Đọc hiểu Nơi ấy (Lưu Quang Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Ở nơi ấy có một đồi sim tím Có con đường đất mịn mát chân đi Ở nơi ấy có một rừng bưởi chín

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

NƠI ẤY

(Lưu Quang Vũ)

Ở nơi ấy có một đồi sim tím

Có con đường đất mịn mát chân đi

Ở nơi ấy có một rừng bưởi chín

Có người em bé nhỏ ngóng ta về.

 

Tia nắng hạ sáng bừng trên lá cọ

Chim chào mào ăn hạt dẻ mùa thu

Rơm khô ủ những quả hồng chín đó

Ngọn gió chiều, hoa sở trắng như mưa.

 

Ở nơi ấy, suối thành sông mùa lũ

Xuyên qua rừng, ngập ướt cả bờ lau

Đèn nhựa trám tinh mơ em nhóm lửa

Sương mịt mù trước cửa, thấy em đâu.

 

Gương mặt ấy, nụ cười bên lửa thắm

Quả doi rừng trong nón để phần nhau

Ở nơi ấy vị măng vầu chẳng đắng

Củ sắn lùi ống nứa vẫn thơm lâu.

 

Hoa chẳng sớm và trái không quá muộn

Xuân không nhanh và đông chẳng kéo dài

Mỗi khóm là một hương rừng bí mật

Nắng dong vàng thung lũng tiếng ong bay.

 

Tôi đã đi bao đường xa tít tắp

Bao mùa đông mùa hạ đã trôi qua

Bao cửa bể, xóm thôn, thành phố rộng

Một vùng quê nơi ấy ngỡ phai nhoà.

 

Nếu em biết những gì tôi đã sống

Những buồn vui tôi đã có trong đời

Nếu em biết bây giờ tôi khác lắm

Buổi cùng em kiếm củi ven đồi?

 

Người ta bảo: cả em giờ cũng khác

Đã con bồng, con dắt, nhớ chi tôi...

Có sao đâu: trái mùa thu vẫn thắm

Mây mùa thu vẫn trắng những chân trời.

 

Nếu em biết rằng tôi, tôi vẫn nhớ

Vẫn là con suối lũ của rừng xưa

Con tu hú dưới lùm hoa chuối đỏ

Ngọn lửa hồng em ủ giữa chiều mưa?

 

Vẫn nguyên vẹn những hoa rừng thơ dại

Đã dạy tôi biết chia ngọt sẻ bùi

Vầng trăng lớn mọc lên từ phía ấy

Ngọn gió rừng vẫn thổi giữa hồn tôi.

1980

 

Câu 1

Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về nhân vật trữ tình trong thơ trữ tình.

- Đọc kỹ văn bản, chú ý các đại từ nhân xưng và mạch cảm xúc xuyên suốt bài thơ.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “tôi”

Giải thích:

Xuyên suốt bài thơ, đại từ “tôi” xuất hiện trực tiếp, đồng thời bộc lộ cảm xúc hoài niệm, nhung nhớ.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả. 

 Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 2

Chỉ ra các hình ảnh xuất hiện trong nỗi nhớ của tôi ở khổ thơ thứ chín.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định vị trí khổ thơ thứ chín

- Đọc kỹ các dòng thơ, gạch chân những hình ảnh sự vật, hiện tượng được nhắc đến.

Lời giải chi tiết

Các hình ảnh xuất hiện trong nỗi nhớ của “tôi” ở khổ thơ thứ chín:

- Con suối lũ của rừng xưa

- Con tu hú dưới lùm hoa chuối đỏ

- Ngọn lửa hồng em ủ giữa chiều mưa

Giải thích:

Đây đều là những hình ảnh gắn với thiên nhiên và con người “nơi ấy”, được “tôi” nhắc lại sau nhiều năm xa cách, cho thấy những kỉ niệm xưa vẫn in đậm trong tâm trí.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ lặp cấu trúc trong khổ thơ thứ nhất của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định cụm từ được lặp lại trong khổ thơ và phân tích tác dụng về nhịp điệu, nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp lặp cấu trúc “Ở nơi ấy có…” được sử dụng trong khổ thơ thứ nhất.

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp thơ chậm rãi, khoan thai, giống như nhịp bước chân trở về, nhịp của dòng hồi tưởng.

+ Nhấn mạnh không gian vùng quê cụ thể, bình dị nhưng thân thương, khắc sâu ấn tượng trong tâm trí nhân vật trữ tình.

+ Thể hiện nỗi nhớ da diết, niềm thương nhớ khôn nguôi.

Giải thích:

Sau mỗi lần “Ở nơi ấy có” là một hình ảnh thân thuộc: “đồi sim tím”, “con đường đất”, “rừng bưởi chín”, “người em bé nhỏ”. Việc liên tiếp gọi tên những hình ảnh ấy khiến bức tranh quá khứ hiện lên cụ thể, gần gũi và cho thấy “nơi ấy” có một vị trí đặc biệt trong kí ức của “tôi”.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nêu cảm xúc của nhân vật trữ tình được thể hiện trong khổ cuối của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý những từ ngữ trực tiếp biểu hiện cảm xúc và hình ảnh có ý nghĩa biểu tượng ở khổ thơ cuối để nhận xét tâm trạng nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

Khổ cuối thể hiện nỗi nhớ da diết, sự trân trọng và biết ơn đối với những kỉ niệm, con người và thiên nhiên nơi rừng xưa. Nhân vật trữ tình khẳng định những tình cảm ấy vẫn vẹn nguyên dù thời gian đã trôi qua và cuộc sống đã đổi thay.

Giải thích:

Các từ “vẫn nguyên vẹn”, “đã dạy tôi biết chia ngọt sẻ bùi” cho thấy những kỉ niệm nơi ấy không chỉ được nhớ mà còn có ý nghĩa nuôi dưỡng tâm hồn, dạy “tôi” biết yêu thương và sẻ chia. Hình ảnh “ngọn gió rừng vẫn thổi giữa hồn tôi” khẳng định kí ức về nơi ấy đã trở thành một phần bền vững trong tâm hồn nhân vật trữ tình.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ tình cảm của nhân vật trữ tình khi nhớ về rừng xưa, anh/chị có suy nghĩ gì về giá trị của kỉ niệm đối với đời sống mỗi người? (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ tình cảm của nhân vật trữ tình đối với những kỉ niệm đã qua, khái quát giá trị của kỉ niệm đối với đời sống tinh thần và sự trưởng thành của mỗi người. 

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Kỉ niệm, như những gì hiện lên trong nỗi nhớ của nhân vật trữ tình ở bài thơ Nơi ấy, chính là thứ vốn quý vô giá trong đời sống tinh thần của mỗi con người. Đó là những gì thân thương nhất đã nuôi dưỡng tâm hồn ta từ thuở ấu thơ, là hành trang nâng đỡ ta trên những chặng đường đời đầy biến động. Dòng chảy thời gian có thể làm thay đổi nhiều thứ, nhưng những kỉ niệm đẹp thì vẫn “nguyên vẹn” như ngọn gió rừng luôn thổi trong tâm hồn. Nó không chỉ là điểm tựa tinh thần giúp ta vững vàng trước sóng gió, mà còn là sợi dây kết nối ta với cội nguồn, với những giá trị nhân văn sâu sắc, nhắc nhở ta sống trọn vẹn và biết ơn hơn. Bởi vậy, trân trọng và giữ gìn những kỷ niệm đẹp cũng chính là trân trọng chính bản thân mình.

Giải thích:

Nhân vật “tôi” đã đi qua nhiều nơi, trải qua nhiều năm tháng nhưng những hình ảnh về “nơi ấy” vẫn “nguyên vẹn”. Điều đó cho thấy kỉ niệm góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, hình thành những giá trị tốt đẹp ở con người.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close