Xác định hình ảnh được dùng để so sánh với thời gian trong đoạn trích. Việc sử dụng hình ảnh đó giúp anh (chị) hiểu gì về thời gian?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Xác định biện pháp tu từ so sánh
- Chỉ ra hình ảnh so sánh: sự vật nào được dùng làm điểm tựa để miêu tả thời gian.
Lời giải chi tiết
- Hình ảnh so sánh: “Thời gian như một con tàu”.
- Tác dụng:
+ Cho thấy thời gian vận động không ngừng, nhanh chóng, trôi chảy một cách nghiệt ngã, không chờ đợi, không thương xót.
+ Tăng sức gợi hình gợi cảm cho diễn đạt
Giải thích:
“Con tàu” luôn chuyển động về phía trước, còn lời gọi “Dừng lại, dừng lại” của người già hoàn toàn bất lực. Vì vậy, hình ảnh so sánh làm cho sự trôi chảy của thời gian trở nên cụ thể, sinh động và gợi cảm giác tiếc nuối, bất lực của con người.
Mở rộng
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Trình bày hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời kể chuyện trong đoạn trích trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Nhận diện hình thức lời kể chuyện
- Phân tích tác dụng của lời kể chuyện đối với việc thể hiện nội dung và cảm xúc.
Lời giải chi tiết
- Lời kể chuyện được xây dựng qua tình huống: người già gọi con tàu – thời gian dừng lại.
- Hiệu quả:
+ Tạo tính cụ thể, sinh động cho khái niệm trừu tượng “thời gian”.
+ Làm nổi bật tâm thế bất lực, khát khao níu giữ thời gian của con người trước tuổi già.
+ Tăng tính biểu cảm, gợi sự đồng cảm nơi người đọc trước nỗi đau bị bỏ lại phía sau.
Giải thích:
Các chi tiết “gọi to”, “Dừng lại, dừng lại”, “không thèm nghe thấy”, “tiếp tục phóng nhanh”, “bỏ chúng tôi lại phía sau” khiến thời gian hiện lên như một con tàu thực sự đang bỏ con người lại. Nhờ vậy, nỗi tiếc nuối trước sự trôi chảy của thời gian được thể hiện rõ hơn.
Mở rộng
- Yếu tố tự sự là yếu tố dùng để trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này nối tiếp sự việc kia để cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa. Trong văn học, tự sự là cách kể chuyện, giúp kết nối các ý tưởng, khái niệm hoặc sự kiện để trình bày cho người đọc hoặc người nghe bằng một chuỗi những câu viết hoặc nói.
- Đặc điểm của yếu tố tự sự:
+ Trình bày sự kiện: Các sự kiện được sắp xếp theo trình tự thời gian hoặc logic, dẫn dắt người đọc từ sự kiện này đến sự kiện khác.
+ Nhân vật: Thường có sự xuất hiện của các nhân vật, và câu chuyện xoay quanh hành động, suy nghĩ và cảm xúc của họ.
+ Cốt truyện: Một chuỗi các sự kiện liên kết với nhau tạo thành cốt truyện, có mở đầu, diễn biến và kết thúc.
+ Ý nghĩa: Cuối cùng, câu chuyện thường mang một ý nghĩa hoặc thông điệp nhất định.
Câu 4
Mở đầu bài thơ là “Tôi- một người già”, kết thúc bài thơ là “chúng tôi- những người già như tôi”. Hãy nhận xét về ý nghĩa nhân sinh mà văn bản gợi ra khi đề cập đến thế hệ những người già trong xã hội.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- So sánh sự thay đổi từ “tôi” sang “chúng tôi”
- Suy luận ý nghĩa nhân sinh: thân phận chung, sự cô đơn tập thể, sự bỏ rơi của thời gian, trách nhiệm của xã hội.
Lời giải chi tiết
- Sự chuyển từ “tôi” sang “chúng tôi” cho thấy: không chỉ riêng một người già mà cả một thế hệ người già đều bị thời gian bỏ lại.
- Ý nghĩa nhân sinh gợi ra:
+ Số phận con người trước thời gian là phổ quát, không ai thoát khỏi.
+ Người già thường bị lãng quên, bỏ lại phía sau trong nhịp sống vội vã.
+ Cần có sự thấu cảm, quan tâm của xã hội đối với người già.
Giải thích:
Ban đầu, “tôi” chỉ là một cá nhân muốn níu giữ thời gian; đến cuối bài, “chúng tôi” cho thấy đó là tiếng gọi chung của cả một thế hệ. Vì thế, ý thơ vượt khỏi nỗi tiếc nuối cá nhân để đặt ra vấn đề về sự đồng cảm và cách con người đối xử với tuổi già.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Từ thông điệp của văn bản, anh (chị) hãy trình bày suy nghĩ về cách ứng xử với thời gian để không bị bỏ lại phía sau.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ hình ảnh thời gian không ngừng trôi và bỏ con người lại phía sau, xác định cách ứng xử tích cực: chủ động sống, trân trọng hiện tại, không trì hoãn và biết quan tâm đến người khác.
Lời giải chi tiết
Đoạn văn tham khảo:
Thời gian trôi nhanh và không bao giờ dừng lại. Để không bị bỏ lại phía sau, mỗi người cần sống chủ động, trân trọng hiện tại và không trì hoãn những điều quan trọng. Hãy học tập, yêu thương và cống hiến ngay khi còn có thể. Bên cạnh đó, xã hội cần quan tâm hơn đến người già, bởi họ là những người dễ bị thời gian lãng quên nhất. Ở bất kỳ lứa tuổi nào, ý thức sống trọn vẹn từng khoảnh khắc chính là cách ứng xử đúng đắn nhất với thời gian.
Giải thích:
Bài thơ cho thấy con người không thể khiến thời gian dừng lại, vì vậy điều chúng ta có thể làm là thay đổi cách sống của chính mình: biết quý trọng từng khoảnh khắc, hành động đúng lúc và không để những điều quan trọng trôi qua trong sự chần chừ.
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận