Đọc hiểu Ai cũng có thể làm người tử tế | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Theo đoạn trích, người tử tế là người: “suy nghĩ, hành động vì người khác, cho lợi ích của người khác trong khi sẵn sàng hứng chịu thiệt thòi, nguy hiểm về mình.”

Giải thích:

Tác giả đã nêu trực tiếp đặc điểm của người tử tế ở đoạn (2)

- Phần trích dẫn trong đoạn (1) là: “người ta nghèo khổ hơn, giúp không được sao còn bắt đền?”

- Tác dụng của phần trích dẫn: Dẫn lại chính xác lời nói của nhân vật (anh Huỳnh Bảo Toàn ở TP Hồ Chí Minh)

Giải thích:

Dấu hiệu của lời dẫn trực tiếp: trích nguyên văn lời của người nói và nằm trong dấu ngoặc kép.

Trích dẫn lời nói trực tiếp giúp người đọc cảm nhận rõ thái độ, suy nghĩ của nhân vật, từ đó thấy việc làm tử tế là thật và đáng trân trọng

Ai cũng có khả năng trở thành người tử tế: vì sự tử tế là một phẩm chất tự nhiên, xuất phát từ lòng nhân ái và ý thức về trách nhiệm xã hội. Tử tế không yêu cầu bất kỳ kỹ năng đặc biệt nào hay kiến thức cao siêu. Đơn giản chỉ là những hành động nhỏ như lắng nghe, chia sẻ, hay thể hiện sự quan tâm đến người khác. Bất cứ ai, ở bất kỳ độ tuổi, hoàn cảnh hay trình độ nào, đều có thể thực hiện những hành động tử tế. Nó nằm trong tầm tay của mỗi người và có thể được phát triển qua thời gian và qua những hành động nhỏ hàng ngày.

Giải thích:

Văn bản cho thấy người làm việc tử tế đều là người bình thường, thậm chí có người hoàn cảnh khó khăn vẫn tử tế.

- Việc tử tế:

+ Giúp đỡ người gặp nạn;

+ Giúp bạn vượt qua khó khăn trong học tập và trong cuộc sống;

+ Dọn rác thải ở khu dân cư…

- Cảm xúc, suy nghĩ:

Cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc, tự hào về bản thân; thấy cuộc sống có ý nghĩa…(Nếu là mình thực hiện)

+ Cảm thấy vui, hạnh phúc; thấy yêu cuộc sống vì trong xã hội nhiều người tốt, còn nhiều điều ý nghĩa, giá trị… (Nếu là được chứng kiến)

Giải thích:

Những hành động tử tế thường không cần lớn lao, chỉ cần đúng lúc và xuất phát từ lòng tốt. Khi làm việc tốt, con người cảm thấy hạnh phúc, tự tin.

Luận đề của văn bản: Ai cũng có thể làm người tử tế. 

Giải thích:

Nhan đề văn bản đồng thời là vấn đề trọng tâm được tác giả bàn luận, chứng minh và khẳng định bằng các lí lẽ, dẫn chứng trong toàn bài.

Những bằng chứng được đưa ra là:

- Một anh xe ôm công nghệ miễn phí cuốc xe cho nữ sinh quên mang tiền để cô kịp giờ học.

- Nhiều người già cả, neo đơn tự nguyện xin ra khỏi diện hộ nghèo để nhường sự hỗ trợ cho người khác.

- Anh Huỳnh Bảo Toàn không bắt đền người đi xe máy làm hỏng ô tô của mình mà còn hỗ trợ tiền sửa xe và tặng một chiếc xe máy mới.

Giải thích:

Các dẫn chứng đều là những việc làm tử tế, có thật trong cuộc sống, giúp làm sáng tỏ luận điểm: ai cũng có thể sống tử tế bằng những hành động giản dị hằng ngày.

- Tác giả lập luận theo trình tự: giải thích → phân tích nguyên nhân → chỉ ra hậu quả.

- Tác giả giải thích nguồn gốc của sự tử tế, sau đó phân tích những áp lực, mặc cảm khiến con người trở nên thờ ơ và cuối cùng chỉ ra hậu quả là lòng người dần vô cảm, mất đi sự trắc ẩn.

Giải thích:

Đoạn văn có lập luận chặt chẽ, logic, giúp người đọc hiểu rõ vì sao đôi khi con người quên mất sự tử tế vốn có trong mình.

- Tác giả thể hiện thái độ trân trọng, ngợi ca những hành động tử tế, lòng nhân ái của con người.

- Đồng thời, tác giả phê phán sự thờ ơ, vô cảm, thiếu sự quan tâm đến người khác.

- Qua đó, tác giả mong muốn lan tỏa lối sống nhân ái, tử tế trong cộng đồng.

Giải thích:

Các từ ngữ như: “đáng quý”, “đáng trân trọng biết bao” cho thấy sự ngợi ca; còn việc chỉ ra sự “trơ lì”, “nông cạn”, “không còn trắc ẩn” thể hiện thái độ phê phán.

- Đây là câu hỏi tu từ.

- Tác dụng:

+ Gợi sự suy ngẫm, tự nhìn nhận lại bản thân của người đọc về những việc tử tế mình đã làm.

+ Tăng tính đối thoại, tạo sự gần gũi và hấp dẫn cho văn bản.

+ Nhấn mạnh rằng sự tử tế không phải điều xa vời mà bắt đầu từ những hành động nhỏ trong cuộc sống hằng ngày.

+ Làm cho lập luận thêm sâu sắc và có sức thuyết phục.

Giải thích:

Tác giả không nhằm yêu cầu người đọc trả lời mà muốn đánh thức ý thức tự vấn, từ đó thúc đẩy mỗi người hành động tử tế hơn.

Em đồng tình với quan điểm: “Khi ta sống tử tế với người khác, cũng chính là tử tế với cuộc đời mình”. Bởi vì khi giúp đỡ người khác, ta không chỉ mang lại niềm vui và hạnh phúc cho họ mà còn nhận được sự thanh thản, niềm vui và ý nghĩa trong cuộc sống. Sống tử tế giúp xây dựng những mối quan hệ bền chặt, lan tỏa yêu thương và tạo nên một môi trường sống tích cực. Hơn nữa, những việc làm tốt đẹp hôm nay có thể được đáp lại bằng sự yêu quý, tin tưởng và giúp đỡ từ người khác trong tương lai. Vì vậy, sống tử tế vừa mang lại lợi ích cho cộng đồng, vừa làm cho cuộc sống của chính chúng ta trở nên tốt đẹp hơn.

Giải thích:

Đoạn (4) khẳng định việc làm tử tế đem lại niềm hạnh phúc, sự tự tin và sức mạnh tinh thần cho chính người thực hiện.