Đọc hiểu Nỗi buồn quả phụ (Trích Ai tư vãn, Lê Ngọc Hân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

- Vần: vần chân (trong - lòng; sương - trường; đâu - dâu)

- Nhịp: 3/4 và 4/4

Giải thích:

Các câu thơ trên có quy luật ngắt nhịp, gieo vần của thể thơ song thất lục bát.

Bút pháp tả cảnh ngụ tình:

- "Buồn trông trăng, trăng mờ thêm tủi,

Gương Hằng Nga đã bụi màu trong."

- "Buồn xem hoa, hoa buồn thêm thẹn,

Cánh hải đường đã quyện giọt sương."

- "Thiên duyên lạnh lẽo, đêm đông biên hà."

- "Uyên ương chiếc bóng, phượng hoàng lẻ đôi."

- "Cảnh nào cũng ngùi ngùi cảnh ấy."

Giải thích:

Thiên nhiên như trăng, hoa, chim uyên ương... đều nhuốm màu buồn vì được nhìn qua tâm trạng đau đớn, cô đơn của người quả phụ. Cảnh vật trở thành phương tiện bộc lộ nỗi mất mát và nhớ thương chồng của nhân vật trữ tình. 

- Điệp từ: buồn

- Tác dụng: làm tăng tính gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt và giúp tạo nhịp điệu cho bài thơ. Qua đó nhấn mạnh sự buồn thương, xót xa, đau đớn đến tột cùng của người quả phụ với nỗi nhớ chẳng bao giờ nguôi người chồng. Đó chính là tình yêu chân thành, thủy chung son sắt của người vợ dành cho người chồng của mình.

Giải thích:

Việc lặp lại từ "buồn" và các cấu trúc tương tự tạo cảm giác nỗi buồn nối tiếp, dồn dập, cho thấy tâm trạng đau thương bao trùm lên mọi cảnh vật mà nhân vật trữ tình nhìn thấy. 

Gợi ý: Qua đoạn thơ, em cảm nhận được nỗi cô đơn, buồn tủi của người phụ nữ mất chồng thể hiện qua những hình ảnh thiên nhiên lạnh lẽo, trống vắng. Trong cuộc sống hiện đại, con người cũng có lúc trải qua nỗi buồn và sự mất mát. Để vượt qua, chúng ta cần học cách chia sẻ cảm xúc với người thân, giữ tâm thế lạc quan và tìm niềm vui trong học tập, công việc hay các hoạt động tích cực. Hoặc chúng ta có thể học cách vượt qua nỗi cô đơn, mất mát bằng cách tìm kiếm sự an ủi từ thiên nhiên, kết nối với cộng đồng và trân trọng những điều tốt đẹp xung quanh. Cuối cùng, việc nhận ra và trân trọng những điều tốt đẹp, những khoảnh khắc hạnh phúc trong cuộc sống cũng giúp con người xoa dịu nỗi đau và hướng tới tương lai.

Giải thích:

Câu hỏi yêu cầu liên hệ từ nỗi buồn của nhân vật trữ tình đến thực tế cuộc sống. Vì vậy, câu trả lời cần tập trung vào những cách giúp con người vượt qua cô đơn, mất mát, phù hợp với vấn đề được đặt ra. 

Ngọc Hân diễn tả tâm trạng của mình qua màn độc thoại nội tâm. Bà kể nỗi niềm của mình khi “trông, nhìn, xem,..” cảnh vật, sự vật. Cảnh vật buồn thảm tương ứng với tâm trạng đau đớn, cô đơn của hoàng hậu.

Giải thích:

Các hành động "trông", "nhìn", "xem" không chỉ là những cử chỉ bên ngoài mà còn là biểu hiện của quá trình hướng nội. Cảnh vật được nhìn qua lăng kính tâm trạng nên càng làm nổi bật nỗi đau mất chồng của Ngọc Hân.