Đọc hiểu Viếng lăng Bác (Viễn Phương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

- Tác giả sử dụng từ “thăm” để thay cho từ “viếng” là từ nói giảm nói tránh.

- “Thăm” là đến gặp gỡ, chuyện trò với người còn sống, đang sống. Dùng từ “thăm” nhà thơ muốn khẳng định Bác vẫn còn sống mãi trong lòng người dân Việt Nam và vừa gợi được sự thân mật gần gũi. Qua đây cũng gợi lên sự yêu thương, kính mến của tác giả dành cho Bác.

Giải thích:

Nếu dùng từ "viếng" sẽ gợi sự mất mát, chia li. Trong khi đó, từ "thăm" giúp giảm bớt nỗi đau, thể hiện niềm tin rằng Bác vẫn luôn hiện diện trong trái tim mỗi người dân. Qua cách dùng từ tinh tế ấy, tác giả bộc lộ lòng kính yêu, biết ơn với Bác Hồ.

- Hình ảnh cây tre cuối bài lặp lại theo cấu trúc đối ứng như một sự khẳng định trung hiếu là phẩm chất cốt lõi của con người trong thời kì đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

- Đó cũng là ấn tượng sâu sắc của tác giả về hình ảnh hàng tre quanh lăng Bác. Ở đây, hình ảnh cây tre đã mang nét nghĩa mới so với hình ảnh cây tre ở khổ thơ thứ nhất. Trong phần mở đầu, hình ảnh hàng tre xuất hiện với dáng đứng thẳng cho dù phải đương đầu với bão táp mưa sa. Thì tới cuối bài thơ tác giả lại khao khát trở thành cây tre trung hiếu để có thể được đứng canh gác cho Người, đây chính là ước nguyện chân thành, tha thiết của tác giả Viễn Phương.

Giải thích:

Việc lặp lại hình ảnh cây tre vừa tạo sự liên kết chặt chẽ cho bài thơ, vừa nhấn mạnh vẻ đẹp của dân tộc Việt Nam và khẳng định lòng trung thành, biết ơn của nhân dân đối với Bác Hồ.

- Giọng điệu của bài thơ vừa trang nghiêm, sâu lắng vừa tha thiết, đau xót, tự hào, thể hiện tâm trạng xúc động khi tác giả vào lăng viếng Bác.

- Giọng điệu được tạo nên bởi nhiều yếu tố: thể thơ, nhịp điệu, từ ngữ, hình ảnh.. Cách gieo vần bằng, vần trắc.

+ Những vần bằng liên tiếp diễn tả dòng cảm xúc dâng trào, các vần trắc thể hiện sự nuối tiếc, xót xa.

+ Với nhịp thơ chậm, bài thơ lột tả được sự nghiêm trang, thành kính.

+ Riêng với khổ cuối, nhịp thơ có nhanh hơn cùng với điệp từ muốn làm được lặp đi lặp lại ba lần như thể hiện mong ước thiết tha và lưu luyến của tác giả.

Giải thích:

Giọng điệu của bài thơ thay đổi theo diễn biến cảm xúc của tác giả nhưng luôn thống nhất ở tình cảm kính yêu và biết ơn vô hạn dành cho Bác Hồ.

- Mỗi người Việt Nam cần luôn kính yêu, biết ơn và ghi nhớ công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

- Cần học tập những phẩm chất cao đẹp của Người

- Sống có lí tưởng, có trách nhiệm với Tổ quốc, góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước.

-...

Giải thích:

Qua niềm xúc động, lòng thành kính và ước nguyện được hóa thành con chim, đóa hoa, cây tre trung hiếu để mãi ở bên Bác, Viễn Phương đã thể hiện tình cảm sâu nặng đối với Bác Hồ. Từ đó, nhà thơ gửi gắm thông điệp về truyền thống "uống nước nhớ nguồn", lòng biết ơn các bậc tiền nhân và khát vọng tiếp nối những giá trị tốt đẹp mà Bác để lại cho dân tộc.

Câu thơ “Nghe nhói ở trong tim” diễn tả nỗi đau đớn, xót xa và tiếc thương vô hạn của nhà thơ khi đứng trước thi hài Bác. Dù biết Bác vẫn sống mãi trong sự nghiệp và trong trái tim dân tộc, tác giả vẫn không thể kìm nén nỗi đau trước sự thật Bác đã ra đi.

Giải thích:

Từ “nhói” gợi một nỗi đau đột ngột, sâu sắc, như chạm vào tận trái tim. Câu thơ thể hiện sự mâu thuẫn giữa lí trí “Vẫn biết trời xanh là mãi mãi” và cảm xúc “mà sao nghe nhói ở trong tim”, qua đó làm nổi bật lòng kính yêu, thương tiếc sâu nặng của nhà thơ đối với Bác.