Đọc hiểu Bến đò ngày xưa (Anh Thơ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Tre rũ rượi ven bờ chen ướt át,
Chuối bơ phờ đầu bến đứng dầm mưa.
Và dầm mưa dòng sông trôi rào rạt
Mặc con thuyền cắm lái đậu trơ vơ.
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
BẾN ĐÒ NGÀY XƯA
Tre rũ rượi ven bờ chen ướt át,
Chuối bơ phờ đầu bến đứng dầm mưa.
Và dầm mưa dòng sông trôi rào rạt
Mặc con thuyền cắm lái đậu trơ vơ.
Trên bến vắng, đắm mình trong lạnh lẽo,
Vài quán hàng không khách đứng xo ro,
Một bác lái ghép buồm vào hút điếu
Mặc bà hàng sù sụ sặc hơi, ho.
Ngoài đường lội họa hoằn người đến chợ
Thúng đội đầu như đội cả trời mưa.
Và họa hoằn một con thuyền ghé chở
Rồi âm thầm bến lại lặng trong mưa.
(Anh Thơ, Thi nhân Việt Nam, NXB Thời Đại, 2010)
Câu 1
Xác định thể thơ của văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Căn cứ vào số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.
Lời giải chi tiết
Thể thơ 8 chữ.
Giải thích:
Mỗi dòng thơ đều có 8 tiếng ⇒ thể thơ 8 chữ.
Mở rộng
- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.
- Đặc điểm thơ tám chữ:
+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.
+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.
+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.
+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4
Ghi lại những từ ngữ khắc họa khung cảnh bến đò trong bốn dòng thơ đầu. Qua những từ ngữ đó, hình ảnh bến đò hiện lên như thế nào trong cảm nhận của nhà thơ?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ bốn dòng thơ đầu, tìm các từ ngữ miêu tả cảnh vật và nhận xét đặc điểm của bến đò.
Lời giải chi tiết
- Từ ngữ khắc họa khung cảnh bến đò ở 4 dòng thơ đầu: tre rũ rượi, chen ướt át, chuối bơ phờ, đứng dầm mưa, dòng sông trôi rào rạt, con thuyền cắm lái, trơ vơ.
- Qua những từ ngữ đó, khung cảnh bến đò hiện lên mang vẻ tĩnh lặng, êm đềm, gần gũi, bình dị.
Giải thích:
Những từ ngữ: "rũ rượi", "bơ phờ", "ướt át", "trơ vơ" gợi cảm giác mệt mỏi, hiu hắt; kết hợp với hình ảnh mưa, dòng sông và con thuyền khiến bến đò hiện lên vắng lặng, cô quạnh trong cảm nhận của nhà thơ.
Mở rộng
Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Xác định đối tượng được miêu tả và nội dung chính của bài thơ.
Lời giải chi tiết
Đề tài: quê hương/ thiên nhiên/…
Giải thích:
Bài thơ tập trung khắc họa khung cảnh bến đò cùng con người nơi thôn quê trong một ngày mưa. Qua đó, tác giả thể hiện vẻ đẹp bình dị của thiên nhiên và cuộc sống nông thôn Việt Nam.
Mở rộng
- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.
- Một số ví dụ về đề tài:
+ Đề tài của truyện ngắn Lão Hạc (Nam Cao) là người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.
+ Đề tài của Truyện Kiều (Nguyễn Du) là cuộc đời và số phận bất hạnh của người phụ nữ trong bối cảnh xã hội phong kiến thối nát.
- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống.
Hình ảnh nhân hóa “Vài quán hàng không khách đứng xo ro” mang lại hiệu quả nghệ thuật gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định biện pháp tu từ và phân tích tác dụng đối với việc miêu tả cảnh vật, thể hiện cảm xúc.
Lời giải chi tiết
Hình ảnh nhân hóa “Vài quán hàng không khách đứng xo ro” mang lại hiệu quả nghệ thuật:
- Miêu tả cảnh quán hàng nơi bến đò vắng vẻ, tĩnh lặng.
- Giúp khung cảnh bến đò hiện lên sinh động, gần gũi.
- Thể hiện tình cảm gắn bó, yêu mến với thiên nhiên và cuộc sống quê hương của nhà thơ.
Giải thích:
Từ "đứng xo ro" vốn dùng để chỉ trạng thái của con người khi co ro vì lạnh, được dùng để miêu tả quán hàng. Cách nhân hóa này giúp cảnh vật như mang tâm trạng, làm nổi bật sự hiu quạnh của bến đò và tăng sức gợi cảm cho câu thơ.
Mở rộng
- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:
+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.
+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
Văn bản đã để lại trong lòng người đọc nhiều thông điệp ý nghĩa. Em thích nhất thông điệp nào? Vì sao?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Rút ra một thông điệp từ nội dung bài thơ, sau đó giải thích lí do lựa chọn.
Lời giải chi tiết
- Thông điệp: Hãy biết yêu quý và trân trọng vẻ đẹp bình dị của quê hương.
- Vì: Bài thơ cho thấy dù bến đò chỉ hiện lên trong một ngày mưa với vẻ vắng lặng, hiu quạnh nhưng vẫn mang một nét đẹp rất riêng của làng quê Việt Nam. Qua đó, em hiểu rằng chúng ta nên nâng niu và gìn giữ những điều giản dị, quen thuộc của quê hương. Để từ đó, mỗi người sẽ thêm gắn bó với nơi mình sinh ra và có ý thức giữ gìn những giá trị truyền thống của quê hương, đất nước.
Giải thích:
Toàn bộ tác phẩm đều hướng đến việc khắc họa vẻ đẹp bình dị của bến đò và cuộc sống thôn quê, từ đó bộc lộ tình yêu quê hương của nhà thơ và nhắn nhủ với người đọc hãy trân trọng, yêu mến nơi chôn rau cắt rốn của mình.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Những ngày nghỉ học tôi hay tới
Đón chuyến tàu đi đến những ga
Tôi đứng bơ vơ xem tiễn biệt
Lòng buồn đau xót nỗi chia xa
Tôi thấy tôi thương những chiếc tàu
Danh sách bình luận