(Bản nháp, Vân Anh, Dưới vòm sữa mẹ, NXB Hội Nhà văn, 2016, tr.31)
Câu 1
Xác định thể thơ của văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kĩ bài thơ.
- Vận dụng kiến thức đã học về các thể thơ.
- Căn cứ vào: số dòng, số chữ, niêm luật, vần nhịp, thanh điệu…
Lời giải chi tiết
Thể thơ: Tự do
Mở rộng
Giải thích: Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tùy thuộc vào mục đích của người viết.
Chỉ ra những tính từ thể hiện thái độ sống của nhân vật trữ tình khi còn trẻ tuổi trong văn bản trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kĩ nội dung văn bản.
- Tìm các chi tiết thể hiện thái độ sống của nhân vật trữ tình khi còn trẻ tuổi.
Lời giải chi tiết
Những tính từ thể hiện thái độ sống của nhân vật trữ tình trong bài thơ trên: ngông nghênh, vô tình, hồn nhiên.
Mở rộng
Giải thích:
- Ngông nghênh: Thể hiện thái độ sống tự phụ, phớt đời, bất chấp khuôn phép và có phần hiếu thắng của tuổi trẻ khi đối mặt với đời.
- Vô tình: Chỉ sự thiếu tinh tế, vô tâm một cách hồn nhiên nhưng vô tình để lại những vết hằn, nỗi nhọc nhằn (đục rạn chân chim mắt mẹ, vít còng lưng cha).
- Hồn nhiên: Biểu thị sự ngây thơ, thiếu trải nghiệm, bước vào cuộc sống lứa đôi và hành trình lập thân với tâm thế vô tư, chưa lường hết những chông gai, giông bão của cuộc đời.
Câu 3
Chỉ ra và nêu tác dụng 01 biện pháp tu từ xuất hiện trong văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Chỉ ra biện pháp nghệ thuật.
- Nêu hiệu quả nghệ thuật.
Lời giải chi tiết
- Biện pháp tu từ: So sánh “ta như quả non xanh / ủ đất đèn chín ép”.
- Tác dụng:
+ Giúp câu thơ trở nên sinh động, giàu hình ảnh, gợi cảm xúc sâu sắc cho người đọc.
+ Diễn tả thấm thía sự chín ép, vội vã, những bồng bột, trái khoáy hoặc sự nuối tiếc của nhân vật trữ tình khi nhìn lại chặng đường cuộc đời đã qua.
+ Tuổi trẻ từng có những lúc nông nổi, bất cẩn làm tổn thương đấng sinh thành và trải qua nhiều ngã rẽ gian nan, để rồi khi qua tuổi sáu mươi, con người ta chỉ ước gì cuộc đời có thể sửa đổi như một "bản nháp".
Mở rộng
Giải thích:
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
- Chưa chuẩn bị được những hiểu biết cần thiết, đang còn dại dột, chưa đủ sự chín chắn, trưởng thành nhưng đã phải bước vào cuộc sống bươn chải, lo toan.
- Vì thế, tác giả khi bước vào cuộc sống còn nhiều ngỡ ngàng, chưa đủ sự khôn ngoan để đối mặt.
Mở rộng
Giải thích:
- Thể hiện niềm xót xa, ngậm ngùi cho những năm tháng tuổi trẻ bơ vơ, chới với giữa dòng đời.
- Đồng thời bộc lộ sự thấu hiểu, bao dung với chính mình và sự nuối tiếc cho một chặng đường sống vội vã, thiếu đi sự thảnh thơi, tự nhiên vốn có của đời người.
Câu 5
Qua bài thơ, anh/chị có suy nghĩ gì nếu con người phải nói lời ước chi trong cuộc đời mình.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Liên hệ nội dung văn bản.
- Rút ra bài học ý nghĩa.
Lời giải chi tiết
Suy nghĩ của bản thân nếu con người phải nói lời ước chi
- Khi phải nói lời ước chi nghĩa là con người đang mang trong lòng sự ân hận, tiếc nuối; mang nỗi buồn, sự hổ thẹn; khao khát được sửa chữa sai lầm đã xảy ra trong quá khứ.
- Ở cuộc sống hiện tại con người hãy biết sống tốt nhất với những điều có thể.
Đoạn văn tham khảo:
Trong hành trình dài rộng của đời người, có những thời điểm khi nhìn lại chặng đường đã qua, con người ta bất giác thốt lên tiếng "ước chi" với một nỗi niềm ngậm ngùi, xót xa. Khi phải nói lời ước chi, nghĩa là con người đang mang trong lòng sự ân hận, tiếc nuối trước những nông nổi, bồng bột của tuổi trẻ, thậm chí là nỗi day dứt vì những vô tình đã làm tổn thương những người thân yêu nhất. Đó là tiếng lòng khao khát được quay ngược thời gian để sửa chữa sai lầm, để làm lại từ đầu những trang đời đã viết vội. Thế nhưng, thời gian không bao giờ quay trở lại và cuộc đời thì chẳng có bản nháp thứ hai. Chính vì thế, tiếng thở dài nuối tiếc ấy lại trở thành một bài học nhân sinh thức tỉnh sâu sắc: hãy biết trân trọng thực tại, sống trọn vẹn, chân thành và trách nhiệm với từng khoảnh khắc của hôm nay, để mai sau, khi đi qua giông bão cuộc đời, ta không phải đối mặt với sự bất lực của hai chữ "giá như".
Mở rộng
Giải thích:
- Khi con người thốt lên lời "ước chi" ở chặng cuối của cuộc đời (như lúc qua ga lục thập), đó thường là dấu hiệu của sự ân hận, niềm tiếc nuối khôn nguôi trước những bồng bột, dại dột hay những lầm lỡ trong quá khứ. Lời ước ấy ẩn chứa cả nỗi buồn, sự hổ thẹn với đấng sinh thành và khát khao cháy bỏng được làm lại từ đầu, được sửa chữa những trang đời đã viết vội.
- Tuy nhiên, cuộc đời không có nút "quay lại" hay những "bản nháp" để viết lại. Do đó, tiếng thở dài ấy đồng thời là một lời nhắc nhở sâu sắc cho hiện tại: con người cần biết trân trọng từng phút giây đang có, sống chân thành, trọn vẹn và trách nhiệm nhất với bản thân và những người thân yêu để mai sau không phải thốt lên hai tiếng "giá như".
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận