Đọc hiểu Tổ quốc ở Trường Sa (Nguyễn Việt Chiến) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản và trả lời câu hỏi:
Biển mùa này sóng dữ phía Hoàng Sa
Các con mẹ vẫn ngày đêm bám biển
Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta
Như máu ấm trong màu cờ nước Việt
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản và trả lời câu hỏi:
Biển mùa này sóng dữ phía Hoàng Sa
Các con mẹ vẫn ngày đêm bám biển
Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta
Như máu ấm trong màu cờ nước Việt
Biển Tổ quốc đang cần người giữ biển
Máu ngư dân trên sóng lại chan hòa
Máu của họ ngân bài ca giữ nước
Để một lần Tổ quốc được sinh ra
(Trích Tổ quốc ở Trường Sa, Nguyễn Việt Chiến)
Câu 1
Xác định thể thơ của đoạn thơ trên
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.
Lời giải chi tiết
Thể thơ: thể thơ 8 chữ
Giải thích:
Mỗi câu thơ có 8 chữ, không quy định về số dòng thơ trong một bài.
Mở rộng
- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.
- Đặc điểm thơ tám chữ:
+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.
+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.
+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.
+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4
Em hiểu nghĩa của từ "Mẹ tổ quốc "trong đoạn thơ trên như thế nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào ngữ cảnh và ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh trong đoạn thơ.
Lời giải chi tiết
"Mẹ Tổ quốc" được em hiểu là: hình tượng, đại diện cho cả một đất nước, được xem như người mẹ, luôn sát cánh, tạo ra cảm giác gần gũi, yêu thương, cảm nhận được sự ấm áp, được che chở cho các người lính nơi Trường Sa.
Giải thích:
Tác giả gọi Tổ quốc là "Mẹ" để thể hiện sự gần gũi, thiêng liêng và tình cảm gắn bó sâu nặng giữa đất nước với những người con Việt Nam.
Mở rộng
Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong hai câu thơ sau
"Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta
Như máu ấm trong màu cờ nước Việt"
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định sự vật được so sánh và phân tích tác dụng trong việc biểu đạt nội dung và cảm xúc.
Lời giải chi tiết
- BPTT: so sánh: "mẹ Tổ quốc vấn luôn ở bên ta" - "máu ấm trong màu cờ nước Việt" (từ so sánh: "như")
- Tác dụng:
+ Làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt;
+Nhấn mạnh về tình cảm gắn bó sâu sắc và mãnh liệt, mạnh mẽ giữa nơi đảo xa, nơi biển đảo quê hương và quyết tâm bảo vệ, gìn giữ độc lập chủ quyền cho dân tộc của những người giữ biển; qua đó, cho thấy được tình cảm sâu sắc, sự trân trọng, biết ơn của chính tác giả đối với những người giữ biển. Đồng thời, câu thơ còn cho thấy chính tinh thần lạc quan của họ, sự mạnh mẽ, dũng cảm của họ, họ được "mẹ Tổ quốc" chở che, tình yêu đó ấm áp, là nguồn sống, là màu máu đỏ ấm trong chính màu cờ, sắc áo nước Việt.
Giải thích:
Phép so sánh làm cho câu thơ giàu sức gợi hình, gợi cảm; nhấn mạnh sự hiện diện thiêng liêng, gần gũi của Tổ quốc trong trái tim mỗi người dân Việt Nam.
Mở rộng
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Đoạn thơ thể hiện những tình cảm nào của nhà thơ dành cho biển đảo Tổ quốc
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào nội dung, cảm xúc được thể hiện trong đoạn thơ.
Lời giải chi tiết
Đoạn thơ thể hiện tình yêu biển đảo, tình yêu ngư dân nơi biển đảo, tình yêu, sự gắn bó sâu sắc của chính nhà thơ đối với biển đảo Tổ quốc.
Giải thích:
Tác giả xúc động trước sự hi sinh, gian khổ của những người giữ biển, đồng thời bày tỏ niềm tự hào và tình yêu sâu sắc đối với Tổ quốc.
Mở rộng
Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.
- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...
- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.
Từ đoạn thơ em hãy nêu trách nhiệm bảo vệ biển đảo quê hương của mỗi công dân trong hoàn cảnh hiện tại
Xem lời giải
Phương pháp giải
Liên hệ nội dung đoạn thơ với thực tế cuộc sống.
Lời giải chi tiết
Từ đoạn thơ, em nhận ra được trách nhiệm bảo vệ biển đảo quê hương của mỗi công dân trong hoàn cảnh hiện tại:
- Mỗi công dân nên có ý thức khẳng định và bảo vệ biển đảo quê hương không chỉ qua hành động mà còn qua lời nói.
- Mỗi công dân cần có ý thức nâng cao trách nhiệm để gìn giữ và bảo vệ biển đảo. Nâng cao ý thức trong việc bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm môi trường đất, nước và môi trường biển.
Giải thích:
Biển đảo là một phần lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc nên mỗi công dân đều có trách nhiệm chung tay bảo vệ và giữ gìn.
Câu 6
Xác định nghĩa của từ “Mẹ Tổ quốc” trong đoạn thơ trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào ngữ cảnh, các hình ảnh đi kèm và ý nghĩa biểu tượng của từ “Mẹ” để xác định nghĩa của “Mẹ Tổ quốc”.
Lời giải chi tiết
“Mẹ Tổ quốc” là cách gọi hình tượng hóa Tổ quốc như một người mẹ, thể hiện đất nước luôn gần gũi, yêu thương, che chở và đồng hành với những người con đang ngày đêm giữ gìn biển đảo.
Giải thích:
Tác giả gọi Tổ quốc là “Mẹ” để nhấn mạnh sự thiêng liêng, gần gũi và tình yêu thương sâu nặng của đất nước đối với nhân dân. Hình ảnh ấy đồng thời thể hiện tình cảm gắn bó, biết ơn và tự hào của những người con Việt Nam đối với Tổ quốc.
Mở rộng
Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến
Khái quát những hình ảnh, sự việc và cảm xúc nổi bật trong đoạn thơ, từ đó xác định nội dung chính.
Lời giải chi tiết
Đoạn thơ thể hiện tình yêu, niềm tự hào và sự gắn bó sâu sắc với biển đảo Tổ quốc, đồng thời ca ngợi những người ngư dân, người giữ biển đã không quản gian khổ, sẵn sàng hi sinh để bảo vệ chủ quyền biển đảo quê hương.
Giải thích:
Qua những hình ảnh “sóng dữ phía Hoàng Sa”, “ngày đêm bám biển”, “máu ngư dân trên sóng”, “bài ca giữ nước”, tác giả làm nổi bật sự gian khổ và hi sinh của những người đang bám biển, giữ biển. Họ không chỉ lao động để mưu sinh mà còn góp phần bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Qua đó, đoạn thơ bộc lộ lòng yêu nước, niềm tự hào và sự trân trọng, biết ơn của nhà thơ đối với những người giữ biển.
Mở rộng
Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…
NHẶT BÌNH YÊN TRONG KHU VƯỜN NĂM THÁNG
(Lương Đình Khoa)
Con muốn về thăm lại mảnh vườn xưa
Nơi yêu thương vương tháng ngày tuổi nhỏ
Bốn phương trời, tìm đâu bình yên thế
Cùng mẹ cha mong ngóng bóng lặng thầm.
MÙA THU CHO CON
Nắng mùa thu như ươm vàng rót mật
Tiếng trống trường rộn rã bước chân vui
Niềm hân hoan trong ánh mắt rạng ngời
Con đến trường học bao điều mới lạ
TỰ TÌNH VỚI QUÊ HƯƠNG (Lê Gia Hoài)
Quê hương ơi! yêu dấu tự ngàn đời
Đẹp từ lúc trong nôi lời mẹ hát
Bến đò xưa dòng Lô giang ào ạt
Con nước đôi bờ thắm vị phù sa.
Đọc bài thơ Gửi Sa Pa (Lê Gia Hoài) và trả lời các câu hỏi:
Trong mắt em Sa Pa duyên dáng quá
Đẹp diệu huyền như một bản hoà ca
Nắng che nghiêng bốn mùa xanh mắt lá
Núi điệp trùng như những ngón tay đan.
Đọc văn bản dưới đây
SAU GIỜ TRỰC CHIẾN
Trực chiến về, mẹ hát ru con
Lối ngõ thôn thơm mùi ổi chín
Sau cơn mưa khí trời ngọt lịm
Đêm xanh ngời khi ngôi sao lên
Danh sách bình luận