Đọc hiểu Ga tàu tuổi thơ (Vũ Thị Huyền Trang) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

(Lược đoạn đầu: Tôi rất sợ những buổi chiều thu im ắng, bàng bạc trôi qua cuộc đời mình. Nó gợi nhớ cho tôi về những tháng năm tuổi thơ chiều nào cũng ra ngõ ngóng những chuyến tàu ngược chở nặng niềm mong mỏi […] Khi ấy mẹ tôi bị bệnh nặng, bố gói ghém tất cả gia tài và tình yêu đưa mẹ lên chuyến tàu xuôi xuống Hà Nội chữa bệnh, nhà chỉ còn ba anh em chăm nhau)

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

GA TÀU TUỔI THƠ

(Lược đoạn đầu: Tôi rất sợ những buổi chiều thu im ắng, bàng bạc trôi qua cuộc đời mình. Nó gợi nhớ cho tôi về những tháng năm tuổi thơ chiều nào cũng ra ngõ ngóng những chuyến tàu ngược chở nặng niềm mong mỏi […] Khi ấy mẹ tôi bị bệnh nặng, bố gói ghém tất cả gia tài và tình yêu đưa mẹ lên chuyến tàu xuôi xuống Hà Nội chữa bệnh, nhà chỉ còn ba anh em chăm nhau)

Ở ngõ nhà tôi có một cây bạch đàn to, mỗi hôm ra ngóng bố mẹ tôi lại lấy mảnh trai cứa lên thân cây một vạch. Cho đến buổi chiều hôm ấy anh tôi đếm trên thân cây thấy vừa tròn mười lăm vạch. Chiều ấy khi trời đã tối hẳn, anh tôi đã dắt thằng út em vào nhà, tôi vẫn còn đứng nán lại nhìn một lần nữa phía con đường mòn. Tôi bỗng hét lên sung sướng vì đã nhìn thấy bóng dáng thân quen của bố mẹ đang đi về phía chúng tôi. Buổi chiều muộn ấy là một buổi chiều tràn ngập niềm vui, thằng út em sà vào vòng tay, dụi dụi vào ngực mẹ như nó vẫn còn nhớ mùi hương của sữa. Anh cả vừa hát, vừa nhảy chân sáo đi đằng sau. Bố công kênh tôi trên đôi vai đã gầy sọp đi vì vất vả. Tối ấy cả nhà trải chiếu ra giữa sân ngập tràn ánh trăng, mẹ lại hát ru em ngủ, bố kể nốt câu chuyện cổ tích ‘‘Cây khế’’ còn dang dở 15 ngày trước…

Rồi khi em út tôi bị ung nhọt mọc đầy người, bố mẹ lại một lần nữa gồng gánh niềm tin xuôi tàu về Hà Nội. Nhà chỉ còn hai anh em chăm nhau nhưng vẫn không quên chiều chiều lại ra ngõ ngóng. Mấy đứa trẻ con trong xóm chơi bắn bi với tôi bị thua nên ghét tôi lắm, cứ chiều thấy anh em tôi ra ngõ là chúng lại xúm vào trêu rất ác: ‘‘Đồ mồ côi! Anh em nhà mồ côi bị bố mẹ bỏ rơi. Ê ồ! Ê ồ!’’ Tôi vừa gào khóc vừa nhặt đất đá ném lũ trẻ. Anh cả cõng tôi trên lưng đi về phía con đường mòn, chúng tôi cứ đi từ khi mặt trời bắt đầu xuống núi đến khi tôi mỏi mắt cũng không nhìn rõ hướng đi. Lúc ấy tôi khóc khản cả cổ còn anh trai thì luôn miệng dỗ dành:

- Em gái ngoan nào, để anh cõng em đi tìm bố mẹ đi tìm em út nhé. Rồi mai anh đi hái quả đùm đũm chín mọng đỏ cho ăn nhé.

Đấy là lần đầu tiên chúng tôi nhìn thấy ga tàu, hai đứa trẻ con cõng nhau đứng lọt thỏm giữa sân ga im ắng, khách xuống tàu đã về hết tự lúc nào. Anh tôi đứng lặng rất lâu, tôi thấy có vài giọt nước ấm rơi xuống đôi bàn tay đang bá vào cổ anh. Tôi biết là anh đang khóc, nhưng sau đó anh lại xốc tôi lên và cõng quay trở lại con đường mòn khi nãy.

Tôi không thể nhớ nổi có biết bao buổi chiều đã đi qua cuộc đời chúng tôi buồn bàng bạc như thế. Bởi em tôi bệnh rất nặng, phải mấy năm sau em mới thật sự khỏi bệnh. Trong lúc bố mẹ tôi gồng gánh trên đôi vai mình những gian nan, vất vả chạy chữa khắp nơi để cứu lấy sinh mạng em tôi, thì anh trai đã phải lớn lên trước tuổi để che chở, bao bọc thứ niềm tin nhỏ bé trong tôi. Từ tình yêu thương đó tôi lớn lên từng ngày một, tôi hiểu ra rằng những chuyến đi của bố mẹ có ý nghĩa lớn lao như thế nào, tôi cũng hiểu rằng anh cả là một người anh thật tuyệt vời. Lúc bố mẹ vắng nhà anh đã đứng vững, đã làm cái “nóc nhà” để che chở vỗ về và cả tha thứ cho bầy em bé nhỏ của mình.

Cho đến mãi sau này tôi cũng không bao giờ quên những buổi chiều anh trai tôi dắt tôi ra ngõ ngóng người thân trở về. Cây bạch đàn ở ngõ đã bao lần thay vỏ, những vết khắc năm xưa đã không còn nữa nhưng vết khắc tuổi thơ thì vẫn luôn hằn trong tâm trí chúng tôi. Để sau này khi dòng xoáy cuộc đời có cuốn chúng tôi về đâu đi nữa thì những buổi chiều ngang qua cuộc đời sẽ giúp tôi tìm về nguồn cội để biết yêu thương và được yêu thương thật nhiều trong vòng tay ấm áp của gia đình.

(Vũ Thị Huyền Trang, Ga tàu tuổi thơ, báo Tài hoa trẻ, số 750 ngày 15.02.2012)

Câu 1

Câu chuyện trên được kể bằng lời của người kể chuyện ngôi thứ mấy? Kể theo điểm nhìn của nhân vật nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định đại từ xưng hô được sử dụng trong văn bản. Chú ý người kể có trực tiếp tham gia câu chuyện và kể lại những suy nghĩ, cảm xúc của mình hay không.

Lời giải chi tiết

- Ngôi thứ nhất

- Điểm nhìn: nhân vật “tôi”

Giải thích:

Văn bản sử dụng đại từ xưng hô “tôi” để kể lại câu chuyện và những cảm xúc, suy nghĩ của chính mình.

- Vì người kể trực tiếp tham gia vào câu chuyện nên đây là ngôi kể thứ nhất, được kể theo điểm nhìn của nhân vật “tôi”.

Mở rộng

Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

- Điểm nhìn nghệ thuật là thuật ngữ dùng để chỉ vị trí quan sát của người kể chuyện trong tương quan với nhân vật, sự việc được trần thuật

- Tuỳ trường hợp, câu chuyện có thể được kể theo điểm nhìn từ ngôi thứ ba hoặc thứ nhất, điểm nhìn của người kể hoặc của nhân vật,...

+ Người kể ngôi thứ nhất (hạn tri): là nhân vật trong truyện, xưng “tôi”

+ Người kể ngôi thứ ba (toàn tri): không phải nhân vật trong truyện, không xưng tôi

Link tham khảo: Điểm nhìn và cách xác định điểm nhìn nghệ thuật

Câu 2

Xác định không gian và thời gian của câu chuyện.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các chi tiết chỉ địa điểm diễn ra sự việc và các từ ngữ, hình ảnh cho biết thời gian xảy ra câu chuyện.

Lời giải chi tiết

Không gian và thời gian của câu chuyện:

- Không gian: ngõ nhỏ, đường mòn, sân ga

- Thời gian: những buổi chiều

Giải thích:

Các sự việc diễn ra chủ yếu ở ngõ nhà, con đường mòn, sân ga tàu và trong ngôi nhà của gia đình nhân vật “tôi”. Thời gian là những năm tháng tuổi thơ khi bố mẹ thường đưa mẹ và em út đi Hà Nội chữa bệnh, được thể hiện qua các chi tiết như: “chiều chiều lại ra ngõ ngóng”, “mấy năm sau em mới thật sự khỏi bệnh”.

Mở rộng

Bối cảnh trong truyện thường chỉ hoàn cảnh xã hội của một thời kì lịch sử nói chung (bối cảnh lịch sử); thời gian và địa điểm, quang cảnh cụ thể xảy ra câu chuyện (bối cảnh riêng);…

Link tham khảo: Yếu tố trong truyện

Câu 3

Theo anh/chị, hành động “lấy mảnh trai cứa lên thân cây” thể hiện tâm trạng gì của nhân vật tôi?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ chi tiết được nêu trong câu hỏi, đặt chi tiết đó vào hoàn cảnh của nhân vật. Phân tích mục đích của hành động và liên hệ với hoàn cảnh sống của nhân vật để làm rõ tâm trạng, cảm xúc được gửi gắm qua hành động ấy.

Lời giải chi tiết

Tâm trạng của nhân vật tôi:

- Cô đơn, trống vắng

- Nhớ thương và trông ngóng và khao khát gặp cha mẹ

Giải thích:

Mỗi ngày ra ngõ đợi bố mẹ trở về, nhân vật “tôi” lại lấy mảnh trai cứa một vạch lên thân cây bạch đàn để đánh dấu thời gian. Hành động ấy cho thấy đứa trẻ luôn đếm từng ngày trong nỗi nhớ cha mẹ da diết. Việc ghi dấu số ngày chờ đợi không chỉ thể hiện sự mong ngóng mà còn cho thấy nỗi cô đơn, thiếu vắng tình cảm gia đình của những đứa trẻ khi cha mẹ phải đi xa chữa bệnh cho người thân.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 4

Nêu chủ đề của truyện ngắn.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ văn bản, xác định những sự việc, nhân vật và cảm xúc được tác giả tập trung thể hiện. Từ đó khái quát nội dung chính mà tác giả muốn gửi gắm, tránh kể lại cốt truyện mà cần rút ra ý nghĩa bao quát của tác phẩm.

Lời giải chi tiết

Chủ đề của truyện ngắn:

- Cảm thông, thấu hiểu với nỗi cô đơn, vất vả của những đứa trẻ khi cha mẹ vắng nhà

- Ngợi ca tình yêu thương, đoàn kết trong tình anh em của những đứa trẻ

Giải thích:

Truyện kể về tuổi thơ của nhân vật “tôi” trong những ngày bố mẹ phải đưa mẹ và em út đi chữa bệnh. Trong hoàn cảnh ấy, anh cả đã thay cha mẹ chăm sóc, động viên và bảo vệ các em. Những buổi chiều ra ngõ ngóng người thân, những lần anh cõng em đi tìm bố mẹ hay âm thầm khóc ở sân ga đều thể hiện tình cảm gia đình sâu nặng. Qua đó, tác giả làm nổi bật giá trị thiêng liêng của tình thân và sức mạnh của tình yêu thương trong việc giúp con người vượt qua khó khăn.

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

Câu 5

Từ tình cảm của người anh dành cho em gái, em hãy rút ra bài học ứng xử có ý nghĩa nhất cho bản thân?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ cách người anh yêu thương, chăm sóc và che chở em gái, rút ra bài học về tình cảm gia đình và cách ứng xử với người thân.

Lời giải chi tiết

- Bài học: cần yêu thương, đùm bọc, sẻ chia với anh em trong nhà. Đồng thời, mỗi người cần sống hòa thuận, hiếu thuận với thành viên khác trong gia đình mình.

Giải thích:

Qua tình cảm của người anh luôn yêu thương, động viên và che chở em gái, câu chuyện nhắc mỗi người cần biết yêu thương, quan tâm, đùm bọc anh chị em và trân trọng tình cảm gia đình.

 

Mở rộng

Tư tưởng là sự nhận thức, lí giải của nhà văn về đời sống, được bộc lộ qua cách lựa chọn để tài, tổ chức hình tượng, sử dụng ngôn từ trong tác phẩm,... Tư tưởng được biểu hiện qua hai bình diện: sự lí giải chủ đề và cảm hứng. Sự lí giải chủ để là lập trường, quan điểm mà dựa trên đó nhà văn cắt nghĩa các tình huống, sự kiện, nhân vật,...

Link tham khảo: Tư tưởng của tác phẩm văn học

  • Đọc hiểu Lão Ứng (Huệ Minh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    (Tóm tắt: Lão Ứng, một lão già nghiện rượu, và có tật trộm cắp. Nhưng tật đó đột ngột chấm dứt sau cái chết của bà Hinh, vợ lão. Cũng từ đó, xóm thôn lặng lẽ hẳn. Nhưng đêm đó, tôi và lão bắt gặp thằng Khánh con cô Tân trộm chuối. Cô Tân là cô giáo của tôi, nhà cô nghèo, lại bênh quanh năm. Chú Nam, chồng cô hy sinh ở chiến dịch. Nhưng chiều thứ bảy, tôi vừa khăn gói về nhà thì…).

  • Đọc hiểu Chiếc lá cuối cùng (Ohenry) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    (Xiu và Giôn-xi là hai nữ họa sĩ nghèo, còn trẻ, sống trong một căn hộ thuê ở gần công viên Oa-sinh-tơn. Cụ Bơ-men cũng là một họa sĩ nghèo thuê phòng ở tầng dưới. Bốn chục năm nay cụ mơ ước vẽ một kiệt tác nhưng chưa thực hiện được; cụ thường ngồi làm mẫu vẽ cho các họa sĩ để kiếm tiền. Lúc ấy là vào mùa đông. Giôn-xi bị bệnh sưng phổi.

  • Đọc hiểu Nguồn suối (Nguyễn Minh Châu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    (Lược: Trưa ngày ba mươi tháng Chạp, tôi theo chân anh Ngạn cùng một người chiến sĩ liên lạc tên Vang lên ăn Tết ở Pa-khen, một bản ở ngay sát biên giới giáp nước bạn Lào. Suốt dọc đường, Ngạn kể cho chúng tôi nghe những ngày đầu kháng chiến anh hoạt động trên đất Pa-khen).

  • Đọc hiểu Bàn tay yêu thương (Mai Hương, Vĩnh Thắng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Trong một tiết dạy vẽ, có giáo viên bảo các em học sinh lớp một vẽ về điều gì làm cho em thích nhất trong đời. Cô giáo thầm nghĩ "Rồi các em cũng lại vẽ những gói quà, những ly kem hoặc những món đồ chơi, quyển truyện tranh". Thế nhưng cô đã hoàn toàn ngạc nhiên trước một bức tranh lạ của một em học sinh Douglas: bức tranh vẽ một bàn tay.

  • Đọc hiểu Người ăn xin (Tuốc - ghê - nhép) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Một người ăn xin đã già. Đôi mắt ông đỏ hoe, nước mắt ông giàn giụa, đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi. Ông chìa tay xin tôi. Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, không có lấy một xu, không có cả khăn tay, chẳng có gì hết. Ông vẫn đợi tôi. Tôi chẳng biết làm thế nào. Bàn tay tôi run run nắm chặt lấy bàn tay nóng hổi của ông:

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close