Đọc hiểu Mẹ (Bằng Việt) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Từ ngữ thể hiện hình ảnh người mẹ: dáng mẹ ân cần, lặng lẽ; tiếng chân rất nhẹ

Giải thích:

Các cụm từ “dáng mẹ ân cần, lặng lẽ”, “tiếng chân đi rất nhẹ” (khổ 1) khắc họa hình ảnh người mẹ dịu dàng, chăm sóc con một cách âm thầm, chu đáo.

- Đảo ngữ: tình máu mủ

- Tác dụng: Nhấn mạnh tình yêu thương, quan tâm của mẹ luôn dành cho con.

Giải thích:

Cụm “tình máu mủ” được đưa lên đầu câu (khổ cuối). Cách diễn đạt này nhấn mạnh tình cảm ruột thịt sâu nặng mà người mẹ dành trọn cho con.

Chủ đề: Tình mẫu tử

Giải thích:

Các chi tiết về sự chăm sóc, hy sinh của mẹ (nấu ăn, chăm con, dồn hết tình thương) xuất hiện xuyên suốt bài thơ.

Đoạn trích gợi cho em suy nghĩ:

- Người mẹ Việt Nam luôn yêu thương, quan tâm hết mực đến con cái.

- Họ là những người phụ nữ tần tảo, chịu khó.

- Họ là những người suốt một đời hi sinh thầm lặng

- …

Giải thích:

Bài thơ khắc họa người mẹ ân cần, hy sinh thầm lặng vì con (các khổ thơ).

Ý nghĩa của hai câu thơ:

- Hình ảnh người lính trong cơn mê man vẫn bị ám ảnh bởi những vùng núi rừng xa lạ nơi chiến trường gian khổ.

- Khi tỉnh dậy, hình ảnh người mẹ dịu dàng, chăm sóc bên cạnh đã làm tan biến mọi xa lạ, hiểm nguy. “có mẹ, hóa thành quê” chính tình thương yêu mà mẹ dành cho người chiến sĩ đã khiến cho mảnh đất xa lạ trở nên gắn bó, thân thuộc như chính quê hương mình.

=> Hai câu thơ mang ý nghĩa khái quát sâu sắc, vừa mang tính cá nhân, vừa có ý nghĩa biểu tượng lớn: Mẹ chính là đại diện cho bao bà mẹ hậu phương khác hết lòng thương yêu chiến sỹ như con đẻ; mẹ không chỉ là nơi chốn, mà là cội nguồn, là điểm tựa tinh thần, là hiện thân của quê hương, của tình đất nước bao dung, dịu dàng, che chở...

Giải thích:

Cụm từ “hóa thành quê” nhằm khẳng định quê hương không chỉ là một địa danh cụ thể mà còn là nơi có tình yêu thương, sự chở che và nguồn cội thân thương. Đối với người con, sự hiện diện của mẹ đã xua tan cảm giác cô đơn, đau đớn và biến nơi xa lạ thành mái ấm thân thuộc.

- Tình cảm của tác giả đối với người mẹ được thể hiện trong đoạn trích: Trân trọng, biết ơn và ghi nhớ suốt đời mình những tình cảm sâu đậm và thiêng liêng mà người mẹ hậu phương đã dành cho mình.

- Thông điệp có ý nghĩa nhất: HS nêu một thông điệp ý nghĩa rút ra từ đoạn thơ. Ví dụ:

+ Ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử

+ Tình cảm quân dân thiêng liêng như tình máu mủ...

Giải thích:

Qua những hồi tưởng về dáng mẹ, tiếng chân nhẹ, những món ăn dân dã và sự chăm sóc tận tụy của mẹ, tác giả bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với tình yêu thương vô điều kiện mà mẹ dành cho mình. Chính tình mẹ đã trở thành nguồn sức mạnh giúp người con vượt qua đau đớn và khó khăn trong chiến tranh.

Nội dung: Văn bản tái hiện những kỉ niệm thấm đượm tình quân dân sâu nặng khi tác giả tham gia kháng chiến và bị thương, đã được người mẹ ở đó yêu thương, chăm sóc tận tình. Qua đó, tác giả bày tỏ tình cảm yêu thương, lòng biết ơn sâu nặng với những người mẹ hậu phương.

Giải thích:

Trong những ngày nằm điều trị vết thương, người con luôn nhớ đến hình ảnh người mẹ ân cần chăm sóc từ bữa ăn, giấc ngủ đến từng cử chỉ nhỏ. Tình yêu thương của mẹ đã trở thành nguồn động viên, an ủi lớn lao, giúp người chiến sĩ vượt qua đau đớn và cảm nhận được hơi ấm quê hương giữa những năm tháng chiến tranh.