Đọc hiểu Cầu Bố (Nguyễn Duy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Nhà tôi đó, không cổng và không cửa ai ghé qua cứ việc hút thuốc lào cha tôi trổ rất nhiều cửa sổ gió nồm nam thoải mái ra vào

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Nhà tôi đó, không cổng và không cửa

ai ghé qua cứ việc hút thuốc lào

cha tôi trổ rất nhiều cửa sổ

gió nồm nam thoải mái ra vào

 

Đường làng tôi tiếng xe thồ lọc xọc

chiếc xe thồ từng đẩy tới Điện Biên

ngược dòng sông Mạ lên Tây Bắc

ai xuôi về cũng sốt kinh niên

 

Những năm bom đạn như gieo mạ

lại chiếc xe thồ đi về Nam

cha tôi qua cầu Bùng cầu Ghép

tôi nhìn theo chớp lửa nhập nhoàng

 

Cỏ đã lấp ai còn thấy nữa

vết xe thồ vẹt đỉnh Trường Sơn

ai thấy nữa ông già đầu bạc xoá

đẩy xe thồ ngang dọc lũng Tà Cơn

 

Cha tôi đó, dân làng tôi vậy đó

xả hết mình khi nước gặp tai ương

rồi thanh thản trở về với ruộng

sống lặng yên như cây cỏ trong vườn

 

Cha tôi đó, suốt đời thồ nặng

trĩu cả hai vai việc nước - việc nhà

bom rồi bão, mấy lần nhà sập

lụi cụi tuổi già, con cháu đã đi xa

 

Ngày họp mặt, cha già như trẻ lại

bếp rượu đặt giữa nhà, bè bạn vây quanh

con đường chiến tranh còn ngoằn ngoèo trong ruột

càng thêm say hương rượu nếp thanh bình

Quê nội, 9-1983

(Trích Cầu Bố, Nguyễn Duy, in trong Mẹ và em, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 1987)

Câu 1

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc các dòng thơ, đếm số tiếng ở từng dòng và quan sát cách gieo vần, ngắt nhịp.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: Thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ trong bài có số tiếng không bằng nhau, nhịp điệu linh hoạt, không bị ràng buộc bởi quy tắc chặt chẽ về số câu, số chữ hay cách gieo vần nên thuộc thể thơ tự do.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Ghi lại 02 dòng thơ trong bài thơ có sử dụng biện pháp tu từ so sánh?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những câu thơ có từ ngữ so sánh như: “như”, “tựa”, “giống”, “hơn”... để xác định biện pháp tu từ so sánh.

Lời giải chi tiết

- “Những năm bom đạn như gieo mạ”

- “sống lặng yên như cây cỏ trong vườn”

Giải thích:

Từ “như” xuất hiện trong hai câu thơ, tạo phép so sánh nhằm làm nổi bật sự ác liệt của chiến tranh và vẻ đẹp bình dị, khiêm nhường của người dân sau những năm tháng cống hiến cho đất nước.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 3

Hình ảnh chiếc “xe thồ” được nhắc lại nhiều lần trong bài thơ. Theo anh/chị, tác giả muốn thể hiện điều gì qua hình ảnh đó?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý những lần hình ảnh “xe thồ” xuất hiện trong bài thơ; liên hệ với hoàn cảnh chiến tranh và cuộc đời người cha để xác định ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh chiếc “xe thồ” được nhắc lại nhiều lần nhằm:

- Gợi nhớ những năm tháng kháng chiến gian khổ.

- Khắc họa sự hi sinh, đóng góp thầm lặng của người cha và những người dân lao động đối với đất nước.

- Biểu tượng cho tinh thần yêu nước, ý chí bền bỉ và trách nhiệm công dân trong thời chiến.

Giải thích:

Chiếc xe thồ không chỉ là phương tiện vận chuyển mà còn gắn liền với những chặng đường kháng chiến. Qua hình ảnh này, tác giả làm nổi bật công lao âm thầm của người cha - một người dân bình thường nhưng đã góp sức cho cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.

Mở rộng

Biểu tượng là hình ảnh mang tính ngụ ý, vượt lên chức năng miêu tả, tạo hình đơn giản; chứa đựng nhiều tầng nghĩa phong phú; gợi cảm nhận, suy tư về những điều mang tính phổ quát.

Link tham khảo: Biểu tượng trong thơ

Câu 4

Nhận xét về tình cảm của nhân vật trữ tình đối với người cha của mình được thể hiện qua bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bài thơ, chú ý các chi tiết nói về người cha và cách xưng hô, giọng điệu của nhân vật trữ tình để nhận xét tình cảm được bộc lộ.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình dành cho người cha tình cảm yêu thương, kính trọng, tự hào và biết ơn sâu sắc.

Giải thích:

Qua những hình ảnh “suốt đời thồ nặng”, “xả hết mình khi nước gặp tai ương”, tác giả bày tỏ sự cảm phục trước những hi sinh thầm lặng của cha. Đồng thời, những dòng hồi tưởng đầy xúc động cho thấy lòng biết ơn và niềm tự hào của người con đối với người cha của mình.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Các yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ nội dung bài thơ trên, anh/chị thấy tuổi trẻ hôm nay cần phải làm gì để thể hiện lòng yêu nước?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ từ những hi sinh, cống hiến của thế hệ cha anh trong bài thơ với trách nhiệm của thanh niên trong thời đại ngày nay để rút ra bài học phù hợp.

Lời giải chi tiết

Để thể hiện lòng yêu nước, tuổi trẻ hôm nay cần:

- Ra sức học tập, rèn luyện đạo đức và kỹ năng sống.

- Có ý thức giữ gìn, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

- Tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng, bảo vệ môi trường.

- Có trách nhiệm trong việc bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia.

- Sống có lí tưởng, có khát vọng cống hiến cho đất nước.

Giải thích:

Thế hệ cha anh đã hi sinh và cống hiến bằng sức lực, tuổi trẻ của mình để bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy, thế hệ trẻ hôm nay cần tiếp nối truyền thống ấy bằng việc học tập tốt, sống có trách nhiệm và góp phần xây dựng đất nước giàu đẹp và mang đúng tinh thần “đất nước tiến vào kỉ nguyên vươn mình”.

Mở rộng

Tinh thần cống hiến của tuổi trẻ còn được thể hiện sâu sắc trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ qua khát vọng “làm một mùa xuân nho nhỏ” để góp phần làm đẹp cho cuộc đời và quê hương đất nước.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close