Đọc hiểu Khói bếp (Trần Văn Lợi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: KHÓI BẾP (Trần Văn Lợi)
Thả lên trời những cọng khói nhăn nheo
Mẹ ngồi nhóm hương trời, hương cỏ nội
Ngọn lửa tảo tần sớm khuya mòn mỏi
Giữ niềm tin qua nắng dội mưa dầm.
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
KHÓI BẾP (Trần Văn Lợi)
Thả lên trời những cọng khói nhăn nheo
Mẹ ngồi nhóm hương trời, hương cỏ nội
Ngọn lửa tảo tần sớm khuya mòn mỏi
Giữ niềm tin qua nắng dội mưa dầm.
Bếp lửa bao dung, bếp lửa chuyên cần
Cháy nồng nàn mùi cỏ cây, bùn đất
Mẹ âm thầm lúa ngô tất bật
Nuôi hồn con giàu hoài bão cuộc đời.
Lần lượt đàn con rong ruổi khắp chân trời
Như sợi khói bay đi từ bàn tay mẹ
Bước chân nhọc nhằn qua tháng năm tuổi trẻ
Ánh mắt buồn dự cảm lắm lo toan.
Mẹ chờ mong ngày nhóm lửa mấy lần
Bồi thêm rạ, lặng thầm nuôi ngọn khói
Thèm được đơm đầy tiếng cười, tiếng nói
Cuối tuần nào mẹ cũng nấu nhiều cơm.
Mái bếp già nua giông gió bào mòn
Ba bậc cầu ao rêu trơn bất trắc
Tiếng lá rụng lăn bên thềm xao xác
Lối ngõ thưa dần những tiếng gọi: Mẹ ơi!...
Hẳn chiều nay mẹ nhóm bếp lên rồi!
Để nỗi nhớ nhà trong con bén lửa
Thương rơm rạ cõng tình yêu xứ sở
Khói hay là tóc mẹ cuối trời mây…
(In trong tập Miền gió cát, NXB Thanh Niên, 2000, tr. 30 – 31)
Câu 1
Xác định thể thơ của văn bản trên
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào đặc điểm số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách ngắt nhịp để xác định thể thơ.
Lời giải chi tiết
Thơ tự do
Giải thích:
Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau là dấu hiệu để xác định thể thơ tự do của văn bản.
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Trong văn bản, sự chờ mong của mẹ thể hiện qua những hành động nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ khổ thơ nói về sự chờ đợi của mẹ, tìm các từ ngữ chỉ hành động.
Lời giải chi tiết
Trong văn bản, sự chờ mong của mẹ thể hiện qua những hành động: “nhóm lửa mấy lần, bồi thêm rạ, nuôi ngọn khói, nấu nhiều cơm”
Giải thích:
Những hành động ấy cho thấy mẹ luôn ngóng chờ con trở về. Dù các con đi xa, mẹ vẫn âm thầm chuẩn bị bữa cơm, giữ hơi ấm gia đình và mong có tiếng cười sum họp
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong các dòng thơ sau:
Lần lượt đàn con rong ruổi khắp chân trời
Như sợi khói bay đi từ bàn tay mẹ
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Xác định dấu hiệu của phép so sánh (từ “như”, “tựa”, “giống”…).
- Chỉ ra sự vật được so sánh với nhau, phân tích tác dụng về nội dung và nghệ thuật:
+ Giúp câu thơ gợi hình, gợi cảm thế nào?
+ Nhấn mạnh điều gì về nhân vật, cảm xúc?
Lời giải chi tiết
- Biện pháp so sánh: “Đàn con rong ruổi khắp chân trời” được ví như “sợi khói bay đi từ bàn tay mẹ”
- Tác dụng:
+ Giúp cho việc diễn đạt trở nên sinh động, hấp dẫn, làm cho câu thơ gợi cảm, gợi hình dung, giàu liên tưởng.
+ Gợi hình ảnh đàn con lần lượt rời xa mái nhà, tỏa đi muôn nơi trong hành trình trưởng thành, xa dần vòng tay mẹ.
+ Thể hiện nỗi nhớ thương, lo lắng và tình yêu thương âm thầm của người mẹ luôn dõi theo con. Đồng thời thể hiện sự trân trọng, biết ơn của người con trước những tảo tần, hy sinh của người mẹ.
Giải thích:
Tác giả mượn hình ảnh “sợi khói” quen thuộc của bếp quê để nói về bước đường trưởng thành của đàn con, qua đó làm nổi bật tình mẫu tử thiêng liêng
Mở rộng
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Nhận xét về tình cảm của nhân vật trữ tình dành cho mẹ được thể hiện trong văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào các hình ảnh, cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật trữ tình trong bài thơ để nhận xét.
Lời giải chi tiết
Tình cảm của nhân vật trữ tình dành cho mẹ được thể hiện trong văn bản:
- Nỗi nhớ mẹ, nhớ quê da diết, khi xa nhà khói bếp trở thành điểm tựa tinh thần cho con. Xót xa, thương cảm trước dáng mẹ già nua, lặng lẽ chờ con trong giông gió thời gian. Sự trân trọng, biết ơn những tảo tần, hy sinh lặng thầm của mẹ đã nuôi dưỡng con trưởng thành.
- Đó là tình yêu thương sâu nặng, tình cảm chân thành, sâu sắc, da diết, mãnh liệt của người con dành cho mẹ
Giải thích:
Qua các hình ảnh như “mẹ chờ mong”, “mái bếp già nua”, “khói hay là tóc mẹ”, người đọc cảm nhận được tình cảm tha thiết và sự xúc động sâu sắc của người con khi nghĩ về mẹ.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Từ văn bản trên, hãy nêu một thông điệp có ý nghĩa nhất.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ nội dung bài thơ, rút ra bài học hoặc thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.
Lời giải chi tiết
Thông điệp:
+ Mỗi người cần biết nâng niu, trân trọng tình cảm gia đình
+ Cần biết ơn những hy sinh thầm lặng của người mẹ
+ Quê hương là điểm tựa tinh thần cho mỗi người
.....
Giải thích:
Bài thơ khắc họa hình ảnh người mẹ tảo tần, luôn âm thầm chăm lo và chờ đợi các con bằng tất cả tình yêu thương. Qua đó, tác giả nhắc nhở chúng ta phải biết quan tâm, yêu thương và báo đáp công ơn sinh thành, dưỡng dục của mẹ.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: THÁNG TƯ HOÀI NIỆM
Bắt đầu từ con tu hú kêu
Lúa căng sữa và trời đang nhen nắng
Hoa gạo đỏ chỗ nẻo đường đất vắng
Sấm chuyển mùa. Tháng Tư.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Đất nước
(Nguyễn Khoa Điềm)
Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa...” mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
ĐẤT NƯỚC
(Nguyễn Đình Thi)
Sáng mát trong như sáng năm xưa
Gió thổi mùa thu hương cốm mới
Tôi nhớ những ngày thu đã xa
Danh sách bình luận