Đọc hiểu Đêm không ngủ ở làng Nủ (Văn Duẩn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Chúng tôi lên Làng Nủ, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai tác nghiệp và tá túc ngủ nhờ nhà Hoàng Văn Quyển, phó trưởng ban chỉ huy quân sự xã Phúc Khánh. Nhà anh chỉ cách nơi lũ quét kinh hoàng vùi lấp 37 hộ dân hôm 10-9 chỉ khoảng vài trăm mét.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

ĐÊM KHÔNG NGỦ Ở LÀNG NỦ

Chúng tôi lên Làng Nủ, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai tác nghiệp và tá túc ngủ nhờ nhà Hoàng Văn Quyển, phó trưởng ban chỉ huy quân sự xã Phúc Khánh. Nhà anh chỉ cách nơi lũ quét kinh hoàng vùi lấp 37 hộ dân hôm 10-9 chỉ khoảng vài trăm mét.

1 giờ 40 phút ngày 13-9, anh Quyển gọi đánh thức tôi dậy. Ngoài trời đang mưa rất to. "Cả nhà mình di chuyển sang nhà bố em thôi anh. Nguy hiểm lắm" - Quyển nói và giục vợ đưa áo mưa, rồi tôi cùng vợ chồng anh mang theo những thứ cần thiết, khoác áo mưa rời khỏi nhà Quyển.

Mưa đêm nay ở Làng Nủ không giống một trận mưa thông thường. Với người không chứng kiến, không trải qua trận lũ ở Làng Nủ vừa qua, sẽ không thể nào cảm nhận được nỗi lo của trận mưa lớn đang diễn ra. Không thể hiểu được vì sao chủ nhà phải đánh thức người khách lạ dậy để di chuyển đến nơi được cho là an toàn hơn. Bởi họ hiểu hơn ai hết nếu không di chuyển, có thể một tai họa nữa có thể ập đến bất cứ lúc nào.

Họ như những con chim sợ cành cong. Một tiếng mưa rơi nặng hạt cũng đủ để bao nỗi lo toan ập vào trong suy nghĩ cũng như trong trái tim đang bị tổn thương nặng nề.

[…]

3 giờ sáng. Trời vẫn mưa không ngừng. Không gian tĩnh mịch, nặng nề quá. Tôi bước ra hiên nhà, nhìn về phía núi, chỉ thấy một màu tối đen bịt bùng cùng những hạt mưa đầy ám ảnh.

Chỉ mới cách đây vài ba ngày, ở khu vực bị tai họa lũ quét, với 37 nóc nhà, 158 nhân khẩu, trong số đó, nhiều nhà sàn đẹp, nhà xây mới. Chỉ cách đây vài ngày thôi, những đứa trẻ tung tăng theo mẹ đến trường đón khai giảng năm học mới trong bộ quần áo mới tinh tươm.

Chỉ cách đây vài ngày thôi, những người già còn đang bàn việc chuẩn bị ăn rằm tháng Tám. Chỉ cách đây vài ngày thôi, những người vợ, sáng sáng chuẩn bị bữa cơm cho chồng, con ăn để còn đi làm và đi học.

Vậy mà hôm nay, trong số 158 nhân khẩu ở khu vực bị lũ quét, với 3 người trên 70 tuổi, 18 trẻ em dưới 6 tuổi, 14 trẻ dưới 14 tuổi, chỉ còn 46 người xác định an toàn, 17 người bị thương và điều trị ở bệnh viện, 45 người đã chết và còn 50 người chưa xác định (mất tích) trong đống bùn đất đã san phẳng 37 ngôi nhà kia.

4 giờ sáng, mưa ngớt. Tôi nhìn về phía núi và cầu mong: Mưa ơi, thôi xin ngừng rơi, để nước mắt bớt tuôn, trên mảnh đất Làng Nủ tang thương này.

(Văn Duẩn (2024). Đêm không ngủ ở làng Nủ- Báo Người lao động)

Câu 1

Cho biết nội dung chính của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc quét toàn bộ văn bản, chú ý đến các mốc thời gian, số liệu thống kê và tâm trạng của tác giả để khái quát chủ đề.

Lời giải chi tiết

Nội dung chính của văn bản: Ký ức đau thương và xúc cảm về những mất mát lớn lao tại làng Nủ.

Giải thích:

Văn bản đan xen giữa hiện tại đầy lo sợ và quá khứ bình yên chỉ cách đó vài ngày để làm nổi bật sự khốc liệt của thiên tai. Đoạn cuối đưa ra những con số thống kê cụ thể về số người chết, mất tích, bị thương nhằm chứng minh cho quy mô tang thương của sự việc.

Câu 2

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu sau: “Chỉ cách đây vài ngày thôi, những người già còn đang bàn việc chuẩn bị ăn rằm tháng Tám. Chỉ cách đây vài ngày thôi, những người vợ, sáng sáng chuẩn bị bữa cơm cho chồng, con ăn để còn đi làm và đi học”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện dấu hiệu lặp từ ngữ ở đầu các câu kế tiếp nhau và phân tích hiệu quả nghệ thuật trong việc biểu đạt cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Cụm từ “Chỉ cách đây vài ngày thôi ” là biện pháp điệp ngữ/lặp cấu trúc.

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh khoảng thời gian ngắn ngủi đến ngỡ ngàng giữa quá khứ bình dị, hạnh phúc và hiện tại đổ nát, tang thương.

+ Thể hiện những nuối tiếc, xót xa của tác giả trước thông tin về những đứa trẻ, những người già, những người vợ…đã vĩnh viễn ra đi.

Giải thích:

Biện pháp đó thể hiện một sự thật quá tàn nhẫn, khó có thể chấp nhận ngay lập tức.

Câu 3

Nhan đề của bài viết vừa cung cấp thông tin cơ bản vừa gợi tình cảm gì của tác giả?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích hai khía cạnh của nhan đề: Nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn

Lời giải chi tiết

Nhan đề của bài viết:

- Cung cấp thông tin về một đêm tác nghiệp của tác giả tại Làng Nủ.

- Những thao thức, trăn trở; Buồn thương hoài vọng; Ước mong yên bình…

Giải thích:

Từ "Không ngủ" không chỉ mang nghĩa cơ học là mất ngủ do điều kiện khách quan mà cốt lõi là sự bất an trong tâm hồn, sự đồng điệu với nỗi đau của đồng bào khiến tác giả không thể chợp mắt.

Câu 4

Thông tin của đoạn trích gợi cho anh/chị những suy nghĩ gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung thực tế của văn bản, liên hệ với trách nhiệm của bản thân, tình người trong hoạn nạn và nhận thức về thiên tai, môi trường để rút ra bài học nhận thức và hành động.

Lời giải chi tiết

Những thông tin của đoạn trích gợi suy nghĩ:

- Cảm thương, chia sẻ; Chung tay cùng các nạn nhân vượt qua nỗi đau; Tình người trong hoạn nạn.

- Cách sống hoà hợp với thiên nhiên, môi trường.

-.v.v…

Giải thích:

Các số liệu cụ thể (158 nhân khẩu, 45 người chết, 50 người mất tích...) không còn là những con số vô cảm mà là những hồi chuông cảnh tỉnh mạnh mẽ về hậu quả của thiên tai, buộc người đọc phải thay đổi nhận thức và hành động.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close