Đọc hiểu Mùa thu mới (Tố Hữu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

(1)Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát Giữa đôi bờ rào rạt lúa ngô non Yêu biết mấy, những con đường ca hát Qua công trường mới dựng mái nhà son!

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

(1)Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát

Giữa đôi bờ rào rạt lúa ngô non

Yêu biết mấy, những con đường ca hát

Qua công trường mới dựng mái nhà son!

 

(2) Yêu biết mấy, những bước đi dáng đứng

Của đời ta chập chững buổi đầu tiên

Tập làm chủ, tập làm người xây dựng

Dám vươn mình cai quản lại thiên nhiên!

 

(3) Yêu biết mấy, những con người đi tới

Hai cánh tay như hai cánh bay lên

Ngực dám đón những phong ba dữ dội

Chân đạp bùn không sợ các loài sên!

(4) Thơ ta ơi! Hãy cất cao tiếng hót

Ca ngợi trăm lần Tổ quốc chúng ta!

Mùa thu đó, đá bắt đầu trái ngọt

Và bắt đầu nở rộ những vườn hoa...

(Trích Mùa thu mới, Tố Hữu, Thơ Tố Hữu, NXB Văn học, 1998, tr.204-205)

Chú thích: Tố Hữu (1920-2002), tên khai sinh Nguyễn Kim Thành, quê ở tỉnh Thừa Thiên Huế. Thơ Tố Hữu mang tính chất trữ tình chính trị và đậm tính dân tộc. Bài thơ Mùa thu mới được viết tháng 8/1958, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đã kết thúc thắng lợi, miền Bắc được hoàn toàn giải phóng và đi lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội.

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: Tám chữ/8 chữ.

Giải thích:

Mỗi dòng thơ trong đoạn trích đều có 8 tiếng nên văn bản được viết theo thể thơ tám chữ.

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ

Câu 2

Ghi lại những hình ảnh diễn tả vẻ đẹp của quê hương, đất nước trong khổ thơ (1)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc khổ thơ (1), tìm các hình ảnh miêu tả thiên nhiên và cuộc sống.

Lời giải chi tiết

- Vẻ đẹp của quê hương, đất nước được diễn tả qua hình ảnh: dòng sông bát ngát; đôi bờ rào rạt lúa ngô non; những con đường ca hát; mái nhà son.

Giải thích:

Các hình ảnh trên gợi lên một đất nước tươi đẹp, trù phú, thanh bình và đang đổi mới từng ngày sau chiến tranh.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ:

“Yêu biết mấy, những con người đi tới

Hai cánh tay như hai cánh bay lên”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hình ảnh được so sánh và nêu tác dụng trong việc biểu đạt nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh: so sánh hai cánh tay như hai cánh bay lên

- Hiệu quả:

+ Làm cho lời thơ sinh động, gợi hình, gợi cảm…

+ Làm nổi bật vẻ đẹp, sức mạnh phi thường, tâm thế chủ động của con người trong công cuộc xây dựng cuộc sống mới.

+ Thể hiện thái độ ca ngợi, tự hào, tin tưởng về con người và tương lai đất nước của tác giả.

Giải thích:

Hình ảnh đôi tay được ví như đôi cánh giúp người đọc hình dung con người đang hăng say lao động, làm chủ cuộc sống và hướng tới tương lai tươi sáng.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Nhận xét về tình cảm của tác giả đối với đất nước và con người Việt Nam được thể hiện trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý những từ ngữ bộc lộ cảm xúc trực tiếp và các hình ảnh ca ngợi đất nước, con người.

Lời giải chi tiết

Nhận xét tình cảm của tác giả đối với đất nước và con người Việt Nam trong đoạn trích:

- Thể hiện hiện tình yêu, niềm tự hào, tin tưởng, ngợi ca về con người và cuộc sống mới: thiên nhiên tươi đẹp; nhà cửa khang trang; con người giàu nội lực, khát vọng…

- Đó là tình cảm đẹp đẽ, cao quý; khơi gợi sự đồng điệu và tình yêu Tổ quốc trong mỗi người.

Giải thích:

Điệp ngữ “Yêu biết mấy” được lặp lại nhiều lần cùng những hình ảnh đẹp về thiên nhiên, con người đã thể hiện tình cảm yêu mến, tự hào và niềm tin vào tương lai tươi sáng của đất nước.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ nội dung đoạn trích, em hãy trình bày suy nghĩ của mình về sự cần thiết của khát vọng vươn lên, làm chủ cuộc sống đối với tuổi trẻ trong thời đại ngày nay. (Trình bày khoảng từ 7 đến 10 dòng)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu vai trò của khát vọng vươn lên, liên hệ với trách nhiệm của tuổi trẻ hiện nay.

Lời giải chi tiết

Có thể theo hướng sau:

+ Giúp tuổi trẻ nhận thức đầy đủ, sâu sắc về trách nhiệm của bản thân trong việc lựa chọn và theo đuổi những giá trị sống đẹp (sống có lý tưởng; có tinh thần cầu tiến, sự kiên trì, bền bỉ…)

+ Tiếp thêm động lực, sức mạnh để vượt qua mọi thử thách, kiến tạo những giá trị vật chất và tinh thần, có cơ hội thăng tiến, khẳng định giá trị bản thân.

+ Có những cống hiến tích cực cho cộng đồng; góp phần bảo vệ, xây dựng, phát triển đất nước trong thời đại mới.

Giải thích:

Khát vọng vươn lên và làm chủ cuộc sống có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với tuổi trẻ ngày nay. Khát vọng giúp mỗi người xác định mục tiêu sống đúng đắn và có động lực để học tập, rèn luyện. Trong thời đại hội nhập, khát vọng còn giúp thế hệ trẻ chủ động tiếp thu tri thức mới, sáng tạo và cống hiến cho xã hội.

 

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close