Đọc hiểu Tự tình với quê hương (Lê Gia Hoài) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

TỰ TÌNH VỚI QUÊ HƯƠNG (Lê Gia Hoài) Quê hương ơi! yêu dấu tự ngàn đời Đẹp từ lúc trong nôi lời mẹ hát Bến đò xưa dòng Lô giang ào ạt Con nước đôi bờ thắm vị phù sa.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc bài thơ dưới đây và trả lời các câu hỏi:

TỰ TÌNH VỚI QUÊ HƯƠNG (Lê Gia Hoài)

Quê hương ơi! yêu dấu tự ngàn đời

Đẹp từ lúc trong nôi lời mẹ hát

Bến đò xưa dòng Lô giang ào ạt

Con nước đôi bờ thắm vị phù sa.


Tuổi thơ con đẹp tựa một bài ca

Ngọn Tam Đảo reo âm vang hùng vĩ

Tháp Bình Sơn vững vàng bao thế kỉ

Đứng mặc trầm như đá tạc vào thơ.


Con lớn lên theo từng trang sách vở

Thầy dạy cho biết yêu tiếng quê mình

Thơ Xuân Hương ấm mãi vành môi xinh

Con thuộc nằm lòng như mẹ thuộc lời ru.


Tổ quốc gọi con bước vào quân ngũ

Khoác trên mình màu áo lính thân thương

Đêm đứng gác sao lòng thấy vấn vương

Nhớ Đồng Đậu, nhớ Tây Thiên vời vợi.


Vĩnh Phúc ơi! lòng con luôn mong đợi

Được trở về với làng gốm Hương Canh

Được trở về với Đại Lải mát xanh

Để được yêu thêm mảnh đất biếc quê mình.

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ bài thơ, đếm số tiếng trong mỗi dòng và đối chiếu với đặc điểm của các thể thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: 8 chữ

Đặc điểm: mỗi câu thơ đều có 8 tiếng

Giải thích:

Các dòng thơ trong bài đều gồm 8 tiếng.

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ

Câu 2

Xác định hình ảnh được sử dụng để so sánh với tuổi thơ con trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ câu thơ, xác định từ ngữ so sánh và chỉ ra hai sự vật được đặt trong quan hệ so sánh. 

Lời giải chi tiết

- Hình ảnh so sánh được sử dụng để so sánh "tuổi thơ con" là: Tuổi thơ con đẹp tựa một bài ca

- So sánh "tuổi thơ con" với "một bài ca"

Giải thích:

Tác giả dùng từ so sánh "tựa" để ví tuổi thơ với một bài ca.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 3

Trình bày hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời tâm sự con với mẹ trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc văn bản và xác định giá trị nghệ thuật của hình thức lời tâm sự

Lời giải chi tiết

Bài thơ là lời thủ thỉ tâm tình của mẹ và con, trong lời tâm tình ấy người con tỉ tê với mẹ về những cảnh đẹp, những danh thắng quê hương. Và những tình yêu quê hương ấy chính là những tình cảm mẹ bồi dưỡng cho tâm hồn con qua những lời ru, tiếng hát. Con cùng mẹ thủ thỉ về những cảnh sắc , những kỉ niệm ấu thơ. Những tâm sự nhẹ nhàng, những lời ru ấm áp đã tạo nên một trái tim đầy tình yêu, sự trân trọng quê hương.

Giải thích:

Lời tâm sự khiến bài thơ trở nên giàu cảm xúc, giúp người đọc cảm nhận rõ sự gắn bó của người con với mẹ và với mảnh đất đã nuôi dưỡng mình. 

Câu 4

Nêu sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình con trong văn bản

Xem lời giải
Phương pháp giải

Theo dõi mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình từ đầu đến cuối bài thơ để nhận xét sự thay đổi trong tình cảm. 

Lời giải chi tiết

Cảm xúc của nhân vật trữ tình từ nhẹ nhàng, đằm thắm trở nên thiết tha,da diết. Đó chính là sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình khi nhắc về quê hương. Tình cảm mới đầu là những hồi ức, những kỉ niệm đầy dịu dàng. Nhưng càng nhớ, càng hoài niệm thì lại càng sâu đậm, càng khao khát được trở về. 

Giải thích:

Mạch cảm xúc được phát triển theo trình tự thời gian: tuổi thơ - trưởng thành → xa quê → mong ngày trở về, làm nổi bật tình yêu quê hương ngày càng sâu đậm.

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ

Câu 5

Từ tâm trạng của nhân vật trữ tình con trong văn bản, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về ý nghĩa của quê hương trong hành trình trưởng thành của mỗi con người.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ nội dung bài thơ với thực tế cuộc sống để trình bày suy nghĩ về vai trò của quê hương đối với mỗi con người. 

Lời giải chi tiết

Quê hương là hai tiếng gọi thân thương đã khắc sâu vào trái tim vào tim mỗi con người. Con người có quê hương như cây có cội như nước có nguồn. Quê hương là cái nôi nuôi dưỡng thể xác và tâm hồn mỗi người. Quê hương là những đồng lúa xanh rì, là bờ sông tắm mát, là những kỉ niệm cùng bè bạn thuở nhỏ. Quê hương cho ta dòng sữa mẹ nuôi dưỡng trái tim và tâm hồn, dạy ta biết yêu, biết trân trọng những kỉ niệm, hồi ức và biết ơn những gì đã được nhận. Quê hương cũng là bến đỗ tâm hồn, là vòng tay vỗ về khi ta mệt mỏi, yếu đuối. Bất cứ người con nào khi xa quê trở về đều cảm thấy thanh thản, yên bình bởi cái không khí quen thuộc, bởi con người mộc mạc nơi xứ mình.

Giải thích:

Nhân vật trữ tình luôn nhớ quê hương dù đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Điều đó cho thấy quê hương là cội nguồn sức mạnh, là động lực giúp con người trưởng thành và vượt qua khó khăn.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close