Đọc hiểu Mẹ (Nông Quang Khiêm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: MẸ (Nông Quang Khiêm) Có lần Con tập đi Rơi xuống cầu thang Mẹ ôm con vào lòng Rơi nước mắt ...

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

MẸ (Nông Quang Khiêm)

Có lần

Con tập đi

Rơi xuống cầu thang

Mẹ ôm con vào lòng

Rơi nước mắt ...

 

Có lần

Con cãi mẹ

Mẹ đánh đòn con

Rồi lặng lẽ quay đi

Lau nước mắt ...

 

Có lần

Con trọ học xa

Hết tiền mà không dám hỏi mẹ

Cuối tháng con về

Mẹ đếm cho những đồng bạc lẻ

Như lẽ thường

Nước mắt mẹ rơi ...

 

Có lần

Thấy áo mẹ sờn vai

Con tìm nhặt đồ nhựa

Gom tiền

Mua áo tặng mẹ

Mong thấy mẹ cười

Ai dè

Nước mắt mẹ rơi ...

 

Có lần ...

(In trong Cây cỏ và hoa, Nxb Hội Nhà văn, năm 2021, tr.137 - 138)

* Nông Quang Khiêm sinh năm 1984, dân tộc Tày, quê tại xã Xuân Lai, tỉnh Yên Bái. Anh là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Một số tác phẩm tiêu biểu: Cánh diều tuổi thơ (2012), Cây cỏ và hoa (2021), ...

Câu 1

Văn bản viết về đề tài gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ để nắm được nội dung chính

- Tìm các từ/cụm từ xuất hiện nhiều: “mẹ”, “con”, “nước mắt mẹ rơi…” => xác định mối quan hệ trung tâm được thể hiện: mẹ – con.

- Rút ra đề tài (điều văn bản nói đến)

Lời giải chi tiết

Văn bản viết về đề tài tình mẫu tử thiêng liêng, sâu sắc giữa mẹ và con.

Giải thích:

Bài thơ kể lại nhiều kỉ niệm giữa mẹ và con, trong đó người mẹ luôn yêu thương, hi sinh và xúc động vì con. Hình ảnh “mẹ” xuất hiện xuyên suốt, cùng điệp khúc “Nước mắt mẹ rơi…” làm nổi bật tình cảm thiêng liêng của mẹ dành cho con. Vì vậy, văn bản viết về đề tài tình mẫu tử (tình mẹ con sâu nặng).

Câu 2

Nước mắt của người mẹ đã rơi trong những hoàn cảnh nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ nội dung bài thơ

Tìm dòng có cụm “Nước mắt mẹ rơi…”.

Chú ý các dòng trước để xác định hoàn cảnh/ sự việc khiến mẹ khóc.

Lời giải chi tiết

Nước mắt mẹ rơi trong các hoàn cảnh:

- Khi con tập đi bị té cầu thang

- Khi con cãi mẹ và bị mẹ đánh

- Khi con hết tiền, mẹ lặng lẽ cho con tiền

- Khi con nhặt ve chai, mua quà tặng mẹ

Giải thích:

Trong bài thơ, “nước mắt mẹ rơi” gắn với các hoàn cảnh cụ thể:

- Khi con tập đi bị ngã: “Con tập đi / Rơi xuống cầu thang…” → mẹ ôm con và rơi nước mắt vì xót con, thương con.

- Khi con cãi mẹ, bị mẹ đánh đòn: “Con cãi mẹ / Mẹ đánh đòn con / … Lau nước mắt…” → mẹ khóc vì đau lòng, vừa thương con vừa buồn vì phải nghiêm khắc.

- Khi con trọ học xa, hết tiền: “Hết tiền mà không dám hỏi mẹ… / Mẹ đếm cho những đồng bạc lẻ…” → mẹ khóc vì thương con vất vả, chắt chiu từng đồng.

- Khi con nhặt đồ nhựa gom tiền mua áo tặng mẹ: “Con tìm nhặt đồ nhựa / Gom tiền / Mua áo tặng mẹ…” → mẹ khóc vì xúc động, hạnh phúc khi con biết nghĩ cho mẹ.

Câu 3

Dòng thơ nào được lặp lại nhiều lần nhất trong văn bản? Phân tích tác dụng của việc lặp lại ấy.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ nội dung văn bản

- Gạch chân các từ/cụm từ xuất hiện lặp lại nhiều lần

- Đếm số lần lặp để xác định dòng/cụm từ lặp nhiều nhất.

- Xác định đây là biện pháp tu từ điệp ngữ (điệp cấu trúc)

- Phân tích tác dụng theo 2 hướng: nghệ thuật (nhịp điệu) và nội dung (nhấn mạnh ý).

Lời giải chi tiết

Dòng thơ được lặp lại nhiều lần nhất là: “Có lần”

Tác dụng:

- Tạo nhịp điệu, tính nhạc cho bài thơ, làm cho cảm xúc trở nên liền mạch.

- Nhấn mạnh những hoàn cảnh người mẹ thể hiện sự quan tâm, yêu thương.

Giải thích:

Trong bài thơ Mẹ, cụm từ “Có lần” xuất hiện ở đầu mỗi khổ thơ. Cụm từ “Có lần” không chỉ lặp 1–2 lần mà lặp lại liên tiếp để mở ra từng kỉ niệm, nên đây chính là cụm từ được lặp nhiều nhất trong văn bản.

“Có lần” giống như một nhịp gõ đều đặn trong bài thơ, cứ mỗi lần xuất hiện lại mở ra một câu chuyện. Cách lặp này khiến bài thơ có nhịp điệu rõ ràng, đọc lên nghe mượt và có tính nhạc; các kỉ niệm được kể theo kiểu nối tiếp: kỉ niệm này dẫn sang kỉ niệm khác, tạo dòng cảm xúc không bị đứt đoạn.

Câu 4

Nhận xét của em về tình cảm người con dành cho mẹ qua những dòng thơ sau:

Thấy áo mẹ sờn vai

Con tìm nhặt đồ nhựa

Gom tiền

Mua áo tặng mẹ

Mong thấy mẹ cười

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hành động của người con trong đoạn thơ.

Tìm từ ngữ thể hiện sự quan tâm: “thấy áo mẹ sờn vai”, “gom tiền”, “mua áo tặng mẹ”.

Từ hành động → suy ra tình cảm.

Lời giải chi tiết

Người con có tình cảm chân thành, sâu sắc với mẹ. Khi nhận ra sự vất vả, hy sinh của mẹ, người con đã âm thầm tìm cách làm điều gì đó để mẹ vui – một hành động nhỏ nhưng chứa đựng sự yêu thương và lòng biết ơn sâu sắc. Điều đó cho thấy sự trưởng thành trong suy nghĩ và tình cảm của người con.

Giải thích:

Người con có tình cảm chân thành, sâu sắc với mẹ khi thấy áo mẹ sờn vai đã âm thầm nhặt đồ nhựa, gom tiền mua áo tặng mẹ. Hành động nhỏ nhưng thể hiện sự hiếu thảo, biết ơn và sự trưởng thành trong suy nghĩ của người con.

Câu 5

Giọt nước mắt của người mẹ trong khổ thơ nào có ý nghĩa sâu sắc nhất với bản thân em? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ với phần trả lời của câu 2

- Chọn 1 khổ thơ có hoàn cảnh khiến bản thân xúc động nhất.

- Giải thích: giọt nước mắt ấy là nước mắt gì? (xót xa, đau lòng, hạnh phúc…)

- Nêu lí do gắn với bản thân (bài học/ý nghĩa).

Lời giải chi tiết

Giọt nước mắt trong khổ thơ:

“Thấy áo mẹ sờn vai

Con tím mặt nhặt đồ nhựa

Gom tiền

Mua đồ tặng mẹ

Mong thấy mẹ cười

Ai dè

Nước mắt mẹ rơi…”

Là giọt nước mắt có ý nghĩa sâu sắc nhất với em. Bởi đó là giọt nước mắt của sự xúc động, hạnh phúc khi thấy con mình trưởng thành, biết quan tâm, chăm sóc lại cho mẹ. Nó cũng thể hiện tình cảm thiêng liêng hai chiều giữa mẹ và con.

Giải thích:

Chọn giọt nước mắt trong hoàn cảnh này vì đó giọt nước mắt mẹ cảm thấy hạnh phúc khi con đã lớn, biết quan tâm đến mẹ, không còn để mẹ phải lo lắng, buồn phiền.

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

close