Đọc hiểu Ngôi nhà ngày xưa (Lê Thành Nghị) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Nhân vật trữ tình nhớ về: cha, mẹ

Giải thích:

Bài thơ lặp lại nhiều chi tiết về mẹ (“mẹ về đầu ngõ”, “mẹ dậy một mình”) và cha (“cha ngồi soạn bài”).

Đặc biệt câu “cha mẹ không còn” cho thấy nỗi nhớ tập trung vào cha mẹ

Hình ảnh ngôi nhà ngày xưa: “chiếc bàn, ngọn đèn, chiếc roi, bếp lửa, viên gạch, gốc cây”

Giải thích:

Các chi tiết như “chiếc bàn vuông”, “ngọn đèn”, “chiếc roi”, “bếp lửa”, “viên gạch”, “gốc cây” đều được nhắc trực tiếp.

- Điệp ngữ “nhớ".

- Tác dụng:

+ Làm cho bài thơ giàu cảm xúc, tạo nhịp điệu tha thiết…

+ Diễn tả nỗi nhớ da diết về những kỉ niệm thân thương gắn bó với cha mẹ, ngôi nhà, những kỉ niệm ăn sâu vào trong tiềm thức của nhân vật trữ tình…

+ Thể hiện tình cảm gắn bó của tác giả với cha, mẹ, ngôi nhà xưa.

Giải thích:

Từ “nhớ” lặp lại nhiều lần ở đầu các khổ thơ => nhấn mạnh dòng hồi tưởng liên tục của nhân vật trữ tình.

Nội dung sau mỗi lần “nhớ” đều là kỉ niệm về cha mẹ, ngôi nhà => thể hiện nỗi nhớ sâu sắc, da diết và tình cảm gắn bó.

- Ý nghĩa hình ảnh “khói mờ mắt mẹ”:

+ Gợi tả hình ảnh người mẹ tần tảo, lam lũ, dậy sớm nhóm bếp chăm lo cho gia đình.

+ Thể hiện tình cảm xót thương, nhớ mẹ sâu sắc của nhân vật trữ tình.

Giải thích:

Hình ảnh tả thực làn khói bếp củi cay xè làm nhòe đi đôi mắt mẹ mỗi sớm mai, đồng thời biểu trưng cho sự hy sinh, nhọc nhằn thầm lặng và cả những giọt nước mắt khuất lấp trong cuộc đời lam lũ của mẹ.

Trách nhiệm của bản thân với gia đình:

- Kính trọng và yêu thương ông bà, cha mẹ

- Giữ gìn tình cảm và hòa khí trong gia đình

- Chia sẻ, quan tâm, thấu hiểu các thành viên trong gia đình

- Giữ gìn, phát huy truyền thống gia đình

...

Giải thích:

Bài thơ có chi tiết “cha mẹ không còn”, “mẹ ra đi khi tóc còn xanh” => gợi nỗi tiếc nuối vì mất mát.