Đọc hiểu Một đời áo nâu (Nguyễn Văn Song) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Những từ ngữ miêu tả áo nâu trong hai khổ đầu: "một màu đất đai", "rách lành", "sờn phai", "bạc", "gầy"

=> Qua những từ ngữ đó, ta hình dung người mẹ có cuộc đời gian truân, tảo tần, chịu nhiều vất vả, lam lũ. Cuộc đời mẹ như chiếc áo nâu giản dị, bạc màu theo năm tháng vì nắng mưa, khó nhọc.

Giải thích:

Các từ ngữ trên đều gợi sự cũ kỹ, bạc màu, hao mòn vì lao động. Hình ảnh chiếc áo nâu tả trang phục nhưng cũng đồng thời tượng trưng cho cả cuộc đời cực nhọc, bền bỉ của người mẹ nông dân.

"Những nâu trầm" gợi hình ảnh những chiếc áo nâu cũ kỹ, thấm đẫm mồ hôi, nước mắt, gắn bó suốt đời mẹ. Đây cũng là biểu tượng cho kỷ niệm yêu thương, nỗi nhớ, sự kính trọng của người con đối với mẹ sau khi mẹ rời xa trần thế.

Giải thích:

Từ "trầm" vừa gợi màu sắc nâu sẫm của chiếc áo, vừa gợi nỗi buồn sâu lắng. Người con "xếp những nâu trầm" cũng chính là đang nâng niu từng kỉ niệm về mẹ. 

Việc lặp đi lặp lại hình ảnh áo nâu giúp:

- Tạo điểm nhấn cho chủ đề bài thơ – ca ngợi tình mẹ bao la, giản dị mà sâu sắc.

- Làm nổi bật sự gắn bó thiêng liêng giữa cuộc đời mẹ và hình ảnh chiếc áo nâu lam lũ.

- Khơi gợi cảm xúc xúc động, tiếc thương và lòng biết ơn của người con.

Giải thích:

Hình ảnh "áo nâu" được lặp lại nhiều lần vì đây là hình ảnh trung tâm của bài thơ, gắn liền với cuộc đời người mẹ. Sự lặp lại giúp người đọc luôn hướng sự chú ý vào chiếc áo nâu, biểu tượng cho cuộc đời tảo tần, lam lũ và những hi sinh thầm lặng của mẹ. Đồng thời, việc nhắc đi nhắc lại hình ảnh này còn làm cho nỗi nhớ thương, lòng biết ơn và tình yêu kính của người con đối với mẹ được thể hiện sâu sắc, da diết hơn, từ đó góp phần làm nổi bật chủ đề ca ngợi tình mẫu tử của bài thơ.

Là một người con, em cần:

- Chăm ngoan, lễ phép với cha mẹ.

- Không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện đạo đức để trưởng thành và trở thành người có ích cho xã hội.

- Luôn biết yêu thương, sẻ chia, đền đáp công ơn dưỡng dục của mẹ.

Giải thích:

Cha mẹ luôn hi sinh vì con mà không đòi hỏi sự đền đáp. Vì vậy, sự cố gắng học tập, rèn luyện và sống tốt chính là món quà ý nghĩa nhất dành cho cha mẹ. 

 Biện pháp tu từ:

+ So sánh: "Mẹ như sông phía quê nhà".

+ Ẩn dụ: "đôi vạt phù sa" tượng trưng cho tình yêu thương, sự hi sinh và những điều tốt đẹp mẹ dành cho con.

- Tác dụng:

+ Làm nổi bật hình ảnh người mẹ hiền hậu, bao dung, giàu đức hi sinh.

+ Khắc họa công lao âm thầm của mẹ giống như dòng sông bồi đắp phù sa nuôi dưỡng sự sống.

+ Thể hiện tình yêu thương, lòng biết ơn sâu sắc của người con đối với mẹ.

+ Làm cho hình ảnh thơ giàu sức gợi, tăng giá trị biểu cảm và tính trữ tình.

Giải thích:

Hình ảnh dòng sông luôn âm thầm mang phù sa bồi đắp đôi bờ cũng giống như mẹ lặng lẽ hi sinh cả cuộc đời để nuôi con khôn lớn mà không mưu cầu được đền đáp.

Tác giả dành cho mẹ tình yêu thương tha thiết, lòng biết ơn sâu nặng và niềm kính trọng vô hạn. Tác giả luôn trân trọng những hi sinh, vất vả của mẹ trong suốt cuộc đời. Khi mẹ đã qua đời, nỗi nhớ thương càng trở nên da diết, thể hiện sự tiếc nuối và mong mẹ được thanh thản ở thế giới bên kia. 

Giải thích:

Những hình ảnh "áo nâu", "nước mắt mẹ rơi", "xếp những nâu trầm mà thương", "áo nâu ơi hãy theo đường mẹ đi",.. đều thể hiện tình cảm chân thành, xúc động của người con đối với mẹ.

- Ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp.

- Nhắc nhở mỗi người phải biết yêu thương, kính trọng và biết ơn mẹ.

- Trân trọng những hi sinh, vất vả thầm lặng của mẹ khi mẹ còn bên cạnh.

- Sống hiếu thảo, chăm ngoan, cố gắng học tập và rèn luyện để đáp đền công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.

Giải thích:

Bài thơ khắc họa hình ảnh người mẹ gắn với chiếc áo nâu bạc màu vì mưa nắng, mồ hôi và nước mắt. Qua đó, tác giả ca ngợi sự hi sinh âm thầm của mẹ và gửi gắm lời nhắn nhủ mỗi người hãy biết yêu thương, trân trọng và báo đáp công ơn của cha mẹ.