngụ ý tác giả gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Hai câu thơ: “Tìm con cá bống/ Chỉ nghe hương thị thoang thoảng quanh làng” đã thể hiện tinh thần của người Việt Nam luôn trân quý những điều tốt đẹp thông qua vẻ đẹp qua những lời kể, những câu truyện cổ tích. Từng chi tiết trong các câu chuyện đã gợi nhắc về những kí ức, những kỉ niệm. Người Việt ân tình thủy chung, yêu những gì xưa cũ qua từng câu chuyện, từng lời thơ, từng trang văn mang nét đẹp xưa cũ đầy tính nhân đạo, vẻ đẹp tinh tế mà bình dị, gần gũi.

Mở rộng

Giải thích:

- Hai câu thơ gợi nhắc trực tiếp đến hai câu chuyện cổ tích quen thuộc của dân tộc là Tấm Cám ("con cá bống") và Thạch Sanh ("hương thị").

- Qua đó, tác giả ngợi ca tâm hồn người Việt Nam luôn gắn bó máu thịt với văn hóa truyền thống, giữ gìn những giá trị tinh thần đẹp đẽ từ trang sách cổ tích bước ra đời thực. Đó là một tâm hồn ân tình, giàu tình nghĩa, luôn hướng về cội nguồn, yêu chuộng sự bình dị, mộc mạc và mang đậm tính nhân văn sâu sắc.

Câu 5

Đoạn thơ trên gợi cho anh/chị những tình cảm gì về quê hương?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung đoạn thơ.

- Chỉ ra những tình cảm về quê hương.

Lời giải chi tiết

Qua đoạn thơ trên gợi cho em những tình cảm yêu mến, thủy chung, gắn bó với quê hương. Dù ai có đi xa, thì vẫn luôn nhớ về quê hương. Quê hương khiến ta cảm thấy thương nhớ, nhớ từng câu chuyện được các bà, các mẹ kể cho nghe, nhớ từng bữa cơm cùng gia đình, nhớ những ngày vui chơi cùng bạn bè. Nhớ về gia đình, quê hương hay rộng hơn là tinh thần uống nước nhớ nguồn. Chúng ta phải luôn ghi nhớ, trân trọng những kỉ niệm, tình yêu quê hương, đất nước.

Mở rộng

Giải thích:

- Đoạn thơ khơi gợi tình yêu mến thiết tha, lòng thủy chung và sự gắn bó máu thịt với nguồn cội, quê hương.

- Từ tình yêu quê hương bình dị ấy, mỗi người được nhắc nhở phải luôn biết trân trọng những giá trị truyền thống, nâng niu ký ức tuổi thơ và có ý thức giữ gìn, bồi đắp tình cảm sâu nặng với đất nước.