Đọc hiểu Chỉ có thể là mẹ (Đặng Minh Mai) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

“Mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng
Bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn.”
- Những từ ngữ “tóc trắng”, “bụi gian nan”, “nếp nhăn” cho thấy sự già nua, vất vả của người mẹ. Đây là những dấu hiệu của tuổi tác và cuộc sống khó khăn đã để lại trên thân thể của mẹ.
 - Qua đó, ta thấy mẹ đã trải qua nhiều gian khổ, hy sinh trong suốt cuộc đời để chăm sóc, nuôi nấng con cái.

Giải thích:

Các từ “tóc trắng”, “nếp nhăn”, “rụng răng”, “lưng còng chân yếu” đều là dấu hiệu già nua. Kết hợp với “mưa và nắng”, “bụi gian nan” => mẹ đã trải qua nhiều vất vả, hi sinh nên mới hao mòn như vậy.

“Nghĩa ấy đo lường bao nhiêu
Có trong lòng mẹ sớm chiều bao dung.”

- Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng ở đây là so sánh giữa “nghĩa” và lòng mẹ bao dung. Ở câu thơ này, nghĩa tình của mẹ được so sánh với lòng bao dung của mẹ, một tình cảm sâu đậm và không thể đong đếm. Biện pháp so sánh này giúp làm nổi bật tình yêu thương vô bờ bến, sự hy sinh, và lòng bao dung của mẹ, khắc họa một tình yêu mà không có bất kỳ phép đo nào có thể đo lường được. Điều này khiến chúng ta cảm nhận rõ hơn sự vô tận của tình mẫu tử. Qua đó giúp câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn gợi hình gợi cảm.

Giải thích:

Ý thơ “nghĩa… có trong lòng mẹ” đặt “nghĩa tình” trong “lòng mẹ” => ngầm so sánh tình mẹ là vô hạn, không đo đếm được.

Bài thơ gợi cho em thông điệp về sự trân trọng, biết ơn công ơn sinh thành và dưỡng dục của mẹ. Những hy sinh thầm lặng của mẹ là vô giá, và tình cảm của mẹ dành cho con không thể nào đo đếm được bằng bất kỳ đơn vị nào. Bài thơ cũng nhắc nhở em phải luôn trân trọng mẹ, yêu thương và chăm sóc mẹ khi có thể, vì công ơn của mẹ là điều quý giá nhất trong đời.

Giải thích:

Bài thơ liên tục nhấn mạnh sự “hi sinh”, “vất vả”, “bao dung” của mẹ => gợi nhắc con cái phải biết ơn và trân trọng.

- Biện pháp tu từ nhân hóa: “Mưa và nắng” biết “nhuộm” tóc mẹ. 

- Tác dụng:

+ Gợi sự vất vả, lam lũ của mẹ qua những biến đổi về ngoại hình.

+ Thể hiện sự hi sinh thầm lặng của mẹ.

+ Khắc họa tình cảm thương yêu, xót xa của người con dành cho mẹ.

Giải thích:

Hình ảnh “mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng”, “bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn” cho thấy thời gian và những nhọc nhằn của cuộc sống đã làm mẹ già đi, qua đó làm nổi bật sự tần tảo, hi sinh của mẹ dành cho gia đình. 

Là người con, em sẽ luôn yêu thương, kính trọng và biết ơn mẹ. Em sẽ chăm chỉ học tập, ngoan ngoãn, vâng lời cha mẹ, tích cực giúp đỡ mẹ những công việc phù hợp trong gia đình. Bên cạnh đó, em sẽ thường xuyên quan tâm, hỏi han, chia sẻ với mẹ để mẹ vui lòng và bớt vất vả. Em cũng sẽ cố gắng sống có trách nhiệm, trở thành người có ích để không phụ công lao dưỡng dục và những hi sinh thầm lặng của mẹ.

Giải thích:

Bài thơ ca ngợi sự hi sinh, tình yêu thương bao la của mẹ dành cho con. Vì vậy, mỗi người con cần thể hiện lòng biết ơn thông qua lời nói và những hành động thiết thực trong cuộc sống hằng ngày.