Đọc hiểu Dựng nhà (Nguyễn Thúy Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

“Năm cửa” của ngôi nhà trong bài thơ là:

+ Cửa quay hướng núi

+ Cửa trông ra biển

+ Cửa mở sang láng giềng

+ Cửa vọng ông bà

+ Cửa trở lên trời

Giải thích:

“Năm cửa” không chỉ là những cánh cửa của một ngôi nhà vật chất mà còn là những cánh cửa của đời sống tinh thần, tâm hồn và nhân sinh quan của con người.

- Trong câu thơ đầu, tác giả sử dụng biện pháp điệp từ: từ “trống” được lặp lại ba lần.

- Hiệu quả:

+ Nhấn mạnh cảm giác trống vắng, cô đơn, thiếu hụt trong cả không gian rộng lớn của trời đất và trong chính nội tâm con người.

+ Gợi ra trạng thái tâm hồn như đang khuyết thiếu một chỗ dựa, một nơi nương tựa, một mái ấm tinh thần.

+ Làm cho giọng thơ trở nên day dứt, ám ảnh, giàu sức gợi.

Giải thích:

“Trống” xuất hiện liên tiếp ở “trời”, “đất”, rồi “người trong ta”, khiến cảm giác thiếu vắng được mở rộng từ ngoại cảnh vào nội tâm. Ngay sau đó là câu “Dựng một cái nhà mở ra năm cửa”, cho thấy ngôi nhà được dựng lên như một cách lấp đầy khoảng trống và kết nối con người với những giá trị rộng lớn hơn.

- Ý nghĩa:

+ “Biển” tượng trưng cho sự bao la, rộng lớn, khoáng đạt và thanh sạch.

+ Hai câu thơ thể hiện mong muốn khi con người lỡ lầm, vấp ngã, bụi bặm trong cuộc sống thì vẫn có một nơi đủ rộng lượng để thanh lọc tâm hồn, giúp con người trở về trạng thái “trong xanh”.

+ Qua đó, tác giả gửi gắm niềm tin vào khả năng gột rửa, thức tỉnh, chữa lành của thiên nhiên và của những giá trị đẹp đẽ trong cuộc sống.

Giải thích:

Các từ “lầm lấp”, “gột”, “trong xanh” được đặt trong quan hệ đối lập giữa trạng thái vẩn đục và thanh sạch. Vì thế, biển trở thành biểu tượng của sự bao dung và khả năng thanh lọc tâm hồn.

Đoạn văn tham khảo:

Từ đoạn thơ "Cửa quay hướng núi", tôi rút ra thông điệp ý nghĩa nhất: Con người cần biết tìm về thiên nhiên như một chốn bình an để nuôi dưỡng tâm hồn và lắng đọng những giá trị đích thực. Hình ảnh "núi" vững chãi, trường tồn cùng "bốn mùa tốt tươi" và "mây khói" gợi một nhịp sống chậm, hài hòa, khác hẳn sự hối hả, bon chen của đời sống hiện đại. Câu thơ "có lúc về bên núi ta ngồi" như một lời nhắc nhẹ nhàng nhưng thấm thía: mỗi người hãy dành cho mình những khoảng lặng để trở về với thiên nhiên, với chính mình, để ngồi lại, suy ngẫm và chữa lành những tổn thương, mệt mỏi. Đó chính là cách để tâm hồn không bị cuốn trôi trong vòng xoáy vật chất, để sống sâu sắc và trọn vẹn hơn.

Giải thích:

Thông điệp được rút ra trực tiếp từ hình ảnh “núi” và hành động “về bên núi ta ngồi”. Núi đem lại không gian “bốn mùa tốt tươi”, “trời dài cùng mây khói”, qua đó gợi một nơi để con người tìm về, thư giãn và lắng lại giữa cuộc sống nhiều biến động.