Đọc hiểu Mẹ (Nguyễn Trung Kiên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Không thể thay thế từ "đạm bạc" bằng từ "thanh đạm”. Vì:

- Đạm bạc: chỉ bữa cơm sơ sài, đơn giản thời còn khó khăn, cực nhọc => gợi cuộc sống nghèo khó, thiếu thốn, vất vả của mẹ.

- Thanh đạm: chỉ bữa cơm đơn giản, sơ sài; chỉ cuộc sống nghèo khó nhưng vẫn có chút gì đó thanh cao.

=> Từ thanh đạm không phù hợp trong ngữ cảnh này, vì không diễn tả được sự thiếu thốn, vất vả mà mẹ đã phải trải qua.

Giải thích:

Ngữ cảnh đang nói về mẹ túng thiếu, vất vả, nên “đạm bạc” mới đúng và giàu sức gợi.

Hình ảnh người mẹ hiện lên thật tảo tần, giàu đức hi sinh, cả đời vất vả vì con từ miếng ăn giấc ngủ đến những lần con đi thi. Người con dành cho mẹ tình yêu thương tha thiết, thấu hiểu và biết ơn sâu sắc, nhận ra không gì có thể sánh bằng tình mẹ.

Giải thích:

- Trong bài thơ, tác giả đưa ra rất nhiều chi tiết chứng minh mẹ luôn lam lũ, cực nhọc: “Cả cuộc đời mẹ vất vả vì con”, “Gánh nước mỗi ngày mẹ như thấy nặng hơn”, “Mẹ chăm chút cho con từng miếng ăn giấc ngủ”, “Mẹ đã vì con mà thành túng thiếu / Chiếc áo vai sờn đạm bạc bữa cơm rau”, “Quẩy quang gánh hàng nặng lầm lũi mẹ đi”, “mẹ ở nhà thao thức”… => Những chi tiết đó cho thấy mẹ tảo tần, chịu thương chịu khó, hi sinh thầm lặng

- Bài thơ thể hiện cảm xúc của người con bằng những lời khẳng định đầy trân trọng: “Chẳng có gì so được tình thương của mẹ”, “Con biết rằng mẹ vẫn thương con”, “Con cũng chỉ một lời thầm gọi: Mẹ ơi!” => khẳng định người con yêu mẹ, trân trọng và thấu hiểu sự hi sinh của mẹ.

- Biện pháp tu từ so sánh:

+ “Dành cho con như đất dành cho cây sự sống”

+ “biển kia có sâu có rộng /Sánh chi bằng ở mẹ tấm lòng tiên”

- Tác dụng:

+ Làm câu thơ gợi hình, giàu cảm xúc, giúp người đọc dễ hình dung

+ Cụ thể hóa tình mẫu tử vô hình thành hình ảnh gần gũi, khẳng định tình mẹ là nền tảng sống, sự chở che, nuôi dưỡng quý giá và vô tận nhất, tương tự như đất cho cây sự sống. 

Giải thích:

Trong đoạn thơ có từ ngữ so sánh rất rõ:

- “như”: “Dành cho con như đất dành cho cây sự sống” → đây là dấu hiệu điển hình của so sánh ngang bằng.

- “sánh chi bằng”: “Dẫu biển kia có sâu có rộng / Sánh chi bằng ở mẹ tấm lòng tiên” → đây là kiểu so sánh không ngang bằng (biển vẫn không bằng tình mẹ).

Bài học: yêu thương, trân trọng và hiếu thảo với mẹ

Giải thích:

Vì toàn bài thơ tập trung khắc họa:

- Mẹ hi sinh cả đời: “Cả cuộc đời mẹ vất vả vì con”

- Mẹ chịu thiếu thốn: “Chiếc áo vai sờn… bữa cơm rau”

- Mẹ lo lắng cho con từng việc: “mẹ ở nhà thao thức”

→ Những chi tiết ấy cho thấy mẹ đã làm tất cả vì con, nên người con cần biết ơn và đáp lại.