Đọc hiểu Non nước Hạ Long (Mạnh Thường) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đảo đá Hạ Long dưới bàn tay sắp xếp thần kì của tạo hoá không chỉ tạo nên những tác phẩm điêu khắc hoành tráng mà còn tạo nên những công trình kiến trúc tự nhiên, mĩ lệ. Các đảo này hoặc đứng đơn độc giữa luồng lạch (hòn Đũa, hòn Gà Trọi,...) hoặc dựa vào sườn một dãy đá lớn khác (hòn Yên Ngựa, hòn Bướm,...). Có hòn bề thế bốn mặt phẳng lì, bóng nhẵn như những khối

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

NON NƯỚC HẠ LONG

(Trích)

Đảo đá Hạ Long dưới bàn tay sắp xếp thần kì của tạo hoá không chỉ tạo nên những tác phẩm điêu khắc hoành tráng mà còn tạo nên những công trình kiến trúc tự nhiên, mĩ lệ. Các đảo này hoặc đứng đơn độc giữa luồng lạch (hòn Đũa, hòn Gà Trọi,...) hoặc dựa vào sườn một dãy đá lớn khác (hòn Yên Ngựa, hòn Bướm,...). Có hòn bề thế bốn mặt phẳng lì, bóng nhẵn như những khối gỗ mun (hòn Âm, hòn Đỉnh Hương). Có hòn uốn lượn, càng lên cao càng thon nhỏ, sắc nhọn. Trên đó các loài dây leo, cây dại, các loài cây thân gỗ như chổi, sâm, thông đá... phủ lên một màu xanh mượt. Vào mùa hạ, lớp dây leo, cây dại đua nhau nở hoa muôn màu rực rỡ vàng, đỏ, xanh, tím,..., nổi lên giữa màu xanh bất tận giữa biển trời bao la. Lúc này, Hạ Long vào mùa gió nồm nam. Ngọn gió vô tận thổi từ đại dương vượt qua lớp đảo đá mang vào đất liền cái mát lạnh của biển cả. Những sớm hè, khi vì sao mai còn thắp sáng đỉnh núi Bài Thơ, dọc bờ Bãi Cháy ta đã bắt gặp hàng nghìn du khách ngồi đón gió và ngắm mặt trời đằng đông. Ánh nắng mặt trời trải lên mặt vịnh những dải màu đan xen xanh tím. Bóng các đảo đá in xuống mặt nước lung linh nhiều hình thù xanh đen ngoằn ngoèo kì dị. Ấy cũng là lúc buồm trắng, buồm nâu từ nhiều cửa biển như những chú bướm chập chờn, lách lượn qua rừng đảo ùa vào bến nhộn nhịp. Chiều tà, khi nắng tắt, mặt biển chuyển từ xanh lục sang màu huyết dụ, đảo đá từ màu lam ngả dần sang màu tím. Giữa mùa hè, khi gió đại dương bỗng dưng ngừng thổi và cái nóng oi bức trùm lên bãi bờ, ấy là lúc báo hiệu một trận mưa rào, hay một cơn bão dữ dội đang xuất hiện nơi nào đó trên Thái Bình Dương.

Mùa thu đem đến cho Hạ Long những đêm trăng huyền ảo. Ánh trăng thu vàng dịu chiếu xuống mặt vịnh lung linh. Mặt nước như được dát một lớp thuỷ ngân lóng lánh. Dưới ánh trăng mờ ảo, đảo đá im lìm hiện lên trong cảnh tranh tối tranh sáng. Đảo quen thuộc, giờ bỗng trở nên xa lạ, huyền bí trong đêm trăng thu.

Mùa xuân, khi rừng táo, rừng mơ quanh bờ vịnh nở rộ là lúc Hạ Long mở ra một thế giới thiên nhiên huyền ảo. Buổi sớm xuân, đảo Hạ Long chập chờn trong màn sương bạc mung lung.

Những ngày sương đi giữa Hạ Long ta cảm thấy đảo đá vừa lạ vừa quen, mờ mờ, ảo ảo. Xung quanh ta sương buông trắng xoá. Thuyền đi trong sương ta ngỡ như đi trong mây bồng bềnh. Tiếng sóng vỗ lộp bộp trên mạn thuyền, tiếng gõ thuyền lộc cộc của các bạn chài gần lắm, mà ngỡ là xa vời vợi.

(Mạnh Thường, Theo Almanach – những nền văn minh thế giới, NXB Văn hoá - Thông tin Hà Nội, 1999)

Câu 1

Đoạn trích trên cung cấp thông tin gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc nhan đề và nội dung văn bản, xác định đối tượng được giới thiệu, thuyết minh trong toàn bộ đoạn trích.

Lời giải chi tiết

Đoạn trích cung cấp thông tin về đào đá Hạ Long.

Giải thích:

Toàn bộ văn bản tập trung giới thiệu hình dáng, màu sắc, cảnh quan của các đảo đá cùng vẻ đẹp của vịnh Hạ Long vào mùa hạ, mùa thu và mùa xuân.

Mở rộng

- Văn bản thông tin được viết nhằm mục đích chủ yếu là cung cấp thông tin cho người đọc.

- Để truyền tải thông tin sinh động, hiệu quả, văn bản thông tin có thể sử dụng kết hợp nhiều nguồn thông tin, nhiều cách trình bày (dạng chữ, dạng hình ảnh/ sơ đồ/ bảng biểu,…), nhiều phương thức biểu đạt (thuyết minh, miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận,…)

- Các yếu tố hình thức: nhan đề - sapo - đề mục – chữ in nghiêng, in đậm – phương tiện phi ngôn ngữ

Link tham khảo: Văn bản thông tin là gì? Một số yếu tố của văn bản thông tin

Câu 2

Thông tin trong đoạn trích được trình bày ở những phương diện nào? Theo trình tự nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các nội dung chính được tác giả giới thiệu và quan sát cách sắp xếp các nội dung đó trong văn bản.

Lời giải chi tiết

Thông tin (về đảo đá Hạ Long) được trình bày ở những phương diện: vị trí, hình dáng và cảnh sắc qua các mùa. Trình tự: thời gian các mùa (mùa hè, mùa thu, mùa xuân).

Giải thích:

Đầu tiên, tác giả giới thiệu khái quát vẻ đẹp và hình dáng đa dạng của các đảo đá Hạ Long. Sau đó, tác giả miêu tả vẻ đẹp của Hạ Long theo từng mùa trong năm.

Mở rộng

- Một số mô hình tổ chức thông tin chính:

+ Tổ chức thông tin theo trật tự thời gian

+ Tổ chức thông tin theo trật tự nhân quả

+ Tổ chức thông tin theo tầm quan trọng của vấn đề

+ Tổ chức thông tin theo quan hệ so sánh hoặc tương phản

Link tham khảo: Văn bản thông tin là gì? Một số yếu tố của văn bản thông tin

Câu 3

Phân tích hiệu quả phép tu từ so sánh trong câu văn sau: “Ấy cũng là lúc buồm trắng, buồm nâu từ nhiều cửa biên như những chú bướm chập chờn, lách lượn qua rừng đảo ùa vào bến nhộn nhịp”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hình ảnh được so sánh và hình ảnh dùng để so sánh; phân tích điểm tương đồng giữa hai hình ảnh, từ đó làm rõ giá trị biểu đạt hình ảnh và cảm xúc của tác giả.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh: "buồm trắng, buồm nâu" được so sánh với "những chú bướm chập chờn".

- Tác dụng:

+ Gợi lên vẻ đẹp mềm mại, sinh động của những cánh buồm đang lướt trên mặt vịnh.

+ Làm nổi bật sự nhộn nhịp, tươi vui của cảnh biển Hạ Long.

+ Giúp bức tranh thiên nhiên trở nên giàu hình ảnh, giàu sức gợi và hấp dẫn hơn.

+ Thể hiện sự ngưỡng mộ, yêu mến của tác giả trước vẻ đẹp thơ mộng của Hạ Long.

Giải thích:

Tác giả đã liên tưởng những cánh buồm trắng, buồm nâu đang di chuyển trên mặt biển với những cánh bướm đang bay lượn. Hình ảnh so sánh này khiến cảnh vật trở nên mềm mại, duyên dáng và đầy sức sống. Người đọc có thể hình dung được hoạt động tấp nập của tàu thuyền và cảm nhận được vẻ đẹp thơ mộng, quyến rũ của vịnh Hạ Long

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Đoạn trích cho thấy tình cảm gì của tác giả đối với Hạ Long?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn văn, chú ý những từ ngữ miêu tả giàu cảm xúc, những hình ảnh đẹp về cảnh sắc Hạ Long để nhận xét tình cảm, thái độ của tác giả.

Lời giải chi tiết

Đoạn trích thể hiện tình yêu mến, niềm tự hào, sự ngợi ca và say mê của tác giả trước vẻ đẹp độc đáo, hùng vĩ mà thơ mộng của Hạ Long.

Giải thích:

Tác giả sử dụng nhiều từ ngữ giàu sức gợi như: "thần kì", "mĩ lệ", "huyền ảo", "lung linh", "bồng bềnh"... để miêu tả vẻ đẹp của Hạ Long qua các mùa trong năm. Điều đó cho thấy tác giả có sự quan sát tinh tế, cảm nhận sâu sắc và tình cảm yêu quý đặc biệt đối với danh lam thắng cảnh nổi tiếng này.

Mở rộng

Thái độ, ý kiến, quan điểm của người viết trong văn bản thông tin thường được trình bày dưới dạng những phát biểu thể hiện niềm tin, cảm nhận hoặc suy nghĩ của người viết về một vấn đề/ đối tượng nào đó.

Link tham khảo: Các yếu tố và cách triển khai của văn bản thông tin

Câu 5

Giả sử, đọc xong văn bản, em dự định rủ bạn bè đi tham quan Hạ Long, em sẽ chọn thời điểm mùa nào trong năm để đến Hạ Long? Thông tin nào trong văn bản và trong hiểu biết của em giúp em có quyết định đó? Trình bày trong khoảng 5 - 7 dòng.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Lựa chọn một mùa được miêu tả trong văn bản; nêu lí do dựa trên thông tin của văn bản kết hợp với hiểu biết thực tế của bản thân.

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Em sẽ chọn đến Hạ Long vào mùa thu. Mùa thu đem đến cho Hạ Long những đêm trăng huyền ảo, mặt nước lung linh như được dát bạc và các đảo đá trở nên huyền bí dưới ánh trăng. Bên cạnh đó, theo hiểu biết của em, thời tiết mùa thu thường mát mẻ, ít mưa bão hơn mùa hè nên thuận lợi cho việc tham quan, ngắm cảnh và đi thuyền trên vịnh. Vì vậy, mùa thu là thời điểm thích hợp để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp thơ mộng của Hạ Long

Giải thích:

Đoạn văn trên đã nêu rõ được những lí do lựa chọn mùa thu, có sự kết hợp giữa những thông tin trong văn bản và hiểu biết cá nhân.

Mở rộng

Hạ Long là một trong những thắng cảnh nổi tiếng của Việt Nam, được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Mỗi mùa, Hạ Long đều mang một vẻ đẹp riêng, thu hút lượng lớn du khách trong nước, quốc tế tới thăm.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close