Đọc hiểu Nhặt bình yên trong khu vườn năm tháng (Lương Đình Khoa) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
NHẶT BÌNH YÊN TRONG KHU VƯỜN NĂM THÁNG
(Lương Đình Khoa)
Con muốn về thăm lại mảnh vườn xưa
Nơi yêu thương vương tháng ngày tuổi nhỏ
Bốn phương trời, tìm đâu bình yên thế
Cùng mẹ cha mong ngóng bóng lặng thầm.
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau:
NHẶT BÌNH YÊN TRONG KHU VƯỜN NĂM THÁNG
(Lương Đình Khoa)
Con muốn về thăm lại mảnh vườn xưa
Nơi yêu thương vương tháng ngày tuổi nhỏ
Bốn phương trời, tìm đâu bình yên thế
Cùng mẹ cha mong ngóng bóng lặng thầm.
Vườn êm đềm lấp lánh vàng ánh trăng
Kể con nghe những ân tình cổ tích
Nói với con: Những điều vinh quang nhất
Hơn được không năm tháng giữa yên bình?
Dẫu cuộc đời là tìm nhớ giữa quên
Dẫu gió sương vương đôi đường cách biệt
Tập mỉm cười trên những điều còn - mất
Sống an nhiên trên từng bước vô thường
Cây và hoa vươn mình đón ánh dương
Hoa thơm hương tan muộn phiền hối hả
Cây hiên ngang có bao giờ gục ngã
Mẹ và cha năm tháng hãy an lòng
Xin mãi còn xanh mát ở trong con
Mảnh vườn xưa ấm êm tình cha mẹ
Đợi con về - như bao ngày thơ bé
Nhặt bình yên gom hạnh phúc ngọt lành
Đất mẹ hiền và chiếc lá biếc xanh.
(Trích Văn học tuổi trẻ, NXB Giáo dục Việt Nam, 2019, tr.71)
Câu 1
Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ, đối chiếu với đặc điểm các thể thơ đã học.
Lời giải chi tiết
Thể thơ 8 chữ.
Giải thích:
Mỗi dòng thơ chủ yếu có 8 tiếng.
Mở rộng
- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.
- Đặc điểm thơ tám chữ:
+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.
+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.
+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.
+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4
Chỉ ra hai hình ảnh xuất hiện xuyên suốt bài thơ là đối tượng để nhân vật người con bộc lộ cảm xúc.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc toàn bài, chú ý những hình ảnh được nhắc lại nhiều lần và gắn với cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật trữ tình.
Lời giải chi tiết
Hai hình ảnh xuất hiện xuyên suốt trong bài thơ: mảnh vườn và cha mẹ.
Giải thích:
Hình ảnh “mảnh vườn” xuất hiện qua các câu thơ: “mảnh vườn xưa”, “Vườn êm đềm”, “Mảnh vườn xưa ấm êm tình cha mẹ”; hình ảnh cha mẹ cũng được nhắc đến nhiều lần: “mẹ cha”, “Mẹ và cha”, “tình cha mẹ”. Hai hình ảnh này gắn bó với tuổi thơ, tình yêu thương và những tháng năm bình yên của người con.
Mở rộng
Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Liệt kê những từ ngữ gợi màu sắc trong cảm nhận của nhân vật người con.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Tìm những từ ngữ trực tiếp gợi hoặc miêu tả màu sắc trong các hình ảnh thơ.
Lời giải chi tiết
Những từ ngữ gợi màu sắc trong cảm nhận của nhân vật người con gồm: vàng ánh trăng, xanh mát, biếc xanh.
Giải thích:
Các từ ngữ trên gợi lên những gam màu tươi sáng, dịu nhẹ, qua đó làm hiện lên một khu vườn quê trong trẻo, bình yên và giàu sức sống trong kí ức của người con.
Mở rộng
Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.
Trình bày hiệu quả của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong đoạn thơ:
"Vườn êm đềm lấp lánh vàng ánh trăng
Kể con nghe những ân tình cổ tích
Nói với con: Những điều vinh quang nhất
Hơn được không năm tháng giữa yên bình?"
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định những từ ngữ vốn dùng cho con người nhưng được dùng để miêu tả sự vật; từ đó phân tích tác dụng về nội dung và cảm xúc.
Lời giải chi tiết
- Nhân hóa: kể, nói.
- Tác dụng:
+ Giúp sự vật được nhắc đến thêm sinh động, hấp dẫn.
+ Nhấn mạnh, khẳng định khu vườn là nơi lưu giữ biết bao kí ức êm đềm, đẹp đẽ của tác giả. Khẳng định khu vườn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với tác giả trong hành trình trưởng thành của mình.
+ Qua đó thể hiện tình yêu, sự biết ơn của tác giả với khu vườn tuổi thơ.
Giải thích:
Khu vườn được hình dung như một người bạn thân thiết có thể “kể”, “nói” với người con về những “ân tình cổ tích” và “năm tháng giữa yên bình”. Cách nhân hóa khiến khu vườn trở thành nơi lưu giữ và kể lại những kí ức đẹp của tuổi thơ.
Mở rộng
- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:
+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.
+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
Nêu cảm xúc của nhân vật người con trong đoạn thơ:
“Xin mãi còn xanh mát ở trong con
Mảnh vườn xưa ấm êm tình cha mẹ
Đợi con về - như bao ngày thơ bé
Nhặt bình yên gom hạnh phúc ngọt lành
Đất mẹ hiền và chiếc lá biếc xanh.”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào các từ ngữ, hình ảnh và cách diễn đạt trực tiếp cảm xúc trong đoạn thơ để xác định tâm trạng của nhân vật người con.
Lời giải chi tiết
- Trong đoạn thơ, cảm xúc của nhân vật "người con" là sự nhớ nhung, trân trọng và biết ơn đối với mảnh vườn tuổi thơ, với cha mẹ và quê hương. Các từ như "xin mãi còn xanh mát", "ấm êm tình cha mẹ", "nhặt bình yên gom hạnh phúc ngọt lành" thể hiện nỗi khát khao về sự bình yên, hạnh phúc, và mong muốn giữ gìn những ký ức đẹp về mảnh vườn xưa và tình cảm gia đình.
- Nhân vật "người con" cảm thấy yêu thương, gắn bó sâu sắc với mảnh đất quê hương, với hình ảnh người cha mẹ đã luôn nuôi dưỡng và che chở mình. "Đợi con về - như bao ngày thơ bé" thể hiện một niềm mong đợi, sự trở về trong yêu thương, như là một hành trình tìm lại những điều bình dị, an lành, và ấm áp mà thời thơ ấu mang lại. Cảm xúc chủ đạo trong đoạn thơ là sự yêu mến, tôn trọng và lòng biết ơn đối với cha mẹ và quê hương.
Giải thích:
Các từ ngữ “xin mãi”, “ấm êm”, “đợi con về”, “bình yên”, “hạnh phúc ngọt lành” trực tiếp cho thấy sự tha thiết, yêu thương và trân trọng của người con đối với những gì thân thuộc đã nuôi dưỡng mình.
Mở rộng
- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.
- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...
- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.
Từ bài thơ Nhặt bình yên trong khu vườn năm tháng, em hãy rút ra thông điệp ý nghĩa nhất và lí giải vì sao.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp
Lời giải chi tiết
Gợi ý:
- Biết yêu quý, trân trọng quê hương
- Trân trọng, hoà mình với tự nhiên
-...
Giải thích:
Bài thơ gợi lại “mảnh vườn xưa” gắn với “tình cha mẹ”, những “năm tháng giữa yên bình” và những kỉ niệm tuổi thơ. Dù cuộc đời có nhiều “đôi đường cách biệt”, con người vẫn có thể tìm thấy sự bình yên khi trở về với gia đình, quê hương và những giá trị thân thuộc. Vì vậy, mỗi người cần biết yêu thương, biết ơn cha mẹ, trân trọng quê hương và gìn giữ những kỉ niệm đẹp trong cuộc đời.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
MÙA THU CHO CON
Nắng mùa thu như ươm vàng rót mật
Tiếng trống trường rộn rã bước chân vui
Niềm hân hoan trong ánh mắt rạng ngời
Con đến trường học bao điều mới lạ
TỰ TÌNH VỚI QUÊ HƯƠNG (Lê Gia Hoài)
Quê hương ơi! yêu dấu tự ngàn đời
Đẹp từ lúc trong nôi lời mẹ hát
Bến đò xưa dòng Lô giang ào ạt
Con nước đôi bờ thắm vị phù sa.
Đọc bài thơ Gửi Sa Pa (Lê Gia Hoài) và trả lời các câu hỏi:
Trong mắt em Sa Pa duyên dáng quá
Đẹp diệu huyền như một bản hoà ca
Nắng che nghiêng bốn mùa xanh mắt lá
Núi điệp trùng như những ngón tay đan.
Đọc văn bản dưới đây
SAU GIỜ TRỰC CHIẾN
Trực chiến về, mẹ hát ru con
Lối ngõ thôn thơm mùi ổi chín
Sau cơn mưa khí trời ngọt lịm
Đêm xanh ngời khi ngôi sao lên
Đọc ngữ liệu dưới đây:
TẠM BIỆT NHÉ NHỮNG NGÀY XƯA THƯƠNG MẾN
Tạm biệt nhé những ngày xưa thương mến
Những tháng năm đẹp nhất của cuộc đời
Ta tung tăng chạy nhảy dưới sao trời
Không lo nghĩ cử hồn nhiên ca hát
Danh sách bình luận