Đọc hiểu Thuốc tiên (Cao Xuân Sơn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Ông nội mất. Bà nội buồn hẳn đi, già hẳn đi. Tối tối, để giải khuây, bà hay gọi hai chị em Quỳnh An, Quỳnh Chi ra trải chiếu ở góc sân, dưới vòm hoa sứ trắng muốt, nghe bà kể chuyện xưa. Đêm trăng sáng, tóc bà nội trắng phơ phơ.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

THUỐC TIÊN

          Ông nội mất.  Bà nội buồn hẳn đi, già hẳn đi. Tối   tối, để giải khuây, bà hay gọi hai chị em Quỳnh An, Quỳnh Chi ra trải chiếu ở góc sân, dưới vòm hoa sứ trắng muốt, nghe bà kể chuyện xưa. Đêm trăng sáng, tóc bà nội trắng phơ phơ. Những bông sứ rơi rụng quanh chỗ ba bà cháu ngồi cũng trắng như màu tóc ấy. Những câu chuyện thần tiên bà kể như được ướp trong hương sứ trắng lung linh, lung linh…

             Rồi những đêm như thế thưa dần, thưa dần. Hình như bà nội sắp hết chuyện để kể cho hai chị em? Cũng có thể vì dạo này bà đau ốm luôn, chẳng ngồi lâu được nữa. Hai chị em cũng dần dần ít để ý đến những bông sứ trắng. Mùi hương của nó quen quá, quen như mùi quết trầu của nội, nhiều lúc chẳng nhớ ra. Vả lại, ở lớp có nhiều chuyện vui hơn. Hàng ngày, đi học về, hai đứa tranh nhau kể cho mẹ nghe. Cây sứ gần như bị quên lãng. Nó chỉ còn được hai chị em nhớ tới lúc cầm chổi quét sân. Mùa hoa đến, góc sân lớp lớp hoa sứ rụng, quét hoài cũng chán, có hôm còn phát… bực mình. Nhưng, cây sứ như chẳng hay biết. Những bông hoa trắng vẫn rơi, vẫn rụng khi không níu nổi thân cành nữa.

     Có một buổi sáng, thật lạ lùng, Quỳnh An, Quỳnh Chi dậy quét sân như lệ thường. Đang mùa hoa sứ mà chẳng thấy bông hoa nào rụng. Quỳnh An phát hiện điều này trước:

– Lạ nhỉ! Hay là mẹ đã dậy sớm, quét sân rồi?

Bé Quỳnh Chi ngơ ngác nhìn quanh. Ồ, thì ra những bông sứ rụng trong đêm đã được ai gom vào tờ báo cũ ở góc sân đằng kia. Từ trong nhà, nội khập khiễng bước ra:

– Nội gom làm thuốc đó! Sợ hai đứa quét mất, nội dậy sớm gom trước.

– Hoa sứ làm thuốc  hả nội?  Quỳnh An ngạc nhiên. Nội thủng thẳng:

– Nhiều người mách, hoa sứ phơi khô, nấu nước uống, trị huyết áp cao tốt lắm. Nội làm thử. Chẳng may sáng nay dậy nhặt hoa, lỡ một bước, trẹo cả chân đây!

Nhìn cái chân tập tễnh của nội, Quỳnh Chi buột miệng:

– Khổ thân nội, sao không để hai đứa con nhặt cho?

– Thấy hai chị em ngủ ngon, nội tính gọi, lại thương… Hai chị em lặng nhìn nhau, ra là thế!

Vừa quét sân, hai đứa vừa lầm rầm trò chuyện:

– Hoa sứ chữa bệnh huyết áp, nghe như… thuốc tiên ấy!

– Biết đâu chữa được cả bệnh đau lưng cho nội?

– Bệnh mất ngủ nữa chứ?

– Vậy thì tuyệt nhỉ!

Rồi chẳng biết hai đứa bàn nhau những gì sau đó. Trưa, đi học về, mỗi đứa đều lấy từ cặp sách ra một bọc ny lông toàn hoa sứ. Sứ trắng, sứ đỏ, thứ thơm ngát, thứ chẳng thơm tí nào…

– Ở đâu ra nhiều thế? – Nội cười rạng rỡ, hỏi.

– Ở sân trường tụi con đó nội! – Quỳnh Chi nói trước.

– Con  ghé cả sân chùa  gần nhà  giáo nhặt thêm cho nội nữa đấy.

Khóe mắt nhăn nheo của nội như giãn ra. Lấy một tờ báo lớn trải rộng, nội chọn từng bông, vừa chọn vừa giảng giải:

– Thứ này là sứ đỏ, không dùng được. Còn thứ này thì không thơm, không có nhụy vàng, cũng hỏng. Còn lại đúng là “nó” cả rồi! Thêm của nhà mình, nội gom được đây kia, tha hồ dùng…

Bất ngờ, nội dang hai cánh tay run run, ôm cả hai chị em vào lòng, nghẹn ngào:

– Nhưng mà hai cái “hoa” này mới đúng là “thuốc” của nội đây! Thuốc tiên cũng chả bằng…

Nội hôn tới tấp lên tóc, lên má. Hai chị em ngượng nghịu, nóng bừng cả mặt, năn nỉ mãi, nội mới chịu buông tay ra.

Đã lâu lắm rồi, cả hai mới nghe mùi quết trầu thơm thế, ấm nồng đến thế!

(Cao Xuân Sơn, Thuốc tiên, Tuyển tập truyện ngắn dành cho thiếu nhi, tr25 NXB trẻ)

Câu 1

Xác định chủ đề của văn bản?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ nội dung đoạn trích, từ nội dung rút ra chủ dedef

Lời giải chi tiết

Chủ đề của truyện: Truyện ca ngợi ý nghĩa của tình cảm gia đình

Giải thích:

Các chi tiết trong truyện đều hướng đến việc thể hiện tình yêu thương, sự quan tâm giữa bà nội và các cháu, đặc biệt câu nói “hai cái ‘hoa’ này mới đúng là “thuốc” của nội” chốt rõ ý nghĩa tình thân.

Câu 2

Nêu ý nghĩa nhan đề “Thuốc tiên”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

 

Liên hệ nhan đề với nội dung

Lời giải chi tiết

Ý nghĩa nhan đề “Thuốc tiên” trong câu chuyện không chỉ dừng lại ở việc những bông hoa sứ được dùng để làm thuốc chữa bệnh huyết áp cho bà nội, mà còn thể hiện một ý nghĩa sâu xa hơn về tình cảm gia đình.

+ Thuốc tiên chỉ hoa sứ. Ban đầu, hoa sứ được bà nội sử dụng như một loại thuốc để chữa bệnh huyết áp cao.

+ Thuốc tiên còn để chỉ tình cảm gia đình. Tình cảm gia đình, sự quan tâm và yêu thương của các cháu chính là liều thuốc quý giá nhất giúp bà nội vượt qua nỗi buồn và bệnh tật.

=> Nhan đề “Thuốc tiên” nhấn mạnh trong cuộc sống, không có gì quý giá và có sức mạnh chữa lành hơn tình yêu thương và sự quan tâm lẫn nhau trong gia đình.

Giải thích:

Trong truyện, “thuốc tiên” xuất hiện 2 lớp nghĩa:

- Hoa sứ: thuốc chữa bệnh.

- Hai cháu: “liều thuốc tinh thần” khiến bà vui, khỏe, ấm lòng → đúng thông điệp truyện.

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong những câu văn sau:

Đêm trăng sáng, tóc bà nội trắng phơ phơ. Những bông sứ rơi rụng quanh chỗ ba bà cháu ngồi cũng trắng như màu tóc ấy. Những câu chuyện thần tiên bà kể như được ướp trong hương sứ trắng lung linh, lung linh…

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm dấu hiệu so sánh: như, giống như, tựa như, là…

Chỉ ra so sánh A với B

Lời giải chi tiết

–  Biện pháp tu từ so sánh:

+ Tóc bà nội trắng phơ phơ được so sánh với những bông sứ trắng rơi rụng quanh chỗ ba bà cháu ngồi.

+ Những câu chuyện thần tiên bà kể như được ướp trong hương sứ trắng lung linh, lung linh…

–  Tác dụng

+ Góp phần làm cho lời văn thêm sinh động, hấp dẫn, gợi hình ảnh

+ Cho người đọc hình dung được về hình ảnh người bà hiền hậu, bình dị

+ Biện pháp so sánh ạo nên cảm giác kỳ diệu, lung linh cho những câu chuyện bà kể, giống như chúng được bao bọc bởi hương thơm tinh khiết và êm dịu của hoa sứ đồng thời thể hiện tình yêu và sự quý trọng của các cháu đối với những kỷ niệm và lời kể của bà.

Giải thích:

- “trắng như màu tóc ấy” => làm nổi bật vẻ già nua, hiền từ của bà và không gian thơm ngát hoa sứ.

- “như được ướp trong hương sứ” => khiến lời kể trở nên thần tiên, lung linh, gợi kỉ niệm ấm áp.

Câu 4

Em có nhận xét gì về cách xây dựng cốt truyện của truyện ngán “Thuốc tiên”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhìn cấu trúc cốt truyện theo 4 bước: mở đầu – phát triển – cao trào – kết thúc

Lời giải chi tiết

Truyện ngắn “Thuốc tiên” có một cốt truyện nhẹ nhàng nhưng cũng vô cùng hấp dẫn:

+ Truyện bắt đầu bằng việc miêu tả sự mất mát của ông nội, từ đó dẫn đến sự thay đổi trong cuộc sống của bà nội và hai chị em Quỳnh An, Quỳnh Chi. Sự buồn bã và già nua của bà nội được nhấn mạnh, tạo nền tảng cho sự phát triển của câu chuyện.

+ Cốt truyện được phát triển với những tình tiết kể về sự thay đổi trong gia đình: Những buổi tối bà kể chuyện thưa dần khi bà nội yếu đi. Sự thay đổi này phản ánh thực tế cuộc sống và tâm trạng của các nhân vật. Những chi tiết nhỏ như mùi hoa sứ, mùi quết trầu của nội làm tăng thêm tính chân thực và sự gắn kết giữa các thế hệ trong gia đình.

+ Cốt truyện có yếu tố bất ngờ khi hai chị em phát hiện ra việc bà nội dậy sớm để gom hoa sứ làm thuốc. Sự bất ngờ này không chỉ làm nổi bật tình cảm yêu thương của bà nội mà còn tạo điều kiện để hai chị em thể hiện lòng hiếu thảo và sự quan tâm đối với bà.

+ Câu chuyện kết thúc bằng việc hai chị em thu gom hoa sứ từ sân trường và sân chùa để mang về cho bà nội, tạo nên một khoảnh khắc cảm động khi bà ôm hai cháu vào lòng. Lời bà nội nói rằng hai chị em mới chính là “thuốc tiên” thực sự của bà mang đến một thông điệp sâu sắc về tình cảm gia đình.

=>Với cốt truyện này, truyện không chỉ kể về những sự kiện xảy ra trong gia đình mà còn mang đến thông điệp về sự quan tâm, yêu thương và gắn bó giữa các thành viên trong gia đình. Tình cảm này được ví như “thuốc tiên” có thể chữa lành mọi nỗi đau và khó khăn.

Giải thích:

Cốt truyện được xây theo kiểu: đời thường – giản dị, có tình tiết bất ngờ (bà dậy sớm gom hoa bị trẹo chân), kết thúc đắt giá bằng câu nói “thuốc tiên” => làm bật chủ đề.

Câu 5

Từ câu chuyện trên, em rút ra được bài học gì cho bản thân?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung, chủ đề của truyện rút ra bài học

Lời giải chi tiết

Bài học rút ra từ câu chuyện:

+ Câu chuyện giúp ta nhận ra sự gắn bó, yêu thương và quan tâm lẫn nhau giữa bà và cháu là nền tảng vững chắc giúp mọi người vượt qua khó khăn và tạo nên những kỷ niệm đẹp.

+ Tình cảm yêu thương và sự quan tâm lẫn nhau trong gia đình có sức mạnh chữa lành cả về thể chất lẫn tinh thần.

+ Chúng ta nên luôn nhớ và biết ơn công lao của ông bà, cha mẹ, và sẵn sàng giúp đỡ họ khi cần. Đôi khi, những hành động nhỏ cũng thể hiện được tình yêu và lòng biết ơn đối với người thân của mình.

Giải thích:

Vì chính tình yêu thương (hành động nhặt hoa, quan tâm bà) đã khiến bà vui và xúc động => truyện hướng người đọc đến lòng hiếu thảo và biết ơn.

  • Đọc hiểu Mùa nồm của tôi (Dương Thanh Bình) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    [...] Đến tận bây giờ tôi mới hiểu sự khó chịu của cái "mùa" ẩm ẩm ương ương này. Nắng chẳng ra nắng, mưa cũng chẳng ra mưa, thời tiết âm u khó chịu, không khí cũng mịt mờ, độ ẩm tăng cao, nên như một lẽ tự nhiên mà quần áo chẳng thể nào khô nồi. Rồi thì người cứ dấp dấp dính dính, khuôn mặt đổ dầu và đầu bết làm đám con gái chúng tôi khó chịu hết biết.

  • Đọc hiểu Vòng nguyệt quế dành cho người về cuối (Võ Thu Hương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Lược trích: Giải việt dã Mùa Xuân được tổ chức dành cho các bạn nhỏ ở chung cư Hạnh Phúc lần đầu tiên vào năm nay. Các bạn nhỏ Uyên, Nhật Linh, Hiếu Cận đã sẵn sàng thi đấu. Được sự động viên của mọi người, sự kiên trì tập luyện cùng của các bạn, Huy – một cậu bé có chân trái yếu ớt, việc đi lại bình thường gặp khó khăn cũng tham gia giải đấu lần này. Cuộc đua chính thức diễn ra. Khi đang chạy nước rút để về đích, Nhật Linh quyết định dừng lại chạy cùng Huy…

  • Đọc hiểu Nhện và người (Trần Duy Phiên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Trần Việt Chiến là con ngựa chiến. Ai cũng thừa nhận như thế, kể cả những người không ưa Thuở măng non, Chiến đến trường, các giáo viên mẫu giáo đã coi anh như thần đồng. Ngồi ghế tiểu học, Chiến toả sáng như một ngôi sao báo trước với mọi người một tương lai rực rỡ. Lên trung học, Chiến luôn đứng đầu khối, xuất sắc tất cả các môn.

  • Đọc hiểu Dấu chân (Nguyễn Quang Sáng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Tóm lược phần đầu: Người mẹ là một cô giáo trẻ làm hiệu trưởng của một ngôi trường ở quê nội của con. Cô có thói quen viết nhật ký cho con, một cậu bé 4 tuổi rất dễ thương. Trong những trang nhật kí ấy là những câu chuyện cuộc sống quanh mình lúc bấy giờ. Câu chuyện được kể dưới đây là vào ngày hôm khi đi làm về, cô thấy nhiều người đào bới trong vườn nhà mình

  • Đọc hiểu Ai biểu xấu (Nguyễn Ngọc Tư) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    “… Bạn diễn đạt hơi thiếu biểu cảm. Giọng bạn đuối đi khi đến cao trào. Một điểm nữa là ngoại hình bạn bị hạn chế. Mà đây là thi Tiếng hát truyền hình chứ không phải tiếng hát phát thanh …”

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

close