Đọc kĩ toàn bộ bài thơ, đếm số tiếng (chữ) trong từng dòng thơ để xác định đặc điểm cấu trúc và gọi tên thể thơ chính xác
Lời giải chi tiết
Thể thơ tự do
Giải thích:
Khi đếm số tiếng ở tất cả các dòng thơ, hầu hết các câu đều có cấu trúc cố định gồm 8 chữ. Ví dụ: “Không / thể / tin / là / em / đã / qua” (8 chữ), “Nơi / túi / bom / bay / mù / bụi / đỏ” (8 chữ), “Đường / gập / ghềnh / ngổn / ngang / cây / đổ” (8 chữ).
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Xác định phạm vi hiện thực đời sống được tác giả lựa chọn để phản ánh dựa trên nhan đề và các hình tượng xuyên suốt bài thơ.
Lời giải chi tiết
Người lính và chiến tranh
Giải thích:
Toàn bộ bài thơ tập trung miêu tả bối cảnh khốc liệt của tuyến lửa Trường Sơn năm 1968 và công việc lái xe quân sự vốn cực kỳ gian khổ, nguy hiểm của các cô gái trẻ.
Mở rộng
- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.
- Một số ví dụ về đề tài:
+ Đề tài của truyện ngắn Lão Hạc (Nam Cao) là người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.
+ Đề tài của Truyện Kiều (Nguyễn Du) là cuộc đời và số phận bất hạnh của người phụ nữ trong bối cảnh xã hội phong kiến thối nát.
- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống.
Khái quát ý nghĩa tư tưởng, thái độ và thông điệp mà nhà thơ muốn truyền tải thông qua việc xây dựng hình tượng nhân vật "em".
Lời giải chi tiết
Ca ngợi vẻ đẹp phẩm chất và tâm hồn của những cô gái lái xe Trường Sơn thời chống Mỹ.
Giải thích:
Bài thơ không chỉ ca ngợi lòng yêu nước khách quan mà đi sâu vào thế giới nội tâm của các cô gái
Mở rộng
- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.
- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.
- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.
Khổ thơ thứ nhất của bài thơ đã khắc họa hoàn cảnh lái xe của các cô bộ đội qua những chi tiết, hình ảnh nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc quét khổ thơ đầu tiên, tìm và trích xuất chính xác các từ ngữ, hình ảnh miêu tả không gian, địa hình và bom đạn chiến trường.
Lời giải chi tiết
Túi bom bay mù bụi đó, đường gập ghềnh ngổn ngang cây đổ, trời lô nhơ thân gỗ cưa ngang.
Giải thích:
Những hình ảnh này không chỉ mang tính tả thực về sự tàn khốc, dữ dội của chiến trường Trường Sơn, mà còn làm nổi bật lên bản lĩnh phi thường của những cô gái khi cầm vô lăng vượt qua những cung đường tử thần ấy
Mở rộng
Hình ảnh trong trữ tình là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Xác định hình tượng trung tâm mà nhà thơ hướng tới để bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ và sự ngưỡng mộ trong suốt bài thơ.
Lời giải chi tiết
Đối tượng trữ tình: em – cô bộ đội lái xe
Giải thích:
Cụm từ "em - cô bộ đội lái xe" vừa là nhan đề, vừa xuất hiện trực tiếp trong các khổ thơ dưới dạng đại từ nhân xưng, là trung tâm đón nhận mọi dòng cảm xúc khâm phục, yêu mến của nhân vật trữ tình
Mở rộng
Đối tượng trữ tình (hay còn gọi là nhân vật trong thơ trữ tình) là những hình ảnh, sự vật, con người, kỷ niệm, hoặc tình cảm mà nhân vật trữ tình (chủ thể) hướng tới để bày tỏ cảm xúc, tâm tư, nỗi nhớ hoặc suy ngẫm.
Câu 6
Khổ cuối của bài thơ đã thể hiện thái độ gì của nhà thơ đối với các cô bộ đội lái xe Trường Sơn thời chống Mỹ cứu nước? Hãy nêu 02 tác pẩm văn học mà em biết viết về những cô gái thanh niên xong phòng thời chống Mỹ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Phân tích các từ ngữ khẳng định ở khổ cuối để chỉ ra thái độ của tác giả. Sau đó vận dụng kiến thức văn học mở rộng để liệt kê chính xác tên các tác phẩm cùng đề tài.
Lời giải chi tiết
Thái độ của tác giả : khâm phục, ngưỡng mộ vẻ đẹp phẩm chất và tâm hồn những cô gái lái xe Trường Sơn thời chống Mỹ cứu nước.
Học sinh nêu được 02 tác phẩm văn học mà em biết viết về những cô gái thanh niên xung phong thời chống Mỹ:
- "Gửi em cô thanh niên xung phong" (Phạm Tiến Duật).
- "Khoảng trời hố bom" (Lâm Thị Mỹ Dạ).
- "Những ngôi sao xa xôi" (Lê Minh Khuê).
- "Cúc ơi!" (Yến Thanh).
Giải thích:
Những cô gái chân yếu tay mềm lại có thể lái những chiếc xe vận tải khổng lồ vượt qua mưa bom bão đạn - đó là một sự thật phi thường của thời đại mà nếu không chứng kiến, người ta khó lòng tin nổi.
Mở rộng
- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.
=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.
- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.
Viết đoạn văn (3 -5 câu) trình bày cảm nhận của em về những cô bộ đội lái xe trong bài thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Tổng hợp các đặc điểm về phẩm chất và vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật để viết thành một đoạn văn ngắn hoàn chỉnh, đúng số câu quy định.
Lời giải chi tiết
- Đó là những cô gái mang trong mình lí tưởng cao đẹp "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh"; có tấm lòng yêu nước nông nàn; gan dạ, dũng cảm, kiên cường....
- Ở các cô bộ đội lái xe ấy còn toát lên đẹp dịu dàng, vóc dáng mánh mai, nói năng nhỏ nhẹ ( thế nên cái buỗng lái xe ấy là buông lái xe của con gái nên vẫn có cành hoa mềm mại cài ngang). Bom đạn chiến tranh dù có khốc liệt bao nhiêu chăng nữa nhưng những cô gái lái xe vẫn giữ cho minh những vẻ đẹp nữ tính, đáng yêu.
=> Băng việc sử dụng hình ánh thơ độc đáo, các biện pháp tu từ đặc sắc, lời thơ tinh nghịch, trẻ trung, nhà thơ Phạm Tiền Duật đà khắc lên bức tượng đài đẹp đẽ, lung linh, tỏa sáng vĩnh hằng về những cô gái lái xe Trường Sơn năm xưa.
Giải thích:
Đoạn văn đảm bảo dung lượng, làm nổi bật được hai nét đẹp song hành của nhân vật: nét kiên cường trong nhiệm vụ và nét mềm mại, lãng mạn trong đời sống tâm hồn.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Vươn mãi vào bề sâu
Cái rễ non tìm đường cho cây
Qua sỏi đá có khi tướp máu
Hướng mãi lên chiều cao
Cái cành non vượt mùa đông nắng hạ
Nảy chiếc lá như người sinh nở
Có một nhà thơ đi mãi vào cánh đồng buổi chiều
Lởm chởm gốc rạ sau mùa cấy gặt
Mùi thơm lúa khoai thân thuộc
Nói gì, hở tiếng reo cỏ may
Mùa thu vừa trở lại?
Danh sách bình luận