Đọc hiểu Bóng lá (Đào Phong Lan) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Mẹ giờ như lá trầu khô
Nằm buồn hiu hắt giữa mùa bão giông
Mẹ giờ như nước dòng sông
Xuôi về bến cũ mà không thấy bờ...
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
BÓNG LÁ
Đào Phong Lan
Mẹ giờ như lá trầu khô
Nằm buồn hiu hắt giữa mùa bão giông
Mẹ giờ như nước dòng sông
Xuôi về bến cũ mà không thấy bờ...
Thời gian không đợi
chẳng chờ
Mẹ ngày xưa mắt ướt
giờ chân chim
Tháng năm lặn lội con tìm
Một dòng sông
Một nổi chìm
nhớ
quên...
Mười năm lá rụng bên thềm
Mười năm con lạc giữa miền nhân gian
Đem than hồng đổi tro tàn
Đem mầm xanh đổi lá vàng
Xót xa...
Năm đi qua
Tháng đi qua
một mình mẹ
một hiên nhà
vắng tanh
Một hôm
Lá gẫy trên cành...
(Bóng lá - Đào Phong Lan, Tuyển tập thơ văn trẻ thành phố HCM NXB Trẻ, 2011, tr.46)
Câu 1
Xác định thể thơ của đoạn trích.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kĩ nội dung văn bản.
- Căn cứ vào số dòng, số chữ, niêm luật, vần nhịp,...
Lời giải chi tiết
Thể thơ lục bát/ lục bát ngắt dòng.
Mở rộng
Giải thích: Thơ lục bát (6 – 8) là thể thơ có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Một cặp câu lục bát gồm một dòng 6 tiếng (dòng lục) và một dòng 8 tiếng (dòng bát)
Chỉ ra những từ ngữ, hình ảnh miêu tả người mẹ trong hai khổ thơ đầu?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kĩ nội dung đoạn thơ.
- Tìm từ ngữ hình ảnh miêu tả người mẹ.
Lời giải chi tiết
Những từ ngữ, hình ảnh miêu tả người mẹ trong hai khổ thơ đầu: lá trầu khô, nước dòng sông, mắt ướt, chân chim.
Mở rộng
Giải thích:
- "Lá trầu khô": Hình ảnh so sánh gợi sự héo hắt, cạn kiệt sức sống và già nua của người mẹ.
- "Nước dòng sông" / "Xuôi về bến cũ mà không thấy bờ": Hình ảnh dòng chảy vô định, mệt mỏi, lênh đênh không biết điểm tựa hay bến đỗ an toàn.
- "Mắt ướt": Gợi lại hình ảnh người mẹ trong quá khứ với những nỗi buồn, sự nhọc nhằn hay giọt nước mắt ẩn chứa.
- "Chân chim": Hình ảnh hoán dụ/ẩn dụ quen thuộc biểu thị cho dấu vết của thời gian và sự già nua in hằn trên khuôn mặt, khóe mắt mẹ.
Câu 3
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ được sử dụng trong những dòng thơ sau: Đem than hồng đổi tro tàn Đem mầm xanh đổi lá vàng Xót xa...
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Chỉ ra biện pháp tu từ.
- Nêu hiệu quả nghệ thuật.
Lời giải chi tiết
- Biện pháp tu từ ẩn dụ thể hiện trong các hình ảnh: than hồng, mầm xanh, tro tàn, lá vàng.
- Tác dụng:
+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm của đoạn thơ.
+ Diễn tả những chiêm nghiệm xót xa và nỗi hối tiếc của người con về những sai lầm của tuổi trẻ: mải mê chạy theo những giá trị phù phiếm, đánh mất tuổi trẻ và cả những gì quý giá mình đang có, để rồi nhận lại là những mất mát, tàn phai,...
+ Qua đó, tác giả thể hiện tình cảm sâu sắc đối với người mẹ và gửi gắm thông điệp: cần phải biết quý trọng thời gian, trân trọng yêu thương những người thân xung quanh mình,...
Mở rộng
Giải thích:
- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.
- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:
+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.
+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.
+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.
- Khắc họa chân dung người mẹ tần tảo, chịu thương chịu khó, gánh chịu những nhọc nhằn, hi sinh thầm lặng và sự tàn tạ của thời gian in hằn lên thân phận, tuổi tác.
- Thể hiện tấm lòng thương cảm sâu sắc, niềm xót xa, tiếc nuối và lòng biết ơn vô hạn của người con trước cuộc đời hy sinh lặng lẽ và sự ra đi của mẹ.
Mở rộng
Giải thích:
- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận
- Mục đích của văn bản nghị luận là để thuyết phục người đọc, người nghe về ý kiến, quan điểm của người viết trước một vấn đề đời sống hoặc văn học.
- Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.
- Mọi vấn đề của đời sống xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học,… đều có thể được nêu ra để bàn trong văn bản nghị luận.
- Trong văn bản nghị luận, phương thức biểu đạt chính là nghị luận
Từ nội dung đoạn trích, anh/chị hãy rút ra một thông điệp?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Liên hệ nội dung văn bản.
- Rút ra thông điệp ý nghĩa.
Lời giải chi tiết
- Gợi ý thông điệp: trân trọng những phút giây bên cạnh mẹ, tình mẫu tử, biết trân trọng thời gian....
Đoạn văn tham khảo:
Từ đoạn thơ "Bóng lá" của Đào Phong Lan, chúng ta có thể rút ra một thông điệp vô cùng sâu sắc: Hãy biết trân trọng những phút giây hiện tại bên cạnh mẹ và tình mẫu tử thiêng liêng trước sự phôi pha của thời gian. Thời gian vẫn luôn trôi qua lặng lẽ mà bất cứ ai cũng chẳng thể níu kéo, để rồi đến một lúc nào đó, khi "lá gãy trên cành" mới thấm thía sự mất mát không gì bù đắp được. Hình ảnh người mẹ từ "lá trầu khô" cho đến khi vắng bóng là lời nhắc nhở thức tỉnh mỗi người con: Đừng để đến khi sự tiếc nuối phủ ngập tâm hồn mới bắt đầu hoài niệm về những điều đã qua. Hạnh phúc lớn lao nhất của đời người là còn có mẹ để yêu thương, để phụng dưỡng ngày hôm nay, chứ không phải chờ đến tương lai hay những câu nói "giá như" muộn màng.
Mở rộng
Giải thích:
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Danh sách bình luận