Đọc hiểu Đất nước ở trong tim (Chu Ngọc Thanh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Đất nước mình bé nhỏ vậy thôi em Nhưng làm được những điều phi thường lắm Bởi hai tiếng nhân văn được cất vào sâu thẳm Bởi vẫn giữ vẹn nguyên hai tiếng đồng bào

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Đất nước mình bé nhỏ vậy thôi em

Nhưng làm được những điều phi thường lắm

Bởi hai tiếng nhân văn được cất vào sâu thẳm

Bởi vẫn giữ vẹn nguyên hai tiếng đồng bào.

 

Em thấy không? Trong nỗi nhọc nhằn, vất vả, gian lao

Khi dịch bệnh hiểm nguy đang ngày càng lan rộng

Cả đất nước mình cùng đồng hành ra trận

Trên dưới một lòng chống dịch thoát nguy...

                                         (Trích "Đất nước ở trong tim" - Chu Ngọc Thanh)

Câu 1

Bài thơ Đất nước ở trong tim được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số chữ mỗi dòng và cách gieo vần, ngắt nhịp.

Quan sát số chữ có đồng đều không hay linh hoạt, không theo khuôn mẫu cố định

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do

Giải thích:

Các dòng thơ có độ dài khác nhau như “Đất nước mình bé nhỏ vậy thôi em” và “Bởi vẫn giữ vẹn nguyên hai tiếng đồng bào”, nhịp thơ không cố định.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Bài thơ trên nói về sự kiện gì? Nêu cảm xúc của tác giả trong bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào từ khóa trong văn bản (dịch bệnh, chống dịch, đồng hành) để xác định sự kiện.

Lời giải chi tiết

Bài thơ trên nói về sự kiện:
+ Dịch cúm Covid-19 đang diễn ra và sự đoàn kết, đồng lòng của nhân dân Việt Nam; tấm lòng nhân ái của đất nước ta với láng giềng và công dân các nước trên du thuyền.
+ Trách nhiệm của chính phủ Việt Nam với công dân của mình ở vùng dịch.
– Cảm xúc của tác giả trong bài thơ: yêu thương, tự hào

Giải thích:

Cụm từ “dịch bệnh hiểm nguy”, “cùng đồng hành ra trận” (khổ 2) cho thấy bài thơ nói về dịch Covid-19 và tinh thần chống dịch

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ

Câu 3

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ sau:

 “Bởi hai tiếng nhân văn được cất vào sâu thẳm

 Bởi vẫn giữ vẹn nguyên hai tiếng đồng bào.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm từ/cụm từ lặp lại trong hai câu thơ để xác định điệp ngữ.

Nêu tác dụng: nhấn mạnh nội dung gì, gợi cảm xúc ra sao.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp điệp từ: “bởi, hai tiếng”

- Tác dụng: vừa nhấn mạnh, vừa gợi cho cảm xúc của người đọc vào lý do rằng trong con người Việt Nam vẫn luôn tồn tại "nhân văn", "đồng bào" nên dù nước ta có nhỏ bé thật đấy nhưng vẫn làm nên được những điều phi thường.

Giải thích:

Từ “bởi” và cụm “hai tiếng” được lặp lại (2 câu đầu đoạn), nhấn mạnh nguyên nhân làm nên sức mạnh đất nước: tinh thần “nhân văn”, “đồng bào”, qua đó khẳng định giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Theo tác giả của bài thơ, hình tượng đất nước mình hiện lên như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn đoạn, chú ý các từ ngữ miêu tả đất nước để khái quát hình tượng.

Lời giải chi tiết

Theo tác giả, hình ảnh đất nước Việt Nam dù cho nhỏ bé nhưng chúng ta lại làm được những điều phi thường trong hoàn cảnh khó khăn của đất nước: dịch bệnh tấn công. Nhờ tinh thần đồng bào, dân tộc sâu sắc cùng tinh thần nhân ái của khắp cả nước mà nhân dân và chính phủ có sức mạnh làm nên những điều vĩ đại đó là: đất nước đoàn kết chống dịch bệnh, toàn thể nhân dân chung sức chống dịch như chống giặc.

Giải thích:

Đất nước được miêu tả “bé nhỏ” nhưng “làm được những điều phi thường” (câu 1–2). Điều đó cho thấy một Việt Nam đoàn kết, giàu tình người, mạnh mẽ vượt qua khó khăn, đặc biệt trong hoàn cảnh dịch bệnh.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Bài thơ Đất nước ở trong tim đã thể hiện thật xúc động lòng yêu thương, nghĩa đồng bào, tình đất nước. Hãy ghi lại 2 câu tục ngữ có cùng nội dung trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào nội dung chính (tình yêu thương, tinh thần đồng bào) để nhớ và ghi lại các câu tục ngữ có ý nghĩa tương tự.

Lời giải chi tiết

Bài thơ “Đất nước ở trong tim” đã thể hiện thật xúc động lòng yêu thương, nghĩa đồng bào, tình đất nước. Hai câu tục ngữ có cùng nội dung trên:

+ Nhiễu điều phủ lấy giá gương

Người trong một nước phải thương nhau cùng

+ Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

Giải thích:

Hai câu tục ngữ “Nhiễu điều phủ lấy giá gương…” và “Bầu ơi thương lấy bí cùng…” đều nói về tinh thần đoàn kết, yêu thương giữa con người cùng một dân tộc.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close