Đọc hiểu Màu hoa đỏ (Nguyễn Mậu Đức) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Có người lính mùa thu ấy ra đi từ mái tranh nghèo có người lính mùa xuân ấy ra đi từ ấy không về

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Có người lính

mùa thu ấy ra đi từ mái tranh nghèo

có người lính

mùa xuân ấy ra đi từ ấy không về

 

Dòng tên anh khắc vào đã núi

mây ngàn hỏa bóng cây che

chiều biên cương trắng trời sương núi

mẹ già mỏi mắt nhìn theo

 

Việt Nam ơi! Việt Nam!

núi cao như tình mẹ bốn mùa tóc bạc nỗi thương con

Việt Nam ơi! Việt Nam!

ngọn núi nơi anh ngã xuống

rực cháy lên màu hoa đồ phía rừng xa

rực cháy lên màu hoa đỏ trước hoàng hôn…

(Nguyễn Mậu Đức)

Bài thơ này được tác giả Nguyễn Đức Mậu sáng tác và nhạc sĩ Thuận Yến phố nhạc thành bài hát cùng tên năm 1991. Ban đầu bài thơ có tên là Thời hoa đỏ, nhưng sau đó hai ông cùng đổi tên thành Màu hoa đó, vì trong những năm tháng hành quân, màu rực đó của hoa chuối rừng gợi lên không khí hào hùng, không khí chiến thẳng, tác động không ít đến anh em chiến sĩ. Theo lời kể của nhạc sĩ Thuận Yến, thời gian đó hai ông thường ngồi ôn lại những kỷ niệm khi còn ở chiến trường, nhớ về những anh em đồng đội kẻ còn người đã khuất và tiếc rằng vẫn chưa tìm thấy hài cốt những đồng đội chính tay mình chôn cất. Nhạc sĩ Thuận Yến bàn với nhà thơ tìm tứ thơ, còn mình đảm nhiệm phần phổ nhạc như để “trả nợ” về tinh thần. Đặc biệt lúc đó vào năm 1991, tình hình thế giới đang có nhiều biến động, hai ông đều mong bài hát sớm ra đời sẽ góp phần củng cố niềm tin trong quần chúng.

Câu 1

Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số chữ, nhịp thơ và cách xuống dòng để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ dài ngắn khác nhau, không theo khuôn mẫu niêm luật => đặc trưng của thơ tự do.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Xác định chủ đề của bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào nội dung chính và hình ảnh trung tâm của bài thơ.

Lời giải chi tiết

Chủ đề: Ca ngợi sự hi sinh của người lính và tình cảm thiêng liêng của mẹ, của đất nước.

Giải thích:

Bài thơ gợi hình ảnh người lính ra đi, không trở về và nỗi nhớ thương, tự hào gắn với Tổ quốc.

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ sau: “núi cao như tình mẹ bốn mùa tóc bạc nỗi thương con”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện từ “như” để xác định biện pháp tu từ và phân tích ý nghĩa so sánh.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: so sánh (“núi cao như tình mẹ…”).

- Tác dụng: Hình ảnh “núi cao như tình mẹ…” lấy cái cụ thể, lớn lao (núi cao) để làm nổi bật cái trừu tượng (tình mẹ), qua đó nhấn mạnh tình mẹ rộng lớn, bền vững, không gì đo đếm được. Đồng thời, chi tiết “bốn mùa tóc bạc” gợi sự hi sinh, chờ đợi mòn mỏi của người mẹ dành cho con.

Giải thích:

Biện pháp tu từ: so sánh (“núi cao như tình mẹ…”) làm nổi bật tình mẹ bao la, bền bỉ, thiêng liêng như núi cao, nhấn mạnh nỗi thương con sâu nặng.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Nêu suy nghĩ của em về tình cảm của người mẹ dành cho người con thông qua đoạn thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào hình ảnh “mẹ già”, “mỏi mắt nhìn theo” để rút ra ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Tình mẹ: sâu nặng, hi sinh, luôn dõi theo và thương nhớ con.

Giải thích:

Người mẹ vừa tự hào vừa đau đáu chờ đợi, thể hiện tình cảm thiêng liêng, bền bỉ theo thời gian.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Em hãy nêu cảm nhận của bản thân về sự hy sinh của người lính thông qua câu thơ: “Dòng tên anh khắc vào đá núi/ mây ngàn hoá bóng cây che/ ... ngọn núi nơi anh ngã xuống/ rực cháy lên màu hoa đỏ phía rừng xa”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích hình ảnh biểu tượng và liên hệ ý nghĩa biểu trưng.

Lời giải chi tiết

Sự hi sinh của người lính là cao đẹp, bất tử, hòa vào thiên nhiên đất nước.

Giải thích:

“Khắc vào đá núi”, “hoa đỏ” => biểu tượng cho sự ghi nhớ, tôn vinh và vẻ đẹp rực rỡ của sự hi sinh.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close