Đọc hiểu Định nghĩa về đất nước (Lê Minh Quốc) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Đất nước có thể đó là một chú dế mèn gọi mùa thu về chập chờn ngoài cửa lớp là trái bồ kết để em gội tóc thơm hoài trong hơi thở buổi tự tình có thể là một sáng bình minh

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Đất nước

có thể đó là một chú dế mèn

gọi mùa thu về chập chờn ngoài cửa lớp

là trái bồ kết để em gội tóc

thơm hoài trong hơi thở buổi tự tình

có thể là một sáng bình minh

chú gà gáy chùng chình trong gió sớm

đường đi học có cu cườm và bướm

cũng bay theo ấm áp mặt trời lên

đất nước là cây cỏ không tên

những Vô Danh đối đầu cùng giông bão

chân lấm tay bùn làm ra lúa gạo

là đêm trăng bên cái giếng đầu làng

em khua gầu làm vỡ ánh trăng tan

năm ấy tôi mới vừa mười bảy tuổi

sáng đầu thu trước sân nhà rụng đầy hoa bưởi

tôi đưa tay hứng lấy mối tình đầu.

(Trích Định nghĩa về Đất Nước, Lê Minh Quốc, in trong tập Tôi vẽ mặt tôi, Nxb Văn hóa – Thông tin, 1994)

Câu 1

Xác định thể thơ được sử dụng trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: Tự do

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không cố định.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Theo tác giả đất nước có thể là những gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc đoạn thơ, tìm những sự vật, hình ảnh được tác giả dùng để định nghĩa hoặc gọi tên “đất nước”.

Lời giải chi tiết

Theo tác giả đất nước có thể là một chú dế mèn, trái bồ kết, một sáng bình minh, chú gà gáy, đường đi học, cây cỏ không tên, đêm trăng

Giải thích:

Tác giả cảm nhận đất nước qua những sự vật rất đỗi gần gũi, bình dị trong thiên nhiên, cuộc sống và kí ức tuổi thơ. Qua đó, đất nước trở nên thân thuộc và gắn bó với mỗi con người.

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ được sử dụng trong hai dòng thơ sau: “đất nước là cây cỏ không tên

những Vô Danh đối đầu cùng giông bão.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp ẩn dụ

Lời giải chi tiết

- Hình ảnh ẩn dụ: đối đầu cùng giông bão.
- Tác dụng:

+ Giúp cho câu thơ tăng sức gợi hình, gợi cảm: Gợi hình ảnh một đất nước chủ động, hiên ngang trước mọi khó khăn, thử thách.

+ Nhấn mạnh truyền thống kiên cường, bất khuất trong quá trình bảo vệ và xây dựng đất nước của dân tộc ta.

+ Thể hiện tình yêu, niềm tự hào của tác giả đối với đất nước.

Giải thích:

“Cây cỏ không tên” tuy nhỏ bé, bình thường nhưng vẫn tồn tại và chống chọi với “giông bão”, cũng như những con người bình dị không được gọi tên trong lịch sử nhưng luôn hiên ngang, dám đương đầu với thử thách. 

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 4

Tác giả đã bộc lộ tình cảm gì đối với đất nước qua đoạn trích?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý các từ ngữ bộc lộ cảm xúc của tác giá

Lời giải chi tiết

Tình cảm của tác giả đối với đất nước được bộc lộ qua đoạn trích:
- Đất nước không có gì xa lại mà là những gì vừa gần gũi vừa thiêng liêng.

- Nhà thơ thực sự gắn bó, yêu quý, trân trọng, tự hào về đất nước mình.

Giải thích:

Đất nước được cảm nhận qua những hình ảnh bình dị như “chú dế mèn”, “trái bồ kết”, “đường đi học”, “đêm trăng bên cái giếng đầu làng” và cả những “Vô Danh” đối đầu cùng giông bão. Cách nhìn ấy cho thấy tác giả vừa yêu quý những vẻ đẹp đời thường của đất nước, vừa trân trọng con người Việt Nam bình dị mà kiên cường.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Thông điệp có ý nghĩa nhất đối với bản thân em sau khi đọc qua đoạn trích là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp

Lời giải chi tiết

- Yêu quê hương đất nước từ những điều bình dị.

- Tự hào, trân trọng những truyền thống quý báu của dân tộc.

- Có trách nhiệm với quê hương, đất nước.

Giải thích:

Đoạn thơ cho thấy đất nước hiện diện trong những điều rất gần gũi và trong những con người “Vô Danh” âm thầm đối mặt với “giông bão”. Vì vậy, đoạn thơ nhắn nhủ chúng ta hãy yêu quê hương từ những điều bình dị, sống có trách nhiệm với quê hương,...

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close