Đọc hiểu Cho tôi một mảnh hồn xóm nhỏ (Nguyễn Đăng Độ) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Những từ ngữ, hình ảnh gắn liền với tuổi thơ và người mẹ được tác giả nhắc đến trong khổ thơ thứ nhất: cánh võng mẹ đưa, câu dân ca, bát cơm trắng, tay mẹ xới, nắng mưa, hạt ngọc.

Giải thích:

Đây là những thi liệu mộc mạc, quen thuộc của làng quê Việt Nam. Chúng không chỉ tái hiện một không gian tuổi thơ yên bình, ấm áp mà còn khắc họa rõ nét hình ảnh người mẹ tảo tần, chịu thương chịu khó, chắt chiu từng lời ru, từng hạt gạo để nuôi con khôn lớn.

- Chỉ ra việc phá vỡ trật tự từ: đưa động từ Tạc lên đầu câu thơ.

- Hiệu quả:

+ Về nội dung: khắc ghi sâu đậm hình bóng quê hương trong tâm hồn nhân vật

trữ tình; khẳng định tình cảm sâu sắc bền chặt với cội nguồn.

+ Về nghệ thuật: tạo âm hưởng mạnh mẽ, dứt khoát cho lời thơ, tăng sức gợi

cảm, gợi hình.

Giải thích:

Khi đảo từ "Tạc" lên đầu, tác giả chuyển trọng tâm chú ý vào trạng thái cảm xúc: quê hương không còn là một ký ức mơ hồ, thoảng qua mà đã hóa thành một khối tượng đài vững chắc, găm sâu vào máu thịt của người con xa xứ.

- Đó là tình yêu tha thiết dành cho quê hương, trân trọng những giá trị bình dị

của cội nguồn.

- Tình cảm ấy cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình: một con người

sống ân nghĩa, thủy chung, khơi gợi trong lòng độc giả những rung động nhân

văn về tình yêu xứ sở.

Giải thích:

Tình cảm này không phải là sự bồng bột của tuổi trẻ mà là sự trải nghiệm, lắng đọng sau "quá nửa đời phiêu dạt tha phương".

- Đều sử dụng hình ảnh bát cơm để chỉ thành quả lao động quý giá nuôi sống

con người. Đồng thời khẳng định để có được thành quả ấy phải đánh đổi bằng

sự vất vả, nhọc nhằn.

- Ngợi ca lòng biết ơn, nhắc nhở con người phải có thái độ trân trọng những giá

trị bình dị nhưng thiêng liêng.

Giải thích:

Đều nhằm mục đích thức tỉnh nhận thức của người tiếp nhận về giá trị thực sự của những điều ta đang có.