Đọc hiểu Phía sau hoa (Lê Thiếu Nhơn) - Luyện đề đọc hiểu văn 9
Không có mẹ giàu hay mẹ nghèo
Chỉ có mẹ thương con khốn khó
Người đàn bà dẫu không tài sản gì đáng giá
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
PHÍA SAU HOA Lê Thiếu Nhơn
Không có mẹ giàu hay mẹ nghèo Chỉ có mẹ thương con khốn khó Người đàn bà dẫu không tài sản gì đáng giá Vẫn cho con trai cứng cáp Vẫn cho con gái dịu dàng
Con đi đường hay vấp ngã Mẹ làm đất cát an ủi dưới chân Gặp nỗi buồn con ngồi lấm láp Mẹ mở ra vòm trời trong giếng nước mát xanh!
(Trích trong tập Thơ bạn Thơ – Nhiều tác giả – trang 193 – Nxb Văn học, 2012)
(* Lê Thiếu Nhơn sinh năm 1978 tại Phú Yên. Anh đã ba lần là đại biểu Hội nghị nhà văn trẻ toàn quốc: năm 1998, 2001 và 2006. Hội viên Hội nhà văn Việt Nam. Hiện sinh sống và làm việc tại Tp Hồ Chí Minh. Thơ Lê Thiếu Nhơn thường trăn trở với hiện thực trái ngang của cuộc sống, câu chữ lúc ngậm ngùi trầm buồn lúc gào thét đớn đau.)
Câu 1
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đếm số tiếng (chữ) trong từng dòng thơ và quan sát cách ngắt nhịp, gieo vần để xác định thể thơ.
Lời giải chi tiết
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.
Giải thích:
Các câu thơ trong bài không bị bó buộc bởi số lượng chữ cố định (có câu 7 tiếng, câu 8 tiếng, câu 9 tiếng...), cách ngắt nhịp linh hoạt và gieo vần không theo một quy tắc nghiêm ngặt nào của thơ đường luật hay thơ truyền thống.
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Căn cứ vào các từ ngữ trung tâm xuất hiện xuyên suốt bài thơ (mẹ, con, thương con khốn khó) để gọi tên đề tài của tác phẩm.
Lời giải chi tiết
Đề tài: Tình mẫu tử
Giải thích:
Toàn bộ bài thơ là những lời ngợi ca, định nghĩa về tình yêu thương vô điều kiện của người mẹ dành cho con, cũng như vai trò nâng đỡ, chở che to lớn của mẹ đối với cuộc đời mỗi đứa con.
Mở rộng
- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.
- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống.
Phân tích tác dụng của phép tu từ điệp ngữ được sử dụng trong ba dòng thơ dưới đây:
Người đàn bà dẫu không tài sản gì đáng giá
Vẫn cho con trai cứng cáp
Vẫn cho con gái dịu dàng
Xem lời giải
Phương pháp giải
Chỉ ra từ ngữ được lặp lại (điệp từ/điệp ngữ) và phân tích hiệu quả nghệ thuật của nó trên hai phương diện: tạo nhịp điệu (hình thức) và nhấn mạnh cảm xúc, ý nghĩa (nội dung).
Lời giải chi tiết
- Biện pháp tu từ điệp ngữ: “Vẫn cho con”
- Tác dụng:
+ Nhấn mạnh sự hi sinh, vai trò, công lao cùng tấm lòng bao la của người mẹ. Dù mẹ nghèo (không tài sản gì đáng giá), nhưng tình yêu thương của mẹ là nguồn tài sản vô giá.
+ Tạo nhịp điệu đều đặn, tha thiết, tăng sức gợi hình, gợi cảm và tạo sự kết nối chặt chẽ giữa các câu thơ.
Giải thích:
Phép điệp từ ngữ “Vẫn cho” đặt sau mệnh đề “dẫu không” tạo nên một cấu trúc đối lập đầy xúc động. Nó khẳng định cái nghèo vật chất không thể làm nghèo đi giá trị tinh thần mà mẹ truyền lại cho các con.
Mở rộng
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
Phân tích hình ảnh biểu tượng “hoa” và mối quan hệ giữa “hoa” với cụm từ “phía sau” để giải mã thông điệp ẩn dụ mà tác giả gửi gắm qua nhan đề.
Lời giải chi tiết
- “Hoa” là biểu tượng cho những gì đẹp đẽ, rực rỡ, thành công và hoàn mỹ nhất của người con khi trưởng thành và bước ra cuộc đời.
- “Phía sau hoa” chính là hình bóng lặng thầm của người mẹ. Đó là sự hy sinh vô bờ bến, là những nhọc nhằn, khốn khó, là bệ đỡ vững chắc mà mẹ đã trải qua để nuôi nấng, vun vén cho con có được sự tỏa sáng, vẹn tròn ngày hôm nay.
=> Nhan đề bài thơ mang ý nghĩa nhắc nhở mỗi người con khi đón nhận vinh quang, hạnh phúc thì đừng bao giờ quên đi cội nguồn, quên đi công ơn và sự hy sinh thầm lặng của người mẹ ở phía sau nâng bước.
Giải thích:
Nhan đề mang tính ẩn dụ cao. Tác giả không dùng từ “Mẹ” trực tiếp ở nhan đề mà dùng không gian “phía sau hoa” để tạo độ đằm sâu về cảm xúc, hướng người đọc đến sự suy ngẫm về lòng biết ơn.
Mở rộng
Nhan đề là tên của văn bản, thường do tác giả đặt. Có những nhan đề có ý nghĩa gắn với chủ đề của văn bản, gợi mở cho người đọc nhiều suy nghĩ,…
Anh/chị đánh giá như thế nào về cảm xúc của nhân vật trữ tình qua bài thơ? Trình bày ý kiến của anh/chị trong khoảng 5-7 dòng.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Khái quát trạng thái cảm xúc của nhân vật trữ tình (yêu thương, biết ơn, thấu hiểu, trân trọng) và viết thành một đoạn văn ngắn gọn, mạch lạc từ 5 đến 7 dòng theo đúng yêu cầu dung lượng.
Lời giải chi tiết
Cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ “Phía sau hoa” là dòng chảy của tình yêu thương sâu sắc, niềm thấu cảm và lòng biết ơn vô hạn đối với người mẹ. Nhân vật trữ tình không nhìn mẹ qua lăng kính giàu nghèo vật chất, mà nhìn mẹ bằng con mắt của một đứa con hiểu thấu sự hy sinh thầm lặng. Đó là sự trân trọng trước một người mẹ vĩ đại – người đã biến những vấp ngã, nỗi buồn của con thành “đất cát an ủi”, thành “vòm trời trong mát xanh”. Cảm xúc ấy vừa trầm lắng, ngậm ngùi khi nghĩ về sự khốn khó của mẹ, lại vừa thiêng liêng, ấm áp khi nhận ra mẹ chính là chiếc nôi tinh thần lớn lao nuôi dưỡng tâm hồn con thành người.
Giải thích:
Đoạn văn đã chỉ rõ các sắc thái cảm xúc: yêu thương, thấu cảm, biết ơn và tôn kính. Các biểu cảm này được minh chứng bằng các chi tiết nghệ thuật trong bài để tăng tính thuyết phục, đảm bảo đúng dung lượng quy định (6 câu).
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Mẹ cõng con đi hết một kiếp người
Bằng đôi cánh thiên thần của lòng bao dung
Và đôi vai gầy nhọc nhằn năm tháng
Chắp cánh bay cao những ước mơ ngày mai tươi sáng
Danh sách bình luận