Đọc hiểu Đạo hiếu chưa tròn (Hoàng Mai) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
Ân dưỡng dục suốt đời ghi tạc
Nghĩa sinh thành nguyện khắc trong tâm
Nắng mưa cha mẹ dãi dầm
Nuôi con khôn lớn âm thầm chở che
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
Ân dưỡng dục suốt đời ghi tạc Nghĩa sinh thành nguyện khắc trong tâm Nắng mưa cha mẹ dãi dầm Nuôi con khôn lớn âm thầm chở che
Quê mình đó bờ tre khóm trúc Vẫn bên con những lúc dặm trường Trong con mãi một tình thương Ơn cha nghĩa mẹ quê hương xóm nghèo
Mùa thu đến mưa heo gió bấc Cha có tròn được giấc ngủ say Mẹ ăn uống có đủ đầy Mặc có đủ ấm những ngày lạnh căm
Con vẫn mãi âm thầm nguyện ước Cha mẹ già luôn được bình an Mùa về tháng bảy vu lan Chưa tròn đạo hiếu trách thân tủi hờn.
(Đạo hiếu chưa tròn, Hoàng Mai)
Câu 1
Xác định thể thơ của đoạn trích trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào đặc trưng thể loại
Lời giải chi tiết
Thể thơ: thơ song thất lục bát
Giải thích:
Đoạn thơ được tổ chức theo từng khổ gồm hai câu bảy tiếng, tiếp đến một câu sáu tiếng và một câu tám tiếng.
Mở rộng
- Thơ song thất lục bát là thể thơ gồm cặp song thất (bảy tiếng) và cặp lục bát (sáu – tám tiếng) luân phiên kế tiếp nhau trong toàn bài.
- Gieo vần: Tiếng cuối của dòng thất đầu tiên hiệp vần với tiếng thứ năm của dòng thất tiếp theo (vần trắc). Tiếng cuối của dòng thất tiếp theo hiệp vần với tiếng cuối của dòng lục (vần bằng). Tiếng cuối của dòng lục hiệp vần với tiếng thứ sáu của dòng bát (vần bằng). Tiếng cuối của dòng bát hiệp vần với tiếng thứ năm của dòng thất kế đó (vần bằng) và cứ thế tiếp tục.
- Ngắt nhịp: Hai dòng thất được ngắt nhịp lẻ, thường là 3/4; dòng lục và dòng bát ngắt nhịp linh hoạt hơn (dòng lục thường ngắt nhịp 2/2/2, dòng bát thường ngắt nhịp 2/2/2/2).
- Thanh điệu: Về thanh điệu, thanh bằng (B) - trắc (T) của các tiếng ở một số vị trí trong câu thơ là cố định
Tìm những từ ngữ miêu tả tâm trạng lo lắng của người con đối với cha mẹ của mình trong 8 câu thơ cuối.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc 8 câu thơ cuối và xác định những từ ngữ miêu tả tâm trạng lo lắng của người con đối với cha mẹ
Lời giải chi tiết
Những từ ngữ miêu tả tâm trạng lo lắng của người con trong 8 câu cuối:
- “Cha có tròn được giấc ngủ say”
- “Mẹ ăn uống có đủ đầy”
- “Mặc có đủ ấm những ngày lạnh căm”
- “Con vẫn mãi âm thầm nguyện ước”
Giải thích:
Các câu hỏi “Cha có tròn được giấc ngủ say”, “Mẹ ăn uống có đủ đầy”, “Mặc có đủ ấm những ngày lạnh căm” thể hiện sự quan tâm của người con đến từng nhu cầu nhỏ bé trong cuộc sống của cha mẹ. Người con còn “âm thầm nguyện ước” cha mẹ luôn được bình an.
Mở rộng
- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.
- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...
- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.
Câu thơ “Nắng mưa cha mẹ dãi dầm / Nuôi con khôn lớn âm thầm chở che” giúp em hiểu gì về tình yêu thương của cha mẹ?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào ngữ cảnh để xác định tình yêu thương của cha mẹ
Lời giải chi tiết
Câu thơ cho thấy tình yêu thương của cha mẹ là vô điều kiện, dù âm thầm và vất vả nhưng luôn dõi theo, chăm sóc con từng chút nhỏ trong cuộc sống, sẵn sàng hy sinh vì con.
Giải thích:
Hình ảnh “nắng mưa cha mẹ dãi dầm” gợi những tháng ngày cha mẹ phải chịu đựng biết bao khó khăn, vất vả để chăm lo cho gia đình và con cái. Cụm từ “âm thầm chở che” nhấn mạnh sự hi sinh không ồn ào, không đòi hỏi con phải đáp lại của cha mẹ. Cha mẹ luôn ở phía sau, dành cho con tình yêu thương và sự bảo bọc ngay cả khi con không nhận ra hoặc chưa biết trân trọng.
Câu 4
Phân tích ý nghĩa của hình ảnh “quê mình đó bờ tre khóm trúc” trong bài thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào ngữ cảnh và phân tích
Lời giải chi tiết
Hình ảnh “quê mình đó bờ tre khóm trúc” gợi lên:
- Hình ảnh làng quê thân thuộc, gần gũi, nơi nuôi dưỡng con lớn lên.
- Biểu tượng cho tình thương và sự gắn bó của cha mẹ, dù con đi đâu vẫn có quê hương và cha mẹ bên cạnh.
Giải thích:
“Bờ tre”, “khóm trúc” là những hình ảnh quen thuộc của làng quê Việt Nam, gợi không gian mộc mạc, yên bình và thân thương. Trong bài thơ, hình ảnh quê hương xuất hiện ngay sau những câu nói về công ơn cha mẹ, cho thấy quê hương và gia đình có mối gắn bó sâu sắc trong tâm thức của người con. “Quê mình” là nơi lưu giữ tuổi thơ, nguồn cội và tình yêu thương.
Mở rộng
- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.
- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Theo em, thông điệp chính mà bài thơ muốn gửi gắm là gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp
Lời giải chi tiết
Gợi ý:
- Nhắc nhở con cái trân trọng, biết ơn và đền đáp công ơn cha mẹ
- Khơi dậy tình cảm gắn bó với quê hương và những giá trị truyền thống của gia đình
Giải thích:
Trong bài thơ, người con đã khẳng định “Ân dưỡng dục suốt đời ghi tạc / Nghĩa sinh thành nguyện khắc trong tâm”, cho thấy lòng biết ơn sâu nặng đối với cha mẹ. Hình ảnh cha mẹ “dãi dầm”, “âm thầm chở che” làm nổi bật những hi sinh lớn lao mà cha mẹ dành cho con. Đến cuối bài, người con vẫn lo lắng cho sức khỏe, giấc ngủ, bữa ăn và mong cha mẹ “luôn được bình an”, đồng thời tự trách mình vì “chưa tròn đạo hiếu”. Qua đó, bài thơ nhắc nhở mỗi người phải biết yêu thương, quan tâm và báo đáp cha mẹ.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Chàng thì đi cõi xa mưa gió
Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn
Đoái trông theo đã cách ngăn
Tuôn màu mây biếc trải ngàn núi xanh
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Má ngã xuống bên lò bếp đỏ
Thằng giặc kia đứng ngó trừng trừng
Má già nhắm mắt, rưng rưng
"Các con ơi, ở trong rừng U Minh
Danh sách bình luận