Đọc hiểu Trở về quê nội (Lê Anh Xuân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Ôi quê hương xanh biếc bóng dừa
Có ngờ đâu hôm nay ta trở lại
Quê hương ta tất cả vẫn còn đây
Dù người thân đã ngã xuống đất này
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Ôi quê hương xanh biếc bóng dừa
Có ngờ đâu hôm nay ta trở lại
Quê hương ta tất cả vẫn còn đây
Dù người thân đã ngã xuống đất này.
Ta lại gặp những mặt người ta yêu biết mấy
Ta nhìn ta, ta ngắm, ta say
Ta run run nắm những bàn tay
Thương nhớ dồn trong tay ta nóng bỏng
Đây rồi đoạn đường xưa
Nơi ta vẫn thường đi trong mộng
Kẽo kẹt nhà ai tiếng võng trưa
Ầu ơ… thương nhớ lắm…
(Trích Trở về quê nội, Lê Anh Xuân, in trong tập Hoa Dừa, NXB Giải phóng, 1969)
Chú thích:
(1) Lê Anh Xuân: (1940–1968), là nhà thơ miền Nam, có tài năng thiên bẩm, một chiến sĩ dũng cảm – trưởng thành trong thời kì chống Mỹ cứu nước. Thơ của ông là tiếng nói của một trái tim đầy nhiệt huyết, thiết tha và cháy bỏng của con người vùng quê mang nét phóng khoáng, bộc trực.
(2) Bài thơ “Trở về quê nội” được viết vào cuối năm 1964, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ác liệt. Được in trong tập thơ Hoa Dừa do NXB Giải phóng ấn hành năm 1969.
Câu 1
Xác định nhân vật trữ tình của đoạn thơ trên?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định đại từ xưng hô được lặp lại trong đoạn thơ
Tìm chủ thể trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ
Lời giải chi tiết
Nhân vật trữ tình: “Ta”
Giải thích:
- Đại từ “ta” xuất hiện xuyên suốt đoạn thơ
- “Ta” là người đang trở về quê, trực tiếp cảm nhận, xúc động
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Khi trở lại quê hương, hình ảnh nhân vật trữ tình được thể hiện qua những chi tiết nào trong khổ thứ hai?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ khổ thơ thứ hai
Xác định các động từ, hành động, cảm xúc gắn với “ta”
Lời giải chi tiết
Khi trở lại quê hương, hình ảnh nhân vật trữ tình được thể hiện qua những chi tiết thơ:
- “gặp những mặt người ta yêu biết mấy”
- “ta nhìn, ta ngắm, ta say”
- “run run nắm những bàn tay”
Giải thích:
Các chi tiết đều miêu tả hành động + cảm xúc trực tiếp của “ta” thể hiện sự xúc động mạnh mẽ, say mê, yêu thương khi gặp lại con người quê hương
Mở rộng
- Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
- Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Biện pháp tu từ điệp ngữ trong khổ thơ sau có tác dụng gì:
“Ta lại gặp những mặt người ta yêu biết mấy
Ta nhìn ta, ta ngắm, ta say
Ta run run nắm những bàn tay
Thương nhớ dồn trong tay ta nóng bỏng.”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định từ/cụm từ lặp lại nhiều lần
Chỉ ra tác dụng về nhịp điệu, cảm xúc, ý nghĩa
Lời giải chi tiết
- Biện pháp tu từ điệp ngữ: “ta”.
- Tác dụng của biện pháp điệp ngữ:
+ tạo tính liên kết, tạo nhịp điệu cho đoạn thơ
+ nhấn mạnh nỗi xúc động của chủ thể trữ tình khi về thăm quê hương sau bao nhiêu năm xa cách
=> Qua đó thể hiện tình yêu vô bờ bến của nhà thơ với quê hương.
Giải thích:
Việc lặp “ta” liên tiếp cho thấy cảm xúc trào dâng, không kìm nén
Mở rộng
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
Âm thanh “kẽo kẹt…tiếng võng đưa”, “Ầu ơ…” đánh thức điều gì trong cái tôi trữ tình của tác giả?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định âm thanh gợi tả trong đoạn thơ
Liên hệ với kí ức tuổi thơ, không gian gia đình – quê hương
Lời giải chi tiết
Âm thanh “kẽo kẹt…tiếng võng đưa”, “Ầu ơ…” đánh thức những kỉ niệm tuổi thơ thật đẹp, thật yên bình gắn với hình ảnh của bà, của mẹ trong cái tôi trữ tình của tác giả.
Giải thích:
“Kẽo kẹt”, “Ầu ơ” là âm thanh rất đỗi thân thương của làng quê gợi nhớ sâu sắc cội nguồn, tình thân trong tâm hồn tác giả
Mở rộng
Cái tôi trữ tình: là sự thể hiện tâm trạng, cảm xúc, cảm nhận của tác giả, là thế giới nội tâm của tác giả trước hiện thực khách quan. Qua cái tôi trữ tình, người đọc có thể cảm nhận được những suy nghĩ, tư tưởng và quan niệm…của tác giả trước cuộc đời.
Theo anh (chị), quê hương có vai trò như thế nào đối với cuộc đời của mỗi con người?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ nội dung của bài thơ, liên hệ với thực tế cuộc sống
Lời giải chi tiết
Quê hương có vai trò rất quan trọng trong cuộc đời của mỗi người:
- Là nơi chôn rau, cắt rốn, nơi con người trở về với cát bụi, là cội nguồn sinh dưỡng thứ hai của mỗi người
- nơi nuôi dưỡng cả thể xác lẫn tâm hồn của mỗi người.
- dạy cho ta tình yêu thương và sự gắn bó
- tạo ra nhân cách, lối sống, bản sắc độc đáo của mỗi cá nhân...
Giải thích:
Quê hương gắn bó với con người từ lúc sinh ra đến khi trưởng thành
Là nền tảng tạo nên tình cảm, đạo đức và căn cốt tinh thần của mỗi người
Câu 6
Thành phần biệt lập nào được sử dụng trong 2 câu thơ sau:
Ôi quê hương xanh biếc bóng dừa
Có ngờ đâu hôm nay ta trở lại.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định các từ/cụm từ đứng ngoài cấu trúc câu chính => phân loại thành phần biệt lập (cảm thán, tình thái…)
Lời giải chi tiết
Hai dòng thơ đầu có sử dụng các thành phần biệt lập là: Thành phần cảm thán: “Ôi”. Thành phần tình thái: “Có ngờ đâu”. Thể hiện tâm trạng xúc động rưng rưng của nhà thơ khi trở về quê cũ
Giải thích:
Từ “Ôi” là thành phần cảm thán, bộc lộ cảm xúc trực tiếp
“Có ngờ đâu” là thành phần tình thái, thể hiện sự bất ngờ, ngỡ ngàng.
Mở rộng
- Thành phần biệt lập là thành phần phụ có tính độc lập với nòng cốt câu, không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu.
- Thành phần biệt lập gồm:
+ Thành phần phụ chú: bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu, thường được tách biệt bằng dấu gạch ngang, dấu phẩy, dấu ngoặc đơn hoặc dấu hai chấm.
+ Thành phần gọi - đáp: gọi đáp, tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp.
+ Thành phần cảm thán: diễn tả cảm xúc của người nói.
+ Thành phần tình thái: diễn tả thái độ, cách đánh giá của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu
Những hình ảnh nào trong đoạn trích đã thể hiện được vẻ đẹp và sức sống tiềm tàng, mãnh liệt của quê hương?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc văn bản, chú ý các hình ảnh thiên nhiên, con người tiêu biểu, xác định những chi tiết thể hiện rõ vẻ đẹp và sức sống của quê hương.
Lời giải chi tiết
Những hình ảnh trong đoạn trích đã thể hiện được vẻ đẹp và sức sống tiềm tàng, mãnh liệt của quê hương là: xanh biếc bóng dừa, những mặt người ta yêu biết mấy, đoạn đường xưa, tiếng võng đưa, những bông trang trắng, những bông trang hồng, con sông nước chẳng đổi dòng, hoa lục bình tím cả bờ sông.
Giải thích:
Các hình ảnh như “xanh biếc bóng dừa”, “tiếng võng trưa”, “mặt người”, “bông trang”… đều gợi một quê hương vừa bình dị vừa tràn đầy sức sống. Dù trải qua chiến tranh, quê hương vẫn hiện lên tươi đẹp, ấm áp, giàu sức sống bền bỉ trong cảm nhận của nhà thơ.v
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Ý nghĩ người canh đảo
Sẽ chẳng lọt một chấm đen mặt sóng
Chẳng sót qua một bóng xám chân trời
Khi trái tim tôi thức cùng cây súng
Đứng vững vàng trên chóp đảo mù khơi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: KHÔNG CÓ GÌ TỰ ĐẾN ĐÂU CON
Không có gì tự đến đâu con
Quả muốn ngọt phải tháng ngày tích nhựa
Hoa sẽ thơm khi trải qua nắng lửa
Mùa bội thu trải một nắng hai sương.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: KHÚC HÁT ĐỒNG QUÊ (Chử Văn Long)
Anh hát em nghe khúc hát đồng quê
Cho lắng lại vui buồn muôn thuở
Cho mẹ thương con, cho chồng thương vợ,
Người không thương nhau có rất ít ở trên đời!
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: TỰ NGUYỆN
Nếu là chim, tôi sẽ là loài bồ câu trắng
Nếu là hoa, tôi sẽ là một đóa hướng dương
Nếu là mây, tôi sẽ là một vầng mây ấm
Là người, tôi sẽ chết cho quê hương
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận