Đọc hiểu Bà cổ tích (Anh Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Bà cổ tích (Anh Vũ) Là trẻ con, it đứa không mê cổ tích. Tôi cũng thể thôi. Ngoài bao nhiêu cổ tích Việt Nam, tôi còn biết thêm nhiều chuyện dân gian, thần thoại các nước. Tất cả đều nhờ sách báo, chiếu bóng, tivi.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Bà cổ tích (Anh Vũ)

Là trẻ con, it đứa không mê cổ tích. Tôi cũng thể thôi. Ngoài bao nhiêu cổ tích Việt Nam, tôi còn biết thêm nhiều chuyện dân gian, thần thoại các nước. Tất cả đều nhờ sách báo, chiếu bóng, tivi. Riêng cảnh quấn quýt nghe bà kể chuyện, tôi chưa hề được sống qua một lần. [ ... ] Là trẻ con, đứa nào không háo hức chờ nghe chuyện ngày xưa. Sao chẳng có tôi trong lũ trẻ đó? Bà ngoại tôi xa, bà nội tôi làm công nhân cùng trong thị xã này, nhưng vẫn ở căn hộ tập thể nhà máy, mấy khi tôi được gặp.

Còn người bà cổ tích, nhiều lúc tôi lại ngỡ đang ngồi trước mặt ... Khẽ cau mày mắng yêu lũ cháu vỏi vĩnh xong, bà bỗng móm mém cười. Bà hiền từ ngẩng lên, khuôn mặt ngời ngợi ánh trăng, nhắn nha câu vào chuyện muôn thuở. Rằng ngày xửa ngày xưa ... Tiếng bà rủ rỉ xa gần, lúc vui lúc buồn Như tiếng ngân của có cây xóm mạc. Như tiếng vọng của đất cát trời đêm... Chuyện bà kể, dắt dìu miên man, tối này gối sang tối khác. Bà là nguồn cổ tích chẳng bao giờ vơi cạn. Tôi trỏng rõ dòng chảy sóng sánh lấp loáng. Tôi nhảy xuống tùm tũm tập bơi, tập lặn. Nước mát vỗ quanh tôi nổi bọt. Hoa sóng phập phồng bao bóng dáng kì ảo của cô Tấm, chàng Sọ Dừa, nàng Tiên, ông Bụt. Rồi quan Trạng, lão Phú ông ...

Những nhân vật ấy tôi thuộc tự tấm bé, thuở vỡ lòng học chữ, bà nội mua cho quyển truyện tranh làm quà. Tôi đã biết đánh vần từ tập "Tấm Cám" đó. Bây giờ vẫn thèm nghe ai kể lại, cho mình ôn đủ câu nhớ câu quên. Biết tìm đầu người xưa cũ ấy?

Bà nội tôi tất bật suốt ngày. Lâu lâu mới thấy bà phóng xe máy ghé qua. Mãi gần đây, cô tôi đi lấy chồng, chú út vào đại học, bà có dịp đến nhà tỏi lâu hơn. Nhớ lần ấy, chú mèo con cứ quần bên bà. Tôi đuổi mãi không xong, tức lắm, dư dứ định đả nó mấy lần. Bà cười vuốt ve lưng con vật, nựng nịu như nói cùng ai: "Tội nghiệp nhỉ ... Bé tí thế này sao cứ bị dậm dọa. Thôi nằm ngoan ngoan đây nào ... "

Tôi lạ lùng nhìn con vật tinh nghịch cuộn khoanh góc ghế ra vẻ khoải chí. Suốt buổi nó không còn chạy trước nhày sau, vưởng víu lung tung nữa. Tiếng gừ gừ chú mềo con, êm ả như của đêm trăng nào quen lắm. Như tự thời con vật còn hiểu được tiếng ngườt

Tình cờ, bà đến bên cửa sở, có chậu cảnh chả hiểu sao héo rũ. Bà xuýt xoa: "Thứ hồng quế này quý lắm. Ai nỡ để chết khô thế này. Nào, hồng tươi lên nhé.... ". Ngọn cây mềm oặt, dưới cơn mưa nhẹ tay bà, chợt cứng cáp đứng lên. Mấy nụ xúm xít he hé nở. Nụ bụ nhất xoe cánh hoa đỏ thắm ngan ngát. Tôi đứng lặng giữa làn hương hồng lâng lâng, chợt tường đến đâu đây, những giàn lý bút nhài. Có lẽ mình đang được sống cảnh bà kể chuyện thật chăng?

Hoa còn nở, bà đã phải về. Con mèo meo meo muốn vọt theo. Tôi vội cúi xuống bế nó lên đặt ngồi bên bậc cửa cạnh chậu hồng, Mấy đứa chúng tôi cùng mê mải, dõi theo mãi bóng xe máy tàng tàng của bà, đang hóa dần trong dòng sông đường phố vừa lên đèn. Đông đúc. Vội vã... Tấm áo công nhân bạc phếch vai, và mái tóc cắt cao uốn gọn, với mùi khói xăng xe, tìm đâu trong chuyện ngày xưa?

(Theo 100 truyện hay cực ngắn, NXB Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh, 1999)

Câu 1

Xác định ngôi kể của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định đại từ xưng hô trong bài (“tôi”, “ta”…)

Lời giải chi tiết

Ngôi thứ nhất (xưng “tôi”).

Giải thích:

Toàn bài dùng “tôi” để kể (ngay từ đầu đoạn)

Mở rộng

Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

Câu 2

Trong văn bản, nhân vật “tôi” có quan hệ như thế nào với người bà được nhắc đến?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm chi tiết xưng hô, cách gọi trong văn bản (ví dụ: “bà nội”, “bà ngoại”) để xác định mối quan hệ giữa các nhân vật.

Lời giải chi tiết

Nhân vật “tôi” là cháu của người bà (cụ thể là bà nội).

Giải thích:

Trong đoạn đầu văn bản có chi tiết “bà nội tôi…”, từ đó xác định rõ mối quan hệ huyết thống là bà – cháu

Mở rộng

Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 3

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong những câu văn sau:

“Tiếng bà rủ rỉ xa gần, lúc vui lúc buồn. Những dòng ngân của cỏ cây xóm mạc. Những tiếng vọng của đất cát trời đêm...”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ/cụm từ được lặp (“những…”, “tiếng…”)

Nêu tác dụng (nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, gợi cảm xúc).

Lời giải chi tiết

- Điệp ngữ “những…”

- Tác dụng: nhấn mạnh âm thanh lời kể của bà, tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, sâu lắng và gợi cảm giác lan tỏa, tha thiết.

Giải thích:

Việc lặp lại làm câu văn có nhạc tính, đồng thời khắc họa rõ vẻ êm dịu, huyền ảo của lời kể

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nhân vật “tôi” từ chỗ muốn tìm “người xưa cổ ấy” để được nghe kể lại những câu chuyện cổ tích, đến cuối tác phẩm lại muốn tìm trong chuyện ngày xưa “tấm áo cồng nhân bạc phếch vai, và mái tóc cài cao vấn gọn, với mái khói xăng xe”. Vì sao vậy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

So sánh hai chi tiết: đầu (muốn tìm bà kể chuyện cổ tích) – cuối (tìm hình ảnh bà trong đời thực), rút ra sự thay đổi nhận thức.

Lời giải chi tiết

Vì “tôi” nhận ra bà nội chính là “bà cổ tích” ngoài đời: dù không kể chuyện, bà vẫn mang lại sự ấm áp, yêu thương và điều kì diệu trong cuộc sống.

Giải thích:

Những chi tiết như bà chăm mèo, làm hoa sống lại… khiến “tôi” hiểu rằng cổ tích không chỉ ở chuyện xưa mà tồn tại ngay trong đời sống

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.

- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý

- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…

Link tham khảo:

Truyện ngắn là gì? Đặc điểm của truyện ngắn

Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện ngắn

Câu 5

Từ nội dung của văn bản, em hãy ghi lại thông điệp mà bản thân thấy tâm đắc nhất

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra ý nghĩa từ nội dung văn bản (gia đình, tình bà cháu, giá trị đời thường).

Lời giải chi tiết

Thông điệp: Cần trân trọng tình cảm gia đình, đặc biệt là tình bà cháu

Giải thích:

Văn bản không chỉ nói về cổ tích mà khẳng định vẻ đẹp của con người đời thường, những điều giản dị trong cuộc sống cũng có thể là “cổ tích” nếu ta biết yêu thương và cảm nhận

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close